Кіріспе

Полиция күзетінде американдық өлім

Малис Грин (29 сәуір 1957 – 5 қараша 1992) – 1992 жылғы 5 қарашада Детройт полиция қызметкерлері Уолтер Буджин мен Ларри Неверстің шабуылынан кейін қайтыс болған Мичиган штатының Детройт қаласының американдық тұрғыны. Өлімнің ресми себебі – басына түскен күшті соққылар салдарынан болған жарақат. Буджин мен Неверс Детройт қаласында қарапайым киіммен, белгісіз көлікпен патрульдеуге шыққан. Грин есірткі сатумен танымал үйдің алдына тоқтаған. Күрес барысында, ресми сараптама көрсеткендей, ол қайтыс болды. Күрес аяқталған соң Грин ауруханаға жеткізіліп, күресте алған бас жарақаттарына емделді, бірақ қайтыс болды. Оқиға орнында болған жеті полицей Гриннің өлімінен кейін жұмыстан уақытша шеттетілді, ал Детройт қаласы Гриннің отбасына өтемақы төледі. Буджин мен Неверс 1993 жылы екінші дәрежелі кісі өлтіргені үшін сотталды, ал тағы бір полицейге қатысты айыптар түсіріліп алынды, төртіншісі кінәсіз деп танылды. 1998 жылы Буджин қайта сотталып, тағы да кінәлі деп танылды. Неверстің үкімі күштен шығарылды, бірақ ол 2000 жылы қасақана дене жарақаттары салдарынан өлімге себеп болған қылмыс үшін сотталды.

Бастапқы реакция

Бұл оқиға 1992 жылғы Лос-Анджелес көтерілісінен кейін бірнеше ай өткен соң болды, ол Родни Кингтің видеоға түсірілген ұрып-соғуынан кейін полиция қызметкерлерінің ақталуына наразылық білдірді (Грин де қара нәсілді адам еді). Лос-Анджелестен айырмашылығы, Детройт полиция департаментінің бастығы Стэнли Нокс Малис Гриннің өлімінен кейін 24 сағат ішінде қылмыс орнында болған жеті офицерді қызметтен шеттетуге бұйрық берді. Көп ұзамай төрт офицерге қудалау шаралары қолданылды. 1992 жылдың желтоқсан айында Детройт қаласы Малис Гриннің отбасына 5,25 миллион долларлық өтемақы төледі. Сержант Фредди Дуглас, Гриннің өлімі болған жердегі жалғыз қара офицер, араласпағаны үшін кінәлі деп танылды. Роберт Леснауға шабуыл жасау айыбы тағылды. Ларри Неверс пен Уолтер Буджин офицерлері Гриннің өліміне қатысқандары үшін екінші дәрежелі кісі өлтірумен айыпталды. Көршілер арасында Старски мен Хатч деп белгілі болған олар, көптеген наградалармен марапатталған және шамадан тыс күш қолдану туралы бірнеше шағым тіркелген. Ларри Неверс бұрын Детройт қаласындағы "Тонауды тоқтату, қауіпсіз көшелерді қамтамасыз ету" (STRESS) бөлімінің құрамында болған, ол 1974 жылы үш жылдың ішінде полицияның 20 қара нәсілді ер адамды атып өлтіруінен кейін таратылған. Гриннің өліміне орай зейнетке шығуға бірнеше ай қалған еді. Қазылар алқасын таңдау алдында Детройт қаласының мэрі Коулман А. Янг телеарнада Гриннің "полициямен әдейі өлтірілгенін" мәлімдеді.

Ақылы төлемдер

Полицейлер Неверс, Буджин, Роберт Леснау және Фредди Дуглас бұл өлімге қатысты қылмыстық істе айыпталып отырды. Ақырында Дугласқа қарсы айыптар түсіріліп алынды, ал Леснау шабуыл жасады деген айыптан ақталды. Сот процесі кезінде қазылар алқасының уақытын өткізуі үшін фильмдер көрсетілді, олардың ішінде "Малькольм Икс" фильмі де болды. Фильмде ақ полицейлер жасаған зорлық-зомбылық көріністері бейнеленген, соның ішінде Родни Кингтің соңғы ұрып-соғу оқиғасы да бар. Сондай-ақ, фильмде ақ полицейлер Ку-Клукс-Кланның тікелей ұрпақтары екенін айтатын дауыс жазбасы бар. Екі қазылар алқасына да фильм сот процесі кезінде кем дегенде екі рет көрсетілді.

Үкім

1993 жылдың 23 тамызында қазылар алқасы Буджин мен Неверсті екінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп тапты. Екі айдан кейін Неверс 12-ден 25 жылға дейін түрмеге кесілді, ал Буджин 8-ден 18 жылға дейін одан жеңіл жаза алды.

Апелляциялық шағымдар

1997 жылдың 31 шілдесінде Мичиган Жоғарғы соты Уолтер Буджинге жаңа сот процесін тағайындады, негізінен «Малкольм Х» фильмін (фильмнің басында Родни Кинг оқиғасының видеосы көрсетіледі) сотқа қатысушыларға, олар кеңес отырысын бастауды күтіп тұрғанда көрсеткені үшін. Саяси тағайындалған адам қазылар алқасына ілігіп, фильмді сотқа қатысушыларға көрсетуде басты рөл атқарғаны анықталды. Буджин дереу түрмеден босатылды. Ол қайта сотталды, және 1998 жылдың 19 наурызында ол тағы да қасақана кісі өлтіруде айыпталды, ал 1999 жылдың қаңтарында Мичиган апелляциялық соты оның төрт жылдық түрме жазасын күшінде қалдырды. Ол алғашқы сот шешімі бойынша ең төменгі мерзімді өтеген, содан кейін босатылды. Ларри Неверстің 1997 жылы Мичиган Жоғарғы сотына берген апелляциясы қабылданбады. Алайда, Неверс федералды сотқа шағымдануда сәтті болды, АҚШ округтік судьясы Лоуренс П. Зактов үкімді жойды және 1997 жылдың 30 желтоқсанында оны босатуға бұйырды. Дегенмен, Неверс 2000 жылдың мамырында қасақана кісі өлтіруде айыпталды. Ол 7-15 жылға бас бостандығынан айырылды. 2003 жылдың наурыз айында Мичиган апелляциялық соты бұл үкімді жоққа шығарды, бірақ 2003 жылдың қыркүйек айында Мичиган Жоғарғы соты бұл үкімді күшінде қалдырды. 2005 жылдың 13 мамырында Неверс федералды сотта үкімді шағымдану әрекетінде сәтсіз аяқтады.

Танымал мәдениет

Outsider музыканты Уэсли Уиллистің "Ларри Неверс/Уолтер Буджин" әні сот процесі мен соққыдан кейінгі жағдай туралы. Insane Clown Posse мырза Неверсті өз қылмыстары үшін жазаға тартылатын адам ретінде "Wagon Wagon" әнінде еске алады. Ringmaster Underground Resistance өздерінің "Message To The Majors" шығармасын мырза Гринге арнады. Гриннің өлімі туралы тікелей жазылмағанмен, американдық Pearl Jam рок-тобы 1993 жылғы "Vs" альбомының буклетіне Гриннің суретін қосты, оның ішінде "W. M. A." әнінің мәтіні де бар, ол АҚШ полициясындағы нәсілдік дискриминацияға ишара жасайды. Детройттен шыққан D12 рэп тобының "Fight Music" синглінде Гриннің өліміне сілтеме жасалған.