Кіріспе

Көбелек түрі

Papilio rutulus, батыс жолбарыс құйрықтысы, Papilionidae тұқымдасына жататын құйрықты көбелек. Бұл түрді алғаш рет 1852 жылы Гипполит Лукас сипаттаған. Басқа жолбарыс құйрықтылары сияқты, батыс жолбарыс құйрықтысы бұрын Pterourus туысына жатқызылған, бірақ қазіргі заманғы жіктемелердің барлығы оларды Papilio туысына жатқызуға келіседі.

Тарату

Бұл кең таралған түр Солтүстік Американың батысында кездеседі. Батыс жолбарыс құйрықты көсеудің (Papilio rutulus) табиғи ареалы Солтүстік Американың батысының көп бөлігін қамтиды, солтүстікте Британ Колумбиясынан Солтүстік Дакотаға дейін, оңтүстікте Баха-Калифорния мен Нью-Мексикоға дейін созылады. Жекелеген дарақтар кейде осы ареалдың шығысында кездеседі, бірақ Солтүстік Американың шығысында оның орнына Papilio glaucus – шығыс жолбарыс құйрықты көсеуі таралған.

Тіршілік ету ортасы

Бұл көбелектерді қалалық саябақтар мен бақтарда, сондай-ақ ауылдық орманды жерлерде және су жағалауларында жиі көруге болады.

Сипаттама

Papilio rutulus қанаттарының еніне жете алады. Бұл ірі көбелектер жарқын түсті болады. Қанаттары сары, қара жолақтарымен және құйрығына жақын жерде көк және қызғылт сары дақтармен әсемделген. Олардың артқы қанаттарында көбелектің құйрықтары жиі кездеседі. Жас күйелер құс зәрiне ұқсайды, ал қабықтан шыққанда ақырында жарқын жасыл түске айналады, қара және көк оқушылары бар екі үлкен сары көзшесі болады. Қытырлақ жазда жасыл, ал қыста қоңыр түсті болып келеді және ағаш бөлігіне ұқсайды.

Биология

Көбелектер қыстағы қуыршақтардан ақпан мен мамыр аралығында шығады, бұл күн температураға байланысты, сондықтан олар оңтүстік және жағалау аймақтарында ертерек көрінеді. Олар өте белсенді көбелектер, көбінесе тыныш күйде кездеспейді. Ересек ұрғашылары барлығына дейін жүз жұмыртқа салады. Жұмыртқалары терең жасыл, жылтыр және шар тәрізді. Олар жапырақтардың астыңғы жағына жеке-жеке салынады. Қаптамалар шамамен төрт күннен кейін пайда болады. Олар түрлі ағаштардың жапырақтарымен қоректене алады, ал басым азық өсімдіктері олардың таралған аймақтары бойынша өзгереді; көбінесе қолданылатын ағаштарға мамық, күңгірт, діңгек және тағы да басқалары жатады. Қаптамалар бес рет терісін ауыстырып, соңында қуыршақтан бұрын 5 см-ге дейін жетеді. Жазда көбелек қуыршақтан кейін 15 күннің ішінде пайда болуы мүмкін, бірақ егер қуыршақ күзде пайда болса, көбелек көктемге дейін шықпайды. Еркектер көбінесе басқа құрттармен бірге көлдерде, өзендер мен ағыстар бойында жиналады; олар судан және саздан ішіп, минералдар мен ылғалды сіңіреді.