Абель Тасман ұлттық паркі – Жаңа Зеландияның Солтүстік аралындағы ең кішкентай, бірақ танымал саябақ. Жағалау жолы, табиғаты, маори тарихы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы ұлттық парк
National park in New Zealand
Абель Тасман ұлттық паркі – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының солтүстік жағында орналасқан ұлттық парк. Ол Алтын шығанақ / Мохуа және Тасман шығанағы / Те Тай о Аорере арасындағы жерді қамтиды, бұл оны Жаңа Зеландияның ең кішкентай ұлттық паркі етеді. Бұл тұрғысынан, парк ең көп танылатын орындардың бірі, себебі оның шығыс және солтүстік жағалау аймақтарымен созылатын Абель Тасман жағалау жолының үлкен танымалдылығы бар. Парк аумағында шамамен 700 жылдан бері адамдар қоныстанған, ал Жаңа Зеландияда маорилердің алғашқы кезеңдерінде Вайтаха және Рапувай сияқты ерте маори iwi-лерінің қоныс іздері табылды. 19 ғасырда пакехалар келгеннен кейін, аймақта кең ауқымда орманды жою, шаруашылық және карьерлер пайда болды, бұл аймақтың табиғи ортасын едәуір өзгертті. Осының салдарынан, парк Жаңа Зеландияның ұлттық парктері арасындағы ең өзгерген ландшафттардың біріне айналды, ал парк басқаруының басты назары дәстүрлі экожүйені жаңартуға және қалпына келтіруге бағытталған. Парк алғаш рет 1942 жылы Абель Тасманның 1642 жылы Жаңа Зеландияға келгенінің 300 жылдығын еске алу үшін құрылды, ол аралдарды көруге тапқан алғашқы еуропалық болды. Одан бері парк бастапқы шекарасынан біртіндеп кеңейтілді, соңғы кеңейтім сәтті краудфандинг науқанынан кейін Авароа шығанағына қосылған жерді қамтыды.
Abel Tasman National Park is a national park at the north end of New Zealand's South Island. It covers of land between Golden Bay / Mohua and Tasman Bay / Te Tai o Aorere, making it the smallest of New Zealand's national parks. Despite this, the park is one of the most visited, partially due to the popularity of the Abel Tasman Coast Track which spans along the eastern and northern coastal areas of the park. The area of the park has seen human interaction for approximately 700 years, with evidence of habitation dating back to early Māori iwi such as Waitaha and Rapuwai during the early periods of Māori habitation in New Zealand. Following the arrival of Pākehā in the 19th century, the area saw widespread deforestation, farming, and quarrying, significantly modifying the area's environment. As a result of this, the park is one of the most modified landscapes of any of New Zealand's national parks, with management of the park largely focusing on regeneration and restoration of the traditional ecosystem. The park was first established in 1942 to commemorate the 300th anniversary of Abel Tasman's 1642 visit in New Zealand, when he became the first European to sight the islands. It has since been progressively expanded from its original borders, the most recent of which involved the addition of in Awaroa Inlet after a successful crowdfunding campaign.
Тарих
Жағалау аймағында маорилер жүздеген жылдар бойы, еуропалықтар келгенге дейін қоныстанды. Аймақ бойынша маусымдық және тұрақты түрде қоныстанған орындары бар. Жергілікті тұрғындар жергілікті ормандардан, өзен сағаларынан және сулардан азық-түлік жинағанмен қатар, кумара да өсірді. Олар 1600 жылдардың басына дейін аймақты мекендеді, содан кейін Нгати Туматакокири тайпасы оларды ығыстырып шығарды. Нгати Туматакокири 1642 жылы Абель Тасман Алтын шығанаққа / Мохуаға жеткен кезде осы жерде болды.
The coastal area was inhabited for hundreds of years by Māori prior to the arrival of Europeans, with sites throughout the area occupied both seasonally and permanently. In addition to harvesting food from the local forests, estuaries and waters, locals grew kūmara.) occupied the area until the early 1600s, when they were ousted by Ngāti Tūmatakōkiri. Ngāti Tūmatakōkiri were present when Abel Tasman reached Golden Bay / Mohua in 1642.
Паркті құру
Парк 1942 жылы құрылды, негізінен орнитолог және автор Пэррин Монкрифтің осы мақсат үшін жерді резервациялау жөніндегі күш-жігерінің арқасында. Монкрифф 1943 жылдан 1974 жылға дейін парк кеңесінде қызмет етті. Парк 1942 жылдың 18 желтоқсанында Абель Тасманның сапарының 300 жылдығын атап өту үшін ашылды. Таракохедегі ашылу салтанатына Нидерланды королевасы Вильгельминаның жеке өкілі Шарль ван дер Плас қатысты. Королева парктің қамқоршысы аталды. Парк идеясы 1938 жылдың маусым айынан бері қарастырылып келеді. Корольдік ұлттық парктің құрамына ұсынылған мемлекеттік орман, корольдік жер және басқа да резервтік жерлер кірді. "Алтын шығанақ" цемент компаниясы Абель Тасман ескерткіші мен мемориалдық тақта орнатылған жерді сыйға берді. Содан бері шамамен 200 гектары қосылды. 2008 жылы паркке қосымша , оның ішінде бұрын жеке меншік болған Хэдфилдс Клирингі қосылды. 2016 жылы Жаңа Зеландия азаматтары Awaroa шығанағында тағы бір гектар жерді краудфандинг арқылы сатып алды.
The park was founded in 1942, largely through the efforts of ornithologist and author Pérrine Moncrieff to have land reserved for the purpose. Moncrieff served on the park board from 1943 to 1974. The park was opened on 18 December 1942 to mark the 300th anniversary of Abel Tasman's visit. Those in attendance at the opening ceremony at Tarakohe included Charles van der Plas, as personal representative of the Netherlands' Queen, Wilhelmina. The Queen was made Patron of the park. The idea for the park had been under consideration since June 1938. The Crown set aside , comprising of proposed state forest, of Crown land and of other reserve land for the national park. The Golden Bay Cement Company donated the land where the Abel Tasman Monument and a memorial plaque was sited. About have been added since. In 2008 an extra , including the formerly private land known as Hadfields Clearing, were added to the park. In 2016, a further in Awaroa Inlet was purchased by New Zealanders in a crowdfunding campaign.
Орналасуы мен көлемі
Парк аумағы – , ол Жаңа Зеландияның ең кішкентай ұлттық паркі болып табылады. Ол Такака және Ривака өзендерінің аңғарларының солтүстігінде орналасқан, орманды, төбелі жерлерден тұрады. Солтүстік шекарасы Алтын шығанақ / Мохуа және Тасман шығанағының суларымен шектеледі. Паркке жағалаудағы аралдар кіреді, оның ішінде Алтын шығанақтағы / Мохуадағы Тата аралдары, Тонга аралы, Мотуареруи / Адель аралы және Тасман шығанағындағы Балықшылар аралы. Паркте жағалау ормандары, альпілік батқылықтар және құмды төбелер сияқты әртүрлі мекендеу орындары бар. Осы әртүрліліктің арқасында көптеген түрлерді кездестіруге болады. Парктің аралдары, әсіресе ең үлкендері – Тонга аралы, Мотуареруи / Адель аралы және Балықшылар аралы, аз бұзылған және кіргізілген сүтқоректі жыртқыштары жоқ. Сондықтан аралдарда паркте басқа жерде табылмайтын түрлер мекендейді және келушілер үшін кіруге шектеулер қойылған.
Covering an area of , the park is the smallest of New Zealand's national parks. It consists of forested, hilly country to the north of the valleys of the Tākaka and Riwaka Rivers, and is bounded to the north by the waters of Golden Bay / Mohua and Tasman Bay. The park contains some of the islands off the coast including the Tata Islands in Golden Bay / Mohua, and Tonga Island, Motuareronui / Adele Island, and Fisherman Island in Tasman Bay. The park contains varied habitats, including coastal forests, sub alpine bogs, and sand dunes. As a result of this diversity, many different species can be found. The islands of the park, in particular Tonga Island, Motuareronui / Adele Island and Fisherman Island which are the largest, have been disturbed less and have no introduced mammalian predators. As a result the islands have species not found elsewhere in the park and there are more restrictions to visitor access.
Фауна
Паркте 70-тен астам құс түрі тіркелді. Көбінесе кездесетін құстардың арасында – құлқалар, қара қаз, пингвиндер, шағалалар, теңіз торғайлары және балықшылдар. Саябақта опоссумдар, жабайы шошқалар, бұғылар және ешкілерді де көруге болады. Каякпен жүзу, кемпинг және көрікті жерлерді тамашалау да мүмкін. Паркке кіру әдетте Марахау немесе Кайтеритери (су таксиі) кішкентай елді мекендері арқылы жасалады. Ең жақын үлкен қала – Мотуека, оңтүстікке қарай орналасқан. Иттерге (көруге көмектесетін итттерден басқа) паркте кіруге рұқсат жоқ. Жағалау, парктің шығыс жағындағы жағалау шебін құрайды және Абель Тасман жағалау жолынан 500 метрге дейін созылады. Басқару жұмыстарының басымдықтарына ылғалды жерлер мен құмды далаларды қалпына келтіру, сирек кездесетін өсімдіктерді сақтау, зиянкестерді бақылау және паркке жақын жерлерге қатысты мәселелер бойынша жұмыс істеу кіреді, бірақ олармен ғана шектелмейді. Басқа да шаралар жағалауға қол жеткізу орындарымен және саяхатшылар мен келушілерге арналған жабдықтармен байланысты. Ішкі аймақ – парктің ішкі бөліктерінен тұрады. Парк жоспарларына экологиялық зерттеулер, зиянкестермен күрес және тарихи ескерткіштер мен үңгірлерді қорғау кіреді. Аралдар – парктің ішіндегі барлық аралдарды қамтиды, олардың кейбіреулері жұртшылыққа жабық. Басты міндеттерге оларды бөгде зиянкестерден таза ұстау, жергілікті түрлерді қайта қалпына келтіру және адамның әсерін азайту кіреді.
Over 70 species of birds have been recorded in the park. Some of the birds that can frequently be seen are petrels, shags, penguins, gulls, terns, and herons. Possums, wild pigs, deer, and goats can also be seen in the park. Kayaking, camping and sightseeing are other activities. Access to the park is usually via the small settlement of Mārahau or Kaiteriteri (by water taxi). The nearest large town is Motueka, to the south. Dogs (excepting guide dogs) are not allowed in the park. The Coast, making up the coastal margin along the eastern side of the park inland to within 500 m of the Abel Tasman Coast Track. Management priorities include, but are not limited to, restoring wetlands and dune areas, preserving threatened plants, controlling pests, and advocacy related to land adjacent to the park. Other activities pertain to coastal access points and facilities for trampers and visitors. The Interior, consisting of the park areas further inland. Park plans include ecological surveys, pest control, and protection of heritage areas and caves. The Islands, encompassing all islands within the park, some of which are closed to the public. key priorities include keeping them free of invasive pests, reintroducing native species, and minimizing human impacts.
Janszoon жобасы
2012 жылы жеке қаржыландырылатын «Янссон» жобасы парк экожүйесін қалпына келтіру үшін құрылды. Траст өзінің атын Тасманның орта аты – Янссоннан алған. Оның мақсаты – Тасманның сапарының 400 жылдығы мен парктің 100 жылдығына дейін, 2042 жылға дейін қалпына келтіру жұмыстарын аяқтау. Табиғатты қорғау департаменті мен «Янссон» жобасы смартфондарға немесе планшеттерге жүктеуге болатын тегін виртуалды келушілер орталығын жасады. Бұл қосымшада парктің тарихы, оның флорасы мен фаунасы, қызығушылық тудыратын орындар, ауа райы, жаяу серуендеу жолдары және толқындар туралы ақпараттар бар. Бұл виртуалды келушілер орталығы тегін, оны App Store немесе Google Play Store арқылы табуға болады.
In 2012 Project Janszoon, a privately funded trust, was set up to restore the park's ecosystems. The trust takes its name from Tasman's middle name Janszoon. It is aiming to complete the restoration in time for the 400th anniversary of Tasman's visit and the park's 100th anniversary in 2042. The Department of Conservation and Project Janszoon developed a free virtual visitor centre for downloading to smartphones or tablets. The application provides information about the Park's history, its flora and fauna, points of interest, weather, walking tracks, and tides. This virtual visitor centre is free of charge and can be found through the App Store or Google Play Store.