Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Есірткіге қарсы жарнамалық науқаны
Anti drug ad campaign
"Жай ғана "Жоқ" де" 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында АҚШ бастаған есірткіге қарсы күрестің бір бөлігі ретінде кең таралған жарнамалық науқан болды. Оның мақсаты – балаларды түрлі жолдармен "жоқ" деуге үйрету арқылы заңсыз ойын-сауық есірткілерін қолданудан ұстау еді. Бұл ұранды Нэнси Рейган күйеуі президент болған жылдары жасап, қолдады.
"Just Say No" was an advertising campaign prevalent during the 1980s and early 1990s as a part of the U. S. led war on drugs, aiming to discourage children from engaging in illegal recreational drug use by offering various ways of saying no. The slogan was created and championed by Nancy Reagan during her husband's presidency.
Іске қосу
Бұл науқан 1970 жылдары Хьюстон университетінің әлеуметтік психология профессоры Ричард И. Эванс бастаған, Ұлттық денсаулық сақтау институттары қолдаған есірткіге қарсы профилактикалық бағдарламадан туындады. Эванс әлеуметтік иммунизация модельін ұсынды, ол студенттерге құрбыларының қысымына және басқа да әлеуметтік ықпалдарға қарсы тұру дағдыларын үйретуді қамтыды. Науқанға бүкіл елдегі студенттер орындаған университеттердің жобалары қатысты. Джордан Циммерман, сол кезде Оңтүстік Флорида университетінің студенті, кейіннен жарнама кәсіпкері болған ол науқанда жеңіске жетті. Есірткіге қарсы қозғалыс – бұл төмен құрбылық қысымға жауап ретінде ұсынылған қарсы тұру дағдыларының бірі, ал Нэнси Рейганның кең ауқымды науқаны осы әлеуметтік иммунизация стратегиясын тиімді таратуға мүмкіндік берді. Нэнси Рейган алғаш рет 1980 жылы Нью-Йорктегі Дейтоп ауылына сапар барысында қатысты. Ол жастарды есірткі және есірткіге тәуелділік туралы біліммен қамтамасыз ету қажеттілігін сезінгенін айтады. Нэнси Рейган сөз тіркесінің пайда болуын 1982 жылы Калифорния штатының Окленд қаласындағы Лонгфеллоу бастауыш мектебіне жасаған сапарымен байланыстырады: мектеп оқушысы егер құрбылары есірткі ұсынса, не істеу керектігін сұрағанда, бірінші ханым: "Жай ғана 'жоқ' деңіздер" деді. Ұзақ уақыттан кейін мектептерде "Жоқ деу" клубтары мен есірткіге қарсы бағдарламалар кеңінен таралды, онда жастар есірткі қолданбауға уаде берді. Ол АҚШ және басқа бірнеше елдерді аралап, барлығы 402 335 км-ден астам қашықтықты жүрді. Нэнси Рейган есірткіге тәуелділіктен арылу орталықтарына және есірткіге қарсы профилактикалық бағдарламаларға барды. Бірінші ханымға бұқаралық ақпарат құралдарының назары ауғандықтан, ол телешоуларда пайда болды, қоғамдық қызмет туралы хабарламалар жазды және қонақ ретінде мақалалар жариялады, сондай-ақ ПБС телеарнасында есірткіге қарсы екі сағаттық деректі фильмде түсті. "Жай ғана 'жоқ' деңіз" науқаны мен сөз тіркесі "Diff'rent Strokes" және "Punky Brewster" сияқты телесериалдар науқанға арналған эпизодтарды түсірген кезде американдық мәдениетке енді. 1983 жылы Нэнси Рейган "Diff'rent Strokes" бағдарламасында есірткіге қарсы науқанды қолдау үшін өзінің рөлін ойнады. Ол 1985 жылы "Stop the Madness" рок-музыкалық бейнесіне де қатысты. Ол сондай-ақ көптеген қоғамдық қызмет туралы хабарламаларда пайда болды, оның ішінде кинотеатрларда көрсетілген, актер Клинт Иствудпен бірге түсірілген ролі де бар. Ла Тойя Джексон 1987 жылы науқанның өкілі атанды және британдық хит-продюсерлер Сток/Айткен/Уотерменмен бірлесіп "Just Say No" әнін жазды. 1985 жылы Нэнси Рейган науқанды халықаралық деңгейде кеңейтті. Ол Вашингтондағы Ақ үйге 30 елдің бірінші ханымдарын "Есірткіге қарсы бірінші ханымдар конференциясы" атты конференцияға шақырды. 1990 жылдардың ортасында Австралияның Сидней қаласында Анна Вуд пен Ұлыбританиялық Лейя Беттс есімді екі жасөспірімнің қазасы Ұлыбритания мен Австралияда заңсыз есірткі қолдану мәселесіне байланысты бұқаралық ақпарат құралдарында қызу пікірталас тудырды. Вудтың ата-анасы тіпті оның мектептегі суретін "Есірткіге тек 'жоқ' деңіздер" деген жазуы бар белгіге орналастырып, қоғамды есірткінің қауптілігі туралы ескерту үшін жариялады. Сурет бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен тарады. Беттстің ауруханадағы төсегінде комада жатқан суреті де британдық БАҚ-та тарады. Екі жасөспірім де экстази ішкеннен кейін көп су ішкендіктен судан уланудан қайтыс болды.
The campaign emerged from a substance abuse prevention program supported by the National Institutes of Health, pioneered in the 1970s by University of Houston Social Psychology Professor Richard I. Evans. Evans promoted a social inoculation model, which included teaching student skills to resist peer pressure and other social influences. The campaign involved University projects done by students across the nation. Jordan Zimmerman, then a student at University of South Florida, and later an advertising entrepreneur, won the campaign. The anti drug movement was among the resistance skills recommended in response to low peer pressure, and Nancy Reagan's larger campaign proved to be an effective dissemination of this social inoculation strategy. Nancy Reagan first became involved during a campaign trip in 1980 to Daytop Village in New York City. She recalls feeling impressed by a need to educate the youth about drugs and drug abuse. Nancy Reagan often attributed the origins of the phrase to a 1982 visit to Longfellow Elementary School in Oakland, California: when asked by a schoolgirl what to do if she was offered drugs by her peers, the First Lady responded, "Just say 'no'." Just Say No club organizations within schools and school run anti drug programs soon became common, in which young people were making pacts not to use drugs. She traveled throughout the United States and several other nations, totaling over 250000 mile (402335 km). Nancy Reagan visited drug rehabilitation centers and abuse prevention programs. With the media attention that the first lady received, she appeared on television talk shows, recorded public service announcements, and wrote guest articles. and starred in a two hour PBS documentary on drug abuse. The campaign and the phrase "Just Say No" made their way into popular American culture when television series such as Diff'rent Strokes and Punky Brewster produced episodes centered on the campaign. In 1983, Nancy Reagan appeared as herself on Diff'rent Strokes to garner support for the anti drug campaign. She participated in a 1985 rock music video "Stop the Madness" as well. She even appeared in numerous public service announcements, including one which aired in movie theaters where she appeared alongside actor Clint Eastwood. La Toya Jackson became spokesperson for the campaign in 1987 and recorded a song titled "Just Say No" with British hit producers Stock/Aitken/Waterman. In 1985, Nancy Reagan expanded the campaign internationally. She invited the First Ladies of 30 nations to the White House in Washington, DC, for a conference entitled the "First Ladies Conference on Drug Abuse". The death of Anna Wood in Sydney, Australia and British teen Leah Betts from Essex in the mid 1990s sparked a media firestorm across both the UK and Australia over the use of illegal drugs. Wood's parents even released her school photograph on a badge with the saying "Just say no to drugs" placed on it to warn society on the dangers of illicit drug use. The photograph was widely circulated in the media. A photo of Betts in a coma in her hospital bed was also circulated in British media. Both teenagers died due to water intoxication as they drank too much water after ingesting ecstasy.
Әсерлер
Нэнси Рейганның осыған байланысты күш-жігері есірткі пайдалану туралы жұртшылықтың хабардарлығын арттырды, бірақ қазіргі зерттеулер «Жоқ деу» науқаны мен есірткі қолдануды азайту арасындағы тікелей байланысты анықтаған жоқ. Рейган президенттігі кезеңінде заңсыз есірткілерді пайдалану мен теріс пайдалану айтарлықтай төмендеді, бірақ бұл себеп-салдар байланысы болуы мүмкін: 2009 жылы жүргізілген 20 бақыланатын зерттеудің талдауы «Жоқ деу» бағдарламаларының бірі – DARE есірткі пайдалануға ешқандай әсер етпеді. Бұл науқанға көп сын айтылды. Сыншылар Нэнси Рейганның есірткіге қарсы күресті ынталандыру тәсілін шеңберлі деп бағалады, ал есірткіге қарсы күресте тек қана ұрандарды қолданудан гөрі күрделі тәсіл қажет екенін айтты. Шындығында, екі зерттеу DARE сияқты бағдарламаларға қатысушылардың алкоголь мен темекіге бейімділігі жоғары екенін көрсетті. Сыншылар сондай-ақ «Жоқ деу» науқаны есірткі қолданушыларды «жаман» деп жапсыруға, ал есірткіге тәуелді адамдарды есірткі пайдалануды біліп, моральдық тұрғыдан дұрыс емес шешім ретінде қарастыруға ықпал етті деп санайды. 1992 жылғы мақаласында Эванс және авторлар «Жоқ деу» тәсілі контекстен шығарылып, барлық есірткіге қарсы күрестің формуласы ретінде қайта бағытталғанын атап өтті. Олар қазіргі уақытта кең таралған ұранды ескере отырып, «Жоқ деу» ғана жеткіліксіз екенін баса айтты. 2020 жылы Сиена колледжінің зерттеу институтының бірінші ледилерді зерттеуі барысында ғалымдар мен тарихшылардан соңғы он бірінші ледилердің (Леди Берд Джонсоннан бастап) ең маңызды бастамаларын бағалау сұралып, «Жоқ деу» екінші нашар бағаланған науқан деп танылды, тек Мелания Трамптың «Үздік болу» науқаны одан да төмен бағаланды.
Nancy Reagan's related efforts increased public awareness of drug use, but extant research has not established a direct relationship between the Just Say No campaign and reduced drug use. Although the use and abuse of illegal recreational drugs significantly declined during the Reagan presidency, this may be a spurious correlation: a 2009 analysis of 20 controlled studies on enrollment in one of the most popular "Just Say No" programs, DARE, showed no impact on drug use. The campaign drew significant criticism. Critics labelled Nancy Reagan's approach to promoting drug awareness reductive, arguing that tackling the issue of drug abuse required a more complex approach than simply encouraging the use of catchphrase. In fact, two studies suggested that enrollees in DARE like programs were actually more likely to use alcohol and cigarettes. Critics also think that "Just Say No" contributed towards the well seasoned stigma about people who use drugs being labelled as "bad", and the stigma toward those people who are addicted to drugs being labelled as making a cognizant immoral choice to engage in drug use. In a 1992 paper, Evans et al commented: that the "Just Say No" approach had been “taken out of context and redirected in form as a formula for preventing all substance abuse. Because of the current pervasiveness of the catchphrase, we emphasize that ‘Just Say No’ is not enough!" In 2020, when scholars and historians were asked during the Siena College Research Institute's first ladies study to assess the signature initiatives of the then most recent ten first ladies (those from Lady Bird Johnson onward), "Just Say No" was ranked as the second worst, with only Melania Trump's "Be Best" campaign being more lowly assessed.