Жэки Кертис: Өнердің шексіз шебері

Кіріспе

Американдық актер, жазушы, әнші Джеки Кертис (19 ақпан 1947 – 15 мамыр 1985) – американдық актер, жазушы, әнші және Уорхолдың супержұлдызы.

Ерте өмір және мансап

Джеки Кертис Джон Кертис Холдер ретінде Нью-Йорк қаласында Джон Холдер мен Женевив Углиалороның отбасында дүниеге келді. Оның бір туысы болды – жартылай ағасы Тимоти Холдер, ол ашықтан-ашық гей епископ діни қызметкері. Әкесі мен анасы ажырасып, Кертисті көбінесе анасының әжесі Слаггер Энн (Энн Углиалоро) тәрбиеледі, ол Шығыс ауданындағы бардың иесі еді. Кертис ер адам да, әйел адам да болатын. Кертис әйел киімінде өнер көрсеткенде көбінесе помада, жылтыр, қызыл шаш, жыртылған көйлектер мен шұлық киеді. Кертис осылайша арзаншылдық пен сәнді үйлестіріп, жаңа стильді қалыптастырды, бұл 1970-ші жылдардың жылтыр рок немесе глэм-рок қозғалысына шабыттандырды деген пікірлерге орын берді. Энди Уорхол Кертис туралы: «Джеки Кертис – драг-квин емес. Джеки – суретші. Шекарасыз пионер» деді. Кертис негізінен сахналық актер болды және 1965 жылы La MaMa Experimental Theatre Club-та Том Эйеннің «Мисс Нефертити өкінеді» пьесасында 17 жасында дебют жасады, сол пьесада Бетт Мидлер де жаңадан көзге түсті. Кертис одан кейін бірден пьесалар жаза бастады, оның қойылымдарында көбінесе Кэнди Дарлинг және Холли Вудлон сияқты белгілі трансгендер адамдар қатысты. Кертистің жұмысына La MaMa театрының тұрақты труппасы «Күлкілі ойын үйі» үлкен әсер етті. Кертистің пьесаларының ішінде «Гламур, Глория және Алтын» пьесасы бар, онда Дарлинг, Мелба ЛаРоуз, Джуниор және Роберт Де Ниро да алғаш рет сахнада бірнеше рөлде ойнады; «Бос Жеңіс», Дарлинг пен Марио Монтезбен бірге; Харви Файрштейн қатысқан «Америка Клеопатрасы»; Пэтти Смит, Джейн Каунти және Пенни Аркадемен бірге «Femme Fatale»; және Руби Линн Рейнер мен Холли Вудлонмен бірге «Гранд Аспан Амбер Орбитасында». Кертистің соңғы пьесасы «Шампан» 1985 жылдың 3-27 қаңтарында La Mama Experimental Theatre Club-та қойылды, онда Джордж Абагнало ер адам рөлін сомдады. Пьесалар жазумен қатар Кертис актерлік өнерін жалғастырды және 1966 жылы La MaMa театрында «Мисс Нефертити өкінеді» спектаклінде Птолемей II рөлін қайта ойнады. 1969 жылы Кертис Том Мурриннің «Cock Strong» пьесасында Playhouse of the Ridiculous труппасымен бірге Пенни Аркаде, Энтони Инграссия және басқалармен бірге өнер көрсетті. Пьесаға музыканы Ральф Цитром жазды, ал оны «Күміс алмалар» тобы орындады. Кертис «Бос Жеңісті» жазды және 1971 жылы La MaMa театрында осы пьесаның қойылымын бірлесіп режиссерлік етті, ал 1983 жылы La MaMa театрында Ник Марковичтің «Мен кеше қайтыс болдым» пьесасын режиссерлік етіп, рөл сомдады. Энди Уорхол мен режиссер Пол Моррисси Кертис пен Дарлингті «Тіл» (1968) фильміне, ал Холли Вудлонның қатысуымен «Әйелдер көтерілісі» (1971) фильміне түсірді, бұл фильм әйелдердің азаттық қозғалысын пародизациялайтын комедиялық туынды болды. Кертис сонымен қатар әнші және ақын да болды. 1974 жылы Кертис пен Вудлон Нью-Йорк мәдени орталығында «Аспандағы кабареде» өнер көрсетті. 2004 жылы Пол Серрато Кертистің «Lucky Wonderful» және «Vain Victory» шығармаларынан әндер жинаған альбом шығарды, онда Кертистің Дарлингке арнаған «Who Are You» махаббат баладасы да бар. Кертистің «Б-қыздар» өлеңі 1979 жылы жарық көрген «Ақындар энциклопедиясына» енгізілді. Сегіз беттен тұратын бұл өлең кітаптағы ең ұзын өлең еді. Джеки Кертис 1980-ші жылдары тағы екі фильмде түсті.

Jackie Curtis was born John Curtis Holder Jr. in New York City to John Holder and Jenevive Uglialoro and had one sibling, half brother Timothy Holder, who is an openly gay Episcopal priest. Their parents divorced and Curtis was mostly raised by maternal grandmother Slugger Ann (Ann Uglialoro), an East Village bar owner. Curtis performed as both a man and a woman. While performing in drag, Curtis would typically wear lipstick, glitter, bright red hair, ripped dresses, and stockings. Curtis pioneered this combination of trashy and glamour, a style that has prompted assertions that Curtis inspired the glitter rock or glam rock movement of the 1970s. Andy Warhol said of Curtis, "Jackie Curtis is not a drag queen. Jackie is an artist. A pioneer without a frontier." Primarily a stage actor, Curtis debuted at the age of 17 in Tom Eyen's play Miss Nefertiti Regrets produced in 1965 at La MaMa Experimental Theatre Club along with fellow newcomer Bette Midler. Curtis began writing plays immediately thereafter, productions often featuring well known transgender people, such as Candy Darling and Holly Woodlawn. Curtis's work was influenced by the Playhouse of the Ridiculous, a resident company at La MaMa. Curtis's plays included Glamour, Glory and Gold, which also starred Darling, Melba LaRose, Jr., and Robert De Niro in his first appearance on stage, playing several roles; Vain Victory, with Darling and Mario Montez; Amerika Cleopatra featuring Harvey Fierstein; Femme Fatale, with Patti Smith, Jayne County and Penny Arcade; and Heaven Grand in Amber Orbit with Ruby Lynn Reyner and Holly Woodlawn. Curtis's final play Champagne ran at La Mama Experimental Theatre Club January 3–27, 1985 and featured George Abagnalo as the male lead. While writing plays, Curtis continued to act and reprised the role as Ptolemy II in a 1966 production of Miss Nefertiti Regrets at La MaMa. In 1969, Curtis performed with the Playhouse of the Ridiculous in Tom Murrin's Cock Strong alongside Penny Arcade, Anthony Ingrassia, and others. Music for the production was written by Ralph Czitrom and performed by the Silver Apples. Curtis wrote Vain Victory and co directed a production of the play at La MaMa in 1971, and directed and performed in Nick Markovich's I Died Yesterday at La MaMa in 1983. Andy Warhol and director Paul Morrissey cast Curtis and Darling in Flesh (1968) and, with the addition of Holly Woodlawn, in Women in Revolt (1971), a comedic spoof of the women's liberation movement. Curtis was also a singer and poet. In 1974, Curtis and Woodlawn appeared in Cabaret in the Sky at the New York Cultural Center. An album by Paul Serrato collecting songs from the Curtis works Lucky Wonderful and Vain Victory, including the love ballad "Who Are You", which Curtis sang to Darling, was released in 2004. Curtis's poem "B Girls", much of which is based on observations of people who visited grandmother Slugger Ann's bar, was included in the 1979 book The Poets' Encyclopedia. At eight pages long, it was the longest poem in the book. Jackie Curtis made two more movies during the 1980s.

Өлім

Кертис есірткіге тәуелді болды және 1985 жылы героиннен артық доза алып қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

Кертистің есімі Лу Ридтің 1972 жылғы "Walk on the Wild Side" әнінде айтылады, ол Ридтің Уорхолдың фабрикасынан таныс болған "супержұлдыздар" туралы. Ән оның есірткіге тәуелділігі мен Джеймс Динге деген құштарлығын көрсетеді: "Жэки жылдамдықпен келе жатыр / Бір күні өзін Джеймс Дин деп ойлады / Сосын құлап түсуі керек болды / Валиум сол соққыдан құтқарар еді". 2004 жылы "Үй киіміндегі супержұлдыз" деген деректі фильм Кертистің көпке белгісіз болған жайттарын көрсетті. Фильмде Кертистің Холли Вудлон, Джо Даллесандро және Пенни Аркаде сияқты достары мен әріптестеріне, сондай-ақ Дэвид Боуи сияқты бақылаушыларға тигізген әсері айтылады. Джейн Каунти Кертистің "сол кезде маған ең зор әсер еткен адам" екенін жазды.