Кіріспе

Компьютерлік сақтық көшірме құрылғысы

Jaz дискі – 1995 жылдан 2002 жылға дейін Iomega компаниясы сатқан алмалы-салмалы қатты дискілік сақтау жүйесі. Iomega Zip дискісінің табысынан кейін, оның бастапқы нұсқасында 100 МБ номиналды сыйымдылығы бар жоғары сыйымдылықтағы дискеталарда, ал кейін 250 және 750 МБ дерек сақталды. Осыдан кейін компания Jaz дискісін жасап шығарды. 1995 жылдың желтоқсанында алғашқы өндіріске түскен Jaz дискінің сыйымдылығы бір алмалы-салмалы дискке 1 ГБ-ты құрады. 1998 жылдың ақпан айында жаңа Jaz дискісінің моделі жеке диск сыйымдылығын 2 ГБ-қа дейін арттырды. Jaz дискі SCSI интерфейсін пайдаланады, ол ішкі және сыртқы диск үлгілерінде қол жетімді. Iomega компаниясы компьютерлер үшін Jaz Jet SCSI адаптер PCI картасын өндірді. Iomega сондай-ақ бірқатар сыртқы адаптерлерді де өндірді, оның ішінде Jaz Traveller интерфейсі стандартты параллель портқа қосылып жұмыс істеді, содан кейін SCSI USB адаптері мен SCSI Firewire адаптері шығарылды. Дискінің ATA нұсқасы жоспарланған, бірақ ешқашан өндіріске шығарылмады.

Қабылдау

Jaz ешқашан Zip дискідей жетістікке жете қоймады және нарыққа кеңінен енбеді. Zip дискі үй және шағын кеңсе/үй кеңсесі (SOHO) нарықтары үшін жоғары сыйымдылықты дискета ретінде сатылса, Jaz дискі бастапқыда жоғары сапалы өнім ретінде жарнамалған. SCSI интерфейстері Apple Macintosh компьютерлерінде стандартты болған, бірақ көптеген пайдаланушылардың компьютерлерінің әлдеқайда үлкен нарығында сирек кездесетін, көбінесе қосымша интерфейс картасын сатып алып орнату қажет болатын. CD-R/CD-RW дискілерінің танымалдылығының артуы және бағасының төмендеуі Jaz дискінің табысына үлкен зиян келтірді, олар бір мегабайтқа әлдеқайда арзан баға ұсынды және CD дискілерін кез келген стандартты CD-ROM дискісінде оқуға болатын қолайлылықты қамтамасыз етті.

Қиындықтар

Бұрынғы Jaz дискілері қызып кетуі мүмкін еді, ал жүктеу механизмі істен шығып, дискіні дискінің ішінде қалып қоюына себеп болуы мүмкін. Бұл кәсіпте "өлімнің дыбысы" деп белгілі болды, себебі дискіні шығаруға тырысқанда және сәтсіз аяқталғанда естілетін дыбысқа байланысты осылай аталды. Ішінде қалған дискіні күшпен шығару дискі мен дискіні де бүлдіруі мүмкін. Jaz дискілері – бұл қатты дискі технологиясы, сондықтан дискіге түсетін ластануларға осал. Шаң мен кір дискі корпусындағы тесік арқылы еніп, мотор табақтарды айналдырғанда ішке түсуі мүмкін, ал сыртқы корпуста жиналған шаң келесі енгізілгенде дискіге кіре алады. Сонымен қатар, металл сырғымалы есік пластикті тозуына және сынықтар мен бастардың соқтығысуына әкелуі мүмкін еді. Табақтарды орау моторына бекіту механизмі күрделі және шулы дірілдеуге бейім болды. Iomega картриджге антигироскопиялық құрылғыны (оптикалық CD/DVD дискісіндегідей) енгізді, ол айналу кезінде дірілдеуді болдырмауға көмектесті, бірақ бұл құрылғы уақыт өте келе тиімділігін жоғалтты. Нәтижесінде екі табақ та синхрондылығын жоғалтып, картриджді қолдануға жарамсыз ететін еді. Jaz картриджінің астындағы пластикалық тірекшелер сынып немесе тозығып, дискінің жұмыс жылдамдығына дейін айналуына кедерілдіруі мүмкін. Кейбір дискілерде де бағдарламалық қамтамасыз етуде ақаулар болды.

Мұра

Кейінгі Iomega REV дискісі Jaz дискісі жеткен нарық сегментін қамту үшін ұқсас технологияны пайдалануға тырысты. REV дискісінің дизайны ішінара IBM 2310 дискісінде қолданылған "дауыс катушкасының (VCA) қозғалтқышы арқылы HDD-нің оқу-жазу бастарының сенімділігін арттыру және іздеу уақытын қысқарту" принципінен алынған, бұл жылжымалы медиа картриджінде іске асырылған. Ол сондай-ақ IBM 3340 дискісінде қолданылған "төмен құнға ие, аз жүктемелі, майланған дискілерге қондырылатын оқу/жазу бастары" принципінен де алынған. Jaz және REV дискілерінің екеуі де IBM 3340 дискісіндей басты картридждің құрамына енгізбеген, бірақ REV дискісі қозғалтқышты картриджге жылжытты – бұл IBM 3340 дискісінде жасалмаған. Басты картриджге жылжыту RDX Technology дискісіне тиесілі болды, бұл сенімділікті арттырып, картриджді қазіргі заманғы сыртқы дискінің электромеханикалық көшірмесіне айналдырды.