Кіріспе

Американдық биші және ойын-сауық өнерінің қайраткері (1896–1981)

Адель Астер Дуглас (туған кезде Адель Мари Остерлиц, кейін Леди Чарльз Кавендиш деп танылды; 10 қыркүйек 1896 – 25 қаңтар 1981) – американдық биші, сахна актері және әнші. Тоғыз жасында биші және водевиль артисі ретінде жұмыс істей бастағаннан кейін, Астер кіші інісі Фред Астермен бірге табысты өнер мансабын құрды. Бауыр мен әпкелер алғашқыда водевильдік сахналарда өнер көрсетіп, 1917 жылы Бродвейдегі алғашқы рөлдерімен үлкен жетістікке жетті. Астер шебер биші және комедиан ретінде танылып, «Леди, жақсы бол!» (1924), «Funny Face» (1927) және «The Band Wagon» (1931) сияқты Бродвейдің сәтті мюзиклдерінде ойнады. 1920 жылдары аға-інілер өзінің танымал шоуларын Ұлыбританияның Вест-Эндінде көрсетіп, көп ұзамай халықаралық деңгейде танымал болды, британдық патша отбасының мүшелерімен және қазіргі заманғы өнер мен әдебиет саласының көрнекті тұлғаларымен кездесті. 1932 жылы ағасымен 27 жылдық серіктестіктен кейін Астер Девонширдің 9-шы герцогы Виктор Кавендиштің екінші ұлы Лорд Чарльз Артур Фрэнсис Кавендишке үйленді және сахнаны қалдырды. Жұбайлар Ирландиядағы Лисмор қамалындағы Кавендиштің иелігіне көшіп барды. Оның актерлік өнерге оралуын қалайтын продюсерлерден сахналық және кинолық рөлдер ұсынылғанына қарамастан, Астер зейнеткерліктен бас тартты. 1944 жылы Кавендиш қайтыс болғаннан кейін Астер қайтадан үйленіп, АҚШ-қа оралды. Ол уақытын АҚШ-тағы мүліктері арасында – Round Hill (Ямайка) және Лисмор қамалында (өмірінің соңына дейін жазда өткізетін үйі) бөліп өткізді. 1972 жылы Астер Америка театр сарайының құрметті мүшесі атанды. 1975 жылы Астер Халықаралық ең жақсы киінгендер тізіміне енді.

Ерте өмір және водевиль (18961917)

Адель Мари Аустерлиц 1896 жылдың 10 қыркүйегінде Небраска штатының Омаха қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы – американдық лютеран, неміс тегінен шыққан Йоханна "Энн" Гейлус және австриялық, римдік католик, еврей тегінен шыққан Фредерик "Фриц" Аустерлиц. Адельдің інісі Фред Аустерлиц одан үш жыл кейін дүниеге келді. Адельдің туған жылы кейбір дереккөздерде дұрыс көрсетілмеген (мысалы, «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі оның некрологы). Адельдің анасы 16 жасқа толмас бұрын жүкті болды және 1894 жылы әкесінің келісімімен үйленді. Бұл жүктілік нәтижесіз аяқталды, ал кейіннен жұбайлар 1896 жылы үйленгендерін айтты, бұл артық көңіл қоздырмау үшін жасалған қадам еді. 1896 жылы Адель дүниеге келген кезде жасалған неке жылы туралы аңыз да орынсыз пікір тудырды, сондықтан отбасы кейіннен Адельдің туған күнін 1897 немесе 1898 жылға өзгертіп көрсетуге көшті. Уақыт желісін өзгерту Адель мен оның інісі Фред арасындағы жас айырмашылығына қатысты шатасу тудырды, әртүрлі дереккөздерде бұл айырмасы жарты жылдан үш жылға дейін көрсетіледі. Адель биге ерте жасынан бейімділігін көрсеткендіктен, ол жергілікті би мектебіне қабылданды. Ұзақ уақыт өтпей ол өзінің табиғи қабілетімен ерекшеленіп, жергілікті концерттер мен кештерде өнер көрсетуге мүмкіндік алды. Оның ата-анасы Фредті де оқуға қабылдауды шешті, ол бастапқыда дені сезікті бала еді, және би жаттығулары арқылы оның күш-қуатын арттыруды көздеді, ол да қабілеттілігін көрсетті. Адель сегіз, Фред бес жаста болғанда, бір мұғалім екі баланың дұрыс тәрбие алған жағдайда сахнада мансап құруы мүмкін екенін айтты. Бұл отбасын Омахадан Нью-Йоркке көшіруге итермеледі, бірақ әкесі жұмыс істеу үшін Омахаға оралды. Адель, Фред және олардың анасы пансионатта тұрды, ал балалар Альвиеннің театр шеберлігі мектебіне және Мәдени өнер академиясына қабылданды. Адель мен Фред бастапқы Аустерлиц фамилиясының бірнеше нұсқаларын сынағаннан кейін, көбірек американдық дыбыс беретін Астер фамилиясын қабылдады, ал олардың анасы Энн де жаңа фамилияны қабылдады. 1905 жылдың соңында, өзінің би мұғалімі Клод Алвиеннің көмегімен Адель Астер Фредпен бірге кәсіби водевиль өнерін бастады. Ол екеуіне үлкен, әсем торттар түріндегі екі үлкен декорация жасауға көмектесті. Астер мен оның ағасы кішкентай күйеу мен қалыңдыққа ұқсап киініп, торттардың үстінде биледі және аяқтарымен шағын электр шамдарын мен музыкалық қоңырауларды қосатын болды. Олар би кезінде қарапайым вальс орындады. Бастапқыда аға-інілер ара-тұра өнер көрсетті, олардың анасы Энн олардың менеджері және костюм дизайнері болды. Олар Метрополитен операсының балет мектебінен және американдық хореограф Нед Уэйберннен қосымша білім алды. Энн Астер балаларын үйде оқытты, бірақ Адель мен Фред өнер мансабын тоқтатқан және екі жарым жыл бойы мектепке барган кезде Нью-Джерсиде оқыды. Жасөспірім Адель сол кезде осыншалықты биік болғандықтан, әлі де бойы жетілмеген кіші інісімен билеуге ыңғайсыздық сезінді. 1911 жылы водевильге оралғаннан кейін Астер мен оның ағасы келесі бірнеше жыл бойы тұрақты жұмыс табу үшін күресті. Агенттер бастапқыда танылмаған жұпқа өкілдік етуге қызығушылық танытпады. 1913 жылы Астердің әкесі бауырларын тәжірибелі би мұғалімі және шоумен Аурелио Коксиямен таныстырды. Ол жас Астаирлерге бірнеше жаңа билерді үйретті және олар үшін жаңа, жетілген водевильдік қойылым жасады. Осыдан кейін қойылымдар жиіледі, өйткені жұп біртіндеп өнерлерін және беделін жақсартты. 1916 жылы ағайын-туыстар қиын жылға тап болды, өйткені «Американың ақ тышқандары» деген водевиль орындаушыларының одағы бүкіл елге тараған жұмысшылардың ереуілін ұйымдастырды, бұл орындаушылар мен водевиль менеджерлері арасында шиеленіскен қатынастарға әкелді. Астер мен оның ағасы, одақ мүшелері болмаса да, құнды табысынан айырылды, ал олардың әкесі, штат бойынша тыйым салынған кезде Небраска сыра зауытында жұмыс істеуге мүмкіндіксіз болғандықтан, қаржылық қолдау көрсете алмады. Одақ ереуілі аяқталғаннан кейін Астер аға-інілері жұмысына оралып, өте сәтті маусымға қол жеткізді. Олар өскен сайын, ағайын-туыстардың мінездері көбірек ерекшелене бастады. Адель «өмір бойы тірі сым» болды: жанға қуат сыйлайтын, серікшіл және өзінің ашық-айқын, түрлі-түсті тілімен танымал болды. Фред, жақсы жұмыс істейтін және мінсіздікке ұмтылатын адам, тыныш және күнделікті жұмыстарының барлық егжей-тегжейлі мәселелеріне үнемі алаңдайтын. Фред қойылымға дайындалу үшін екі сағат бұрын келсе, Адель сахнаға бірнеше минут бұрын келуі мүмкін еді. Олардың мінездері әртүрлі болғанымен, ағайын-туыстар бір-біріне жақын болды. Астер өзінің кіші інісін «Моининг Минни» деп сүйіспеншілікпен атады, өйткені ол әрқашан қандай да бір нәрсе дұрыс болмайтыны туралы алаңдайтын.

Бродвей мансабы (19171932)

1917 жылы Фред Variety журналының артқы бетінде толық беттік жарнама сатып алғаннан кейін, бауырлар Ли Шуберттің Over the Top атты алғашқы Бродвей шоуында роль алды. Адель 21 жаста, ал оның інісі 18 жаста еді. Шоу 1917 жылғы 28 қарашада ашылды, ал бауырлар аптасына 250 доллар жалақы алды (1917 жылы 250 доллар шамамен бүгінгі күнгі <есептелген сома> тең), оларға тапсырылған би нөмірлері мен комедиялық этюдтер үшін. The New York Globe газетінің бір сыншысы Адель мен оның інісінің биін «шоудың ең әдемі ерекшеліктерінің бірі» деп атады, ал қойылым 78 рет көрсетілді. 1910-1920 жылдар аралығында Бродвей мюзиклінде ән айту жұмысына дайындалу үшін ол Метрополитен опера театры мен Бродвейдегі көптеген әйгілі әншілердің дауыс сабақтарын берген Эстель Либлингтен дауыс сабақтарын алды. Адель мен Фред 1918 жылы 125 қойылым өткізген The Passing Show қойылымында өнер көрсетті. Астерге «Мен аяқтарымды бақылай алмаймын» әнін орындауға мүмкіндік берілді. 1919 жылдың қарашасында Астерлер Charles Dillinghamмен кәсіби қарым-қатынас орнатқан Apple Blossoms опереттасында өнер көрсетті. Шоу 256 рет көрсетіліп, сәтті аяқталды. Фриц балаларының өнерін көруге келді. Олардың апталық жалақысы енді 550 долларға жетті, ол Apple Blossoms Бродвейден кейінгі турнесін 1920 жылдың қыркүйегінен 1921 жылдың сәуіріне дейін бастағанда 750 долларға дейін өсті (1918 жылы 550 доллар шамамен бүгінгі күнгі <есептелген сома> тең, ал 1920 жылы 750 доллар шамамен бүгінгі күнгі <есептелген сома> тең). Ішкі тартымдылыққа ұшыраған інісінен айырмашылығы, Адельдің ашық мінезі оған журналистермен сөйлесуді жеңілдетті. Келесі қойылымы, The Love Letter коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, 1921 жылдың қазан айында ашылып, бар болғаны 31 қойылымға созылды, бірақ Адель мен оның інісі көрермендердің ризашылығын қалыптастыра берді, және олар өздерінің визиттік картасына айналған Runaround қозғалысын енгізді. Бидің соңында иықтан-иыққа тұрып, екі бауырлас қолдарын велосипед рульдерін ұстағандай созып, оркестр «омпа-омпа» ойнағанда айналып сахнаны аралап жүгірді. Соңында Адель мен Фред сахна сыртында жоғалып кетті. Көрермендер бұл қойылымды ұнатып қабылдады. Фред Runaroundтың танымалдығын әпкесінің комедиялық уақыты мен мимикасына байланысты деп есептеді, ал бауырлар осы қозғалысты олардың болашақ мансабындағы барлық қойылымдарына енгізудің жолдарын тапты. Сол жылы Нью-Йоркке алғаш рет келген ағылшын драматургы Noël Coward The Love Letter қойылымын көріп, Астерлерге қатты әсер етті. Ол олармен сахна сыртында кездесіп, оларға өнерлерін Лондонға алып баруды ұсынды. 1922 жылы Адель мен Фред For Goodness Sake Бродвей мюзиклінде алғашқы толыққанды сөйлейтін ролдерін алды, онда олар басты кейіпкерлердің ең жақсы достарын ойнады. Олар сыншылардан оң пікірлер алды және «The Whichness of the Whatness» хит әнін орындады, соңында олардың үнемі танымал болатын Runaround шығуларымен аяқтады. Бұл қойылымның сәттілігімен Фред олардың хореографиялық реттілігін жазуға көбірек араласа бастады. Аға-інілер ақыры қысқа өмір сүрген The Bunch and Judy фильмінде басты рольдерді ойнап, аптасына 1000 доллар (1922 жылы 1000 доллар шамамен бүгінгі күнгі <есептелген сома> тең) жалақы алды. Драма сыншысы Heywood Broun Астерлерді «музыкалық комедия әлеміндегі ең сымбатты және сүйкімді жас бишілер» деп атады. Аға-інілер кәсіби жолда өсіп келе жатқанда, Адель өзінің күлкілі мимикасымен және «жақсылықпен сыңғырлаған» сопрано дауысымен тез танылды. Ол сахнада жиі импровизация жасайтын. Ол көрермендерді өзінің шатақ әзіл-сықағымен қуантып, жоғары рухтағы қойылымдар жасады; Фред өзінің жеке стилін дамытып, өзінің би мансабында қолданатын «белгісіздікке ұмтылу» биледі. Адель мен оның інісі сыншылар мен көрермендер жиі «дауыл» деп сипаттайтын күрделі қадамдарды жылдам және әсем орындайтын би стилін дамытты. Шетелде өнер көрсету идеясы ұсынылғаннан кейін, Адель мен Фред For Goodness Sake (атын өзгертіп Stop Flirting деп өзгертті) қойылымын Лондонның Вест-Энд театрына алып баруға келісті. 1923 жылғы 30 мамырда олардың шоуы Шафтсбери театрында ашылып, тұрған орынға дейін қошаметке ие болды. Stop Flirting 418 рет көрсетілді. Ол Король театрына, содан кейін Странд театрына көшірілді. Уэльс принці он рет қойылымды тамашалады, және ол және оның інісі Йорк герцогы бауырлармен дос болды. Адель Эдвардқа жаңа би қадамдарын үйретті, екеуі бірде клубта бірге би биледі. Астерлердің танымалдылығы өскен сайын, Адель мен Фредтің екеуі де ірі жарнамалық кампанияларда көрініс тапты. Лондон қаласында бола тұрып, Питер Пэн авторы J. M. Barrie Адельге өзінің кейіпкерін сахнада ойнауды ұсынды, бірақ келісімшарттық себептер оны осы ұсыныстан бас тартуға мәжбүр етті. 1924 жылдың басында Адель әкесі Фрицтің рактан қайтыс болғаны туралы хабар алды. 1924 жылдың соңында Нью-Йоркке оралған Адель мен оның інісі George and Ira Gershwinнің музыкалық қойылымы Lady, Be Good! атты қойылымда басты рольдерді ойнады. Шоу көрермендерге ұнады, 330 рет көрсетілді. Бауырлар аптасына 1750 доллар жалақы алды. Бір сыншы Адельді «көптен бері көрілмеген» ең тартымды және көңілді музыкалық актриса деп атады. 1926 жылдың көктемінде Адель мен оның інісі Lady, Be Good! қойылымын Лондонға алып барды, ол Empire театрындағы премьерасынан бастап ыстық қарсылыққа ие болды. Бауырлар британдық корольдық отбасымен таныстығын жаңартты, Йорк герцогі мен герцогинясынан жаңа туған принцесса Елизаветамен танысуға шақыру алды. Король Георг V және королева Мария да Астерлердің өнерін көру үшін арнайы келді. 1927 жылы Адель мен Фред жаңа мюзикл Funny Face үшін Gershwin аға-інілерімен қайта бірікті. Шоу тағы да сәтті аяқталды. Премьерадан кейін Астерлер Paramount Pictures студиясымен фильмге түсуге келісті. Фильм студиясы Funny Face фильмінің экрандық нұсқасында Адель мен оның інісін көрсетуді үміттенеді, бірақ бауырлар алғашқы экрандық сынақтардың нәтижесіне көңіл бөлмеді, және жоба іске аспады. Бродвей сахнасында Funny Face 1928 жылдың жазындағы ыстық ауа райына байланысты 250 рет көрсетілді, бұл театрларды көрермендер мен артистер үшін тым ыстық етті. Сол жазда Адель Лонг-Айлендте мотор қайықтың қозғалтқышы жарылып, күйікке ұшырады. Оның мансабы бірнеше айға тоқтап қалды, бірақ ол толыққанды жазылып кетті. Астерлердің Funny Face қойылымының Лондон дебюті 1928 жылдың қарашасында өтті. Шоу 263 рет көрсетілді, ал британдық газеттер «тағы бір «Астерия» шабуылы» деп жариялады, көрермендер американдық дуэтті қайтадан қуаттап қабылдады. Лондон қаласындағы соңғы қойылымдарының кешінде Адельге 9-шы Девоншир герцогінің екінші ұлы лорд Чарльз Кавендишпен таныстырылды. Кавендиш Адельден бірнеше жас кіші болды. Екеуі тез тартылып, Адель Америкаға қайтқанға дейін Париж қаласында бірге уақыт өткізді. Олар Кавендиш Нью-Йоркке келгеннен кейін жақын арада қайта кездесті, ол J. P. Morgan & Co компаниясында жұмысқа орналасты. Келесі қойылымы Smiles (1930) коммерциялық сәтсіздікке ұшыраса да, Адель мен оның інісі тағы да сәттілікке қол жеткізіп, бірлескен соңғы Бродвей шоуы The Band Wagon-да ойнады, ол 1931 жылдың 3 маусымында ашылып, 260 рет көрсетілді. The Band Wagon қойылымында Tilly Losch, Helen Broderick және Frank Morgan да ойнады. Сыншылар шоудың креативті, әрине заманауи жазылуын және декорациясын жоғары бағалады, соның ішінде екі бағытта айналатын арнайы жасалған сахнаны: сахна бірден екі бағытта айналып, жаңа көріністерді жылдам және тегіс көрсетіп, артистер билеп, ән айтқанда.

Зейнетақы және алғашқы неке (19321944)

Екі адам біраз уақыттан бері танысып жүрген соң, Адель 21 деп аталатын спикесиде Чарльз Кавендишке үйлену туралы ұсыныс жасады, ол да оған келісті. Ол әртіс ретіндегі үздіксіз саяхаттар мен репетициялардан жалыққан еді және зейнетке шығуды ойластырып жүрген. Ол үшін театр өмірі әрқашан "зәйтүн сияқты талғаммен ұнатуға тиіс нәрсе" болған. 1932 жылдың 5 наурызында Чикагода Фредпен «The Band Wagon» спектакліндегі соңғы өнер көрсетімінен кейін Адель сахнадан ресми түрде зейнеткерлікке шықты. Ол ағасымен бірге 27 жыл өнер көрсеткен. Американдық драма сыншысы Эштон Стивенс оның театрдан кетуін қайғылы оқиға деп жариялады, «Аспан әр буынға Адель Астерді сыйға бермейді» деп түсіндірді. Адель мен оның анасы қоштасу кешінен кейін Лондонға аттанды, ал Фред мансабын жалғастыру үшін Америка Құрама Штаттарында қалды. Адель Англияда өнер көрсеткен кезде танысқан жолаушысы Уинстон Черчилльмен достығын жаңартты, екеуі де сапар барысында бірге доп ойнады. Кеме Плимутқа жеткен кезде журналистер Адельге шабуыл жасауға тырысты, бірақ Черчилль оларды тоқтатты, Адель мен оның анасы ешкімнің мазасын алмауына мүмкіндік берді. Сол жылдың сәуір айында Чарльзбен қайта қосылғаннан кейін Адель Кавендиштер отбасының қалған мүшелерімен алғаш рет танысты. Оның болашақ қарындасы, леди Мэри Гаскойн Сесил, кейінірек Адельдің жарқын келгенін қуанышпен еске алды: Адель ресми түрде таныстырылды, Кавендиштер күтіп тұрған бөлмеге тыныш кірді, содан кейін жаңа туыстарына жеткенше еденде бірнеше айналым жасады. Чарльздің анасы, Девоншир герцогинясының бастапқы күмәніне қарамастан, Адельді отбасы жылы қарсы алды. Той Чарльздың апендицитке шалдығуына байланысты қысқа мерзімге кейінге шегерілді, оның денсаулығы шектен тыс ішімдік ішуден нашарлаған, бірақ 1932 жылдың 9 мамырында Адель Астер Чатсворттағы отбасының жеке капелласында Лорд Чарльз Кавендишке үйленді, «Леди Чарльз» деген құрметті атақ алды. Жұбайлар Ирландияның Уотерфорд графтығына көшті, онда олар Лизмор қаласындағы отбасылық сарайда тұрды. Адель сарайдың ескірген жабдықтарын ауыстыру үшін бірнеше жаңа, заманауи ванна бөлмелерін орнатуға қаржы бөлді, бұл бай, аристократиялық мұрагерлер әкелген дәстүрлі қалыңдықтардың орнына отбасыға жасаған сыйы деп әзілдеді. Америка Құрама Штаттарында Фред жаңа би серіктестеріне бейімделуге тырысты; Адель Фредке «The Gay Divorce» жаңа шоуының алғашқы көрсетілімі алдында қысымды телеграмма жіберді: «Енді Минни, ағып тұруды ұмытпа». 1933 жылы Адель мерзімінен бұрын қызды дүниеге келтірді, бірақ ол тірі тумады. Екі жылдан кейін ол егіз ұлдарды дүниеге келтірді, бірақ олар да тірі тумады. Ол депрессиямен күресті және отбасылық өмірінде қиындықтар көбейді. Чарльз ауыр алкоголизммен күресті, ауруханаларда, зейнеткерлер үйлерінде және неміс шипажайларында уақыт өткізді, өйткені ол тәуелділігін жеңуге тырысты. 1936 жылы американдық продюсер Дэвид Селзник Адельге өзінің «Қараңғы жеңіс» фильміндегі екінші рөлді ұсынды, бірақ ол экрандық сынақтарға қанағаттанбады және күйеуіне қамқорлық жасаумен айналысты, соңында жұмыс ұсынысынан бас тартты. Бір жылдан кейін Селзник ұсынған тағы бір рөлден бас тартты. 1939 жылы қырық екі жастағы Адель үшінші және соңғы жүктілігі кезінде түсік тартты. 1942 жылы Адель соғысқа қатысудың жолдарын іздеп жүргенде, Лондонға келген АҚШ Әуе күштері барлау басшысы полковник Кингман Дугласпен танысты. Дуглас Адельге Пикадилли циркінің жанында орналасқан Американдық Қызыл Кресттің «Радужный бұрыш» асханасында жұмыс істеуді ұсынды. Адель оның ұсынысына келісті. Қызына жақын болу үшін Ирландияда қалған анасы енді Лисморда үйде қалып, көбінесе төсекке жататын Чарльзға қамқорлық жасады және Адельге үнемі жаңалықтар жіберді. Лондонда Адель солдаттарға хат жазып, бір аптада 130-ға жуық хат жазып, жіберді. Ол ақпарат бюросында ауысыммен жұмыс істеді, солдаттармен би биледі және Лондонға келген ерлерге қажетті заттарды сатып алуға көмектесті. Лондон бомбалаудан кейін ол жұмыс уақытын ұзартып, «Радужный бұрыш» асханасында аптаның жеті күні жұмыс істеді. Адельдің соғыс уақытындағы жұмысы оған жаңа мақсат пен қанағат сезімін берді, бұл оған соңғы кездегі жеке қиындықтарды жеңуге көмектесті. 1944 жылдың наурыз айында Чарльз ұзақ жылдар бойы ішімдікке уланып, 38 жасында қайтыс болды. Адель оның жерлеу рәсіміне қатысу үшін рұқсат алды, ол жерде Чарльз өзінің балаларының қасына жерленді. Оның өлімінен кейін Адель Ирвинг Берлиннен «Annie Get Your Gun» спектакліне оралу туралы ұсыныстан бас тартты.

Екінші неке және кейінгі өмір (19471980)

1947 жылдың сәуірінде Адель қайтадан тұрмысқа шықты, бұл жолы соғыс жылдары таныс болған американдық Кингман Дугласпен. Дуглас бұрын үйленген және ажырасқан, қазір инвестициялық банкир болып жұмыс істеді. Кейін ол Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) директорының орынбасары болып қызмет еткен. Америкаға қайта оралуға қажетті қаржысы болмағандықтан, Адель Ирландиядағы Кавендиштерге күйеуге шығу туралы хабарлады және өмірінің келесі кезеңі үшін олардан қаржылық көмек алды. Оған Лисмор қалысындағы қамалға жылына үш айға баруға рұқсат берілді, бірақ ол қамалдың күтіміне үлес қосу керек болды. Дугласпен некелескеннен кейін Адель үш өгей ұлға ие болды. Лисмор қалысына мерзімімен оралып тұрудан басқа, Адель мен оның жаңа күйеуі Нью-Йорк, Вирджиния және соңында Ямайкадағы Раунд-Хиллде тұрды. Адель Ямайкадағы үйіне отбасын және достарын жиі шақырып отыратын. Адель сахнадан мүлдем кетіп қалды. 1953 жылы Адельдің жанкүйерлері болған П.Г.Вудхаус және Гай Болтон авторлары оған және оның ағасы Фредке, Бродвейден киноға сәтті ауысқанға арнап, әзіл-қалжыңға толы эпилог жазды. 1968 жылы Дуглас автобус қағып жарақат алды. Біраз уақыттан соң ол тағы да автомобиль апатына ұшырап, жарақаттанды. 1971 жылы миға қан құйылып қайтыс болды. Содан кейін Адель Аризона штатындағы Финикс қаласына көшіп барды. 1979 жылға дейін ол әлі де Ирландиядағы қамалға, бірінші күйеуімен бірге өткізген жазғы демалыстарын өткізіп тұрды. Адель денсаулығының мықты болуымен белгілі болды, ол жетістіктерінің соңына дейін таңертең дерлік жүгіріп тұрды. Туыстарының айтуынша, Адель ауруды тез жеңіп, аяғына тұрып, "теңізшілердің тілімен әлем туралы ойын айтатын". Ол ағасы Фредпен тығыз байланыста болды. Олар үнемі хаттар, сыйлықтар алмасып, алыстан телефон арқылы сөйлесіп, сүйікті телесериалдары туралы әңгімелесетін. 1972 жылдың қарашасында Адель мен оның ағасы жаңадан құрылған Америка театр залының құрметті мүшелері аталды. 1975 жылы Астерлердің анасы 96 жасында дүние салды.

Өлім және мұра

Адель Астер 1981 жылғы 25 қаңтарда Аризона штатындағы Скоттсдейлдегі Скоттсдейл мемориалдық ауруханасында инсульттан қайтыс болды. Ол 84 жасқа толыпты. Оның күлінің бір бөлігі Ирландияда, Лизмор қамалының жанында және оның балалары мен бірінші күйеуінің қабірлеріне шашылды, ал қалғаны анасының қабіріне жақын, Калифорния штатындағы Чатсворт қаласында жерленді. 1980-ші жылдардың басында Англо-американдық заманауи би қоры Бродвейдегі ең үздік бишілер мен хореографтарды марапаттау үшін Фред пен Адель Астер атындағы сыйлықтарды құрды. Омахадағы Готлиб Сторц үйінің жоғарғы қабатында "Адель және Фред Астер балуарлары" орналасқан, ол бауырластардың Омахадағы тамырларына арналған жалғыз естелік. Астердің Бродвейдегі өнер көрсетулерінің сақталған бейнежазбалары жоқ болғанымен, оның Фред, Джордж Воллаир және Бернард Клифтонмен орындаған дуэттерінің жазбалары сақталған.