Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түнгі жануарларды аңдау әдісі
Method of hunting nocturnal animals
Spotlighting немесе лампалау (кейде жарық шашу, жарқырату, жарық беру, шұңқыр шамдары және өлтіру шамдары деп те аталады) – түнгі жануарларды аңдаудың жолдан тыс көліктер мен қуатты жарықтар, прожекторлар, шамдар немесе фонарьдарды пайдаланатын әдісі. Бұл әдіс көптеген жануар түрлерінің көздерінен шағылысатын жарқырауды тиімді пайдаланады. Маңызды жайт – көптеген жануарлар (мысалы, түлкілер мен қояндар) көбінесе жарыққа тоқтамай қарай береді және оны әдеттегідей адам сияқты қауіп деп санамайды. Жануарға жарықты үздіксіз бағыттап тұрса, оған жаяу жақындап, сәтті аңдау мүмкіндігін арттыруға болады. Spotlighting түнгі фаунаны зерттеу үшін де қолданылуы мүмкін. Жиі қайталап жарық шашу жануарларға зиян келтіруі мүмкін және одан аулақ болу керек.
Spotlighting or lamping (also known as jacklighting, shining, illuminating, pit lamping, and the killing lamp) is a method of hunting nocturnal animals using off road vehicles and high powered lights, spotlights, lamps or flashlights, that makes special use of the eyeshine revealed by many animal species. A further important aspect is that many animals (e. g. foxes and rabbits) often remain to continually stare at the light and do not appear to see the light as a threat as they normally would view a human. It is possible to carefully approach animals on foot to a short distance if the bright light is continuously maintained on the animal to greatly improve chances of successful killing. Spotlighting may also be used as a method of surveying nocturnal fauna. Repeated, frequent spotlighting may have a detrimental effect on animals and is discouraged.
Техника
Көбінесе байқау және ату қозғалып жатқан көлікте жүргізіледі. Тәжірибелі жүргізушілер таныс жерде (мысалы, шаруалар өз шаруашылықтарында) көліктің фараларын азайту үшін сөндіре алады. Ең көп қолданылатын көліктер – жеңіл төрт дөңгелекті жүк көліктері мен пикаптар. Команда үш адамнан тұрады: жүргізуші, атушы және бақылаушы. Атушы мен бақылаушы кабинаның артында қатар тұрып, платформаның алдыңғы бөлігіндегі немесе кабинаның үстіндегі тіреуге жабысып тұрады, бұл оларға 360 градусқа айналуға мүмкіндік береді. Бақылаушы қолда ұстаған, шоғырланған сәулелі қуатты шаммен айналасын қарап шығады. Прожекторді екі адам да қолдана алады, мұнда жүргізуші прожекторды басқарады, немесе жүргізуші қашықтан орнатылған прожекторды немесе көліктің фараларын пайдаланып, жүргізуші орналысынан ату арқылы жалғыз өзі де жасай алады. Жеңіл шамдар, фонарьлар және қолда ұсталатын прожекторлар аңшыларға жаяу жүріп жарықтандыруға мүмкіндік береді. Баяу жылдамдықпен қозғала отырып, аңшы көздің жарқырауын іздеп алға жылжиды. Егер нысана қашықтықта болса, шам әдетте сөндіріліп, қараңғыда жақындасады. Нысана табылып қашқанда, аңшы гипнозданған жануарды шамның сәулесінде ұстап, жарқыраған көздерінің арасындағы жерге атып түсіреді.
The spotting and shooting often take place from the moving vehicle. Experienced drivers on familiar territory (such as farmers in their own paddocks) may turn off the vehicle headlights to minimize the distractions. The most common vehicles used are light four wheel drive trucks and utilities. A team may consist of three persons: the driver, the shooter, and the spotter. The shooter and spotter stand side by side behind the cab, holding onto a bar at the front of the tray or on top of the cab, which allows them a good 360 degree view. The spotter sweeps the surrounding countryside with a powerful hand held lamp with a tightly focused beam. Spotlighting can be conducted by two persons where the driver operates the spotlight or alone where the driver spotlights using a remote mounted spotlight or automotive lighting and shoots from the driver's seat of the vehicle. Lightweight lamps, torches and hand held spotlights enable hunters to spotlight by foot. With a slow walking pace, the hunter will move forward while scanning for eyeshine. If spotted out of range, the light is typically turned off and the approach is made in the dark. Once a target is found, the hunter will typically hold the mesmerised animal in the glare of the lamp and shoot for the area between its glowing eyes.
Австралия
Түнгі аң аулау және автокөлік құралдарынан аң аулауды реттейтін түрлі ережелер бар, бірақ көбінесе бұғы аулауда жарық беру құралдарын қолдануға тыйым салынады. Халықты реттеу мақсатында кәсіби аңшылар мұндай ережелерден әдетте босатылады.
Various rules govern nocturnal hunting and hunting from motor vehicles, but typically the use of illumination devices is prohibited for deer hunting. Commercial hunters are normally exempt from such regulations where the emphasis is upon population control.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландияның Табиғатты қорғау департаментінің жерінде шамдарды немесе жарықтарды қолдану заңмен тыйымдалған.
Spotlighting on New Zealand Department of Conservation land is prohibited by law.
Солтүстік Америка
Spotlighting АҚШ пен Канаданың көптеген аймақтарында заңсыз. Колорадо штатында мемлекеттік жерлерде жасанды жарықпен кез келген жабайы жануарларды аулауға тыйым салынған. Манитобада, мәртебелі индиандардан басқа, spotlighting іс-әрекетіне рұқсат жоқ. Британдық Колумбияда, мәртебелі индиандардан басқа, spotlighting іс-әрекетіне рұқсат жоқ. Саскачеван штатында spotlighting кез келген жағдайда заңсыз.
Spotlighting is illegal in many locations throughout the United States and Canada. In Colorado, hunting any wildlife on public land with artificial light is unlawful. In Manitoba, spotlighting is illegal except for status Indians. In British Columbia, spotlighting is illegal except for status Indians. In Saskatchewan, spotlighting is illegal without exception.
Ұлыбритания мен Ирландия: жарықтандыру
Лампинг – Ұлыбритания мен Ирландия Республикасында күшті шамдарды және қаруларды, жыртқыш құстарды немесе итті пайдаланып, түнде аң аулаудың ұқсас тәжірибесі. Бұл әрқашан көлікпен байланысты бола бермейді. Осы аң аулау түріне түлкі, қоян және заяц жатады. Англияда, Шотландияда және Уэльсте 2004 жылғы Аң аулау заңымен иттермен аң аулаудың көптеген түрлері заңсыз деп жарияланды, бірақ қоян мен егеуқұйрықтар ерекшеліктер тізіміне енгізілді, сондықтан оларды иттермен аулау әлі де заңды. Солтүстік Ирландияда иттермен түлкі, қоян және заяц аулау заңды. Ұлыбританияда түлкіні иттермен аулау заңсыз, бірақ оларды ату үшін шам қолдану заңды болып қала береді. Солтүстік Ирландияда түлкі мен қоянға қарсы лампинг те қолданылады. Ирландия Республикасында лицензия және жер иесінің рұқсатымен шамдарды пайдаланып түлкі мен қоянды аулау заңды, бірақ «механикалық күшпен қозғалатын көлік құралын» пайдалану немесе шамдармен заяцты немесе бұғыны аулау заңсыз. Көлік құралынан қоғамдық жолда немесе оның жанында шаммен аулауға тыйым салынған. 2017 жылы түн ортасынан таңғы сағат 6-ға дейін қарумен аң аулауға тыйым салу әрекеті сәтсіз аяқталды. Жарық сәулесіне ілінген жануарды атып өлтіреді немесе итті босатады. Қолданылатын иттер әдетте лёрчерлер (көктерек және кез келген басқа ит тұқымының будандары) немесе лонгдогтар (екі көзге қарап жүретін иттердің будандары, әдетте грейхаунд пен виппет), бірақ олар көптеген тұқымдардың будандары болуы мүмкін. Шамдарды жағу үшін көбінесе ақ жарық қолданылса да, қызыл немесе қызғылт сары сүзгілерге басымдық беріледі, себебі олар аңшының (адамның немесе иттің) түнгі көру қабілетіне аз әсер етеді және ықтимал жемді қорқыту ықтималдығын азайтады.
Lamping is a similar practice in the United Kingdom and Republic of Ireland of hunting at night using powerful lamps and either guns, birds of prey or dogs. It does not always involve vehicles. Animals associated with this form of hunting include fox, rabbit, and hare. In England, Scotland, and Wales, most forms of hunting with dogs have been made illegal by the Hunting Act 2004 but rabbits and rats were specifically included on a list of exemptions, therefore lamping these animals with dogs is still legal. Hunting fox, rabbit and hare with dogs is legal in Northern Ireland. In Britain lamping foxes with dogs has been rendered illegal, however lamping in order to shoot them remains legal. In Northern Ireland, lamping is also practiced against foxes and rabbits. In the Republic of Ireland, it is legal to hunt foxes and rabbits with lamps, with a license and landowner's permission, but it is illegal to use a "mechanically propelled vehicle" or to hunt hares or deer with lights. illegal to lamp from a vehicle on or near a public road. An attempt to forbid hunting with guns between midnight and 6 a. m. failed in 2017. Once an animal has been located in the beam of light, it is either shot or the dog(s) released. The dogs used are typically lurchers (cross between a sighthound and any other breed of dog), or longdogs (cross between two sight hounds, typically a greyhound and a whippet), but may be a cross of many breeds. Although white light is often used for lamping, red or orange filters are preferred, as this has a lesser effect on the night vision of the hunter (human or dog), and is less likely to frighten any potential prey.