1999 жылғы Амаду Диаллоның полицейлермен атысу оқиғасы
Killing of Amadou Diallo
1999 ж. Амаду Диаллоның қазасы: Нью-Йорк полицейлерінің атынан туған трагедия. Полиция зорлық-зомбылығы, нәсілдік дискриминация, сот процесі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1999 жылы гвинеялық америкалықтың полиция тарапынан атылуы
1999 police shooting of a Guinean American man
1999 жылғы 4 ақпанның таңғы сағаттарында, қарусыз 23 жастағы гвинеялық студент Амаду Диалло (1975 жылғы 2 қыркүйекте туған) Нью-Йорк полиция департаментінің төрт жазық киімдегі офицерлері – Шон Кэрролл, Ричард Мерфи, Эдвард Макмеллон және Кеннет Босс тарапынан 41 рет оқ атып, барлығы 19 рет атылды. Кэрролл кейіннен Диаллоны бір жыл бұрынғы зорлау күдіктісі деп жаңылысқандарын мәлімдеді. Көше қылмыстарын бақылау бөліміне қарасты төрт офицерге екінші дәрежелі кісі өлтіру айыбы тағылып, Нью-Йорк штатының Олбани қаласындағы сотта ақталды. Оқиғадан кейін үлкен дау-жанжал көтеріліп, Нью-Йорк қаласының ішінде де, сыртында да наразылық тудырды. Полицияның зорлық-зомбылығы, нәсілдік дискриминация және бір-бірін қоздырып ату сияқты мәселелер осы даудың орталық тақырыбына айналды.
In the early hours of February 4, 1999, an unarmed 23 year old Guinean student named Amadou Diallo (born September 2, 1975) was fired upon with 41 rounds and shot a total of 19 times by four New York City Police Department plainclothes officers: Sean Carroll, Richard Murphy, Edward McMellon, and Kenneth Boss. Carroll later claimed to have mistaken Diallo for a rape suspect from one year earlier. The four officers, who were part of the Street Crime Unit, were charged with second degree murder and acquitted at trial in Albany, New York. A firestorm of controversy erupted after the event, as the circumstances of the shooting prompted outrage both inside and outside of New York City. Issues such as police brutality, racial profiling, and contagious shooting were central to the ensuing controversy.
Ерте өмір
Диалло Саику мен Кадиату Диаллоның төрт баласының бірі болды және Гвинеядағы тарихи Фулбе сауда отбасының мүшесі еді. Ол 1975 жылдың 2 қыркүйегінде Либерияның Синоу округінде дүниеге келді, оның әкесі сол жерде жұмыс істеген кезде, ал өсіп келе жатып отбасымен бірге Того, Сингапур, Таиландқа және қайта Гвинеяға көшті. 1996 жылдың қыркүйегінде ол басқа отбасы мүшелерімен бірге Нью-Йоркке келді және әйелімен бірге бизнес ашты. Отбасының адвокатының сөзіне сүйенсек, ол АҚШ-та қалу үшін саяси баспана сұрап, Мавританиядан екенін және ата-анасы қақтығыста қаза тапқан деген жалған мәлімдеме жасады. Ол күндіз 14-ші көшедегі тротуарда бейнекассеталар, қолғаптар мен шұлықтар сатқан.
Diallo was one of four children born to Saikou and Kadiatou Diallo, and part of a historic Fulbe trading family in Guinea. He was born in Sinoe County in Liberia on September 2, 1975, while his father was working there, and while growing up followed his family to Togo, Singapore, Thailand, and back to Guinea. In September 1996, he followed other family members to New York City and started a business with a cousin. According to his family's lawyer he sought to remain in the United States by filing a political asylum application falsely claiming that he was from Mauritania and that his parents had been killed in fighting. He sold video cassettes, gloves, and socks on the sidewalk along 14th Street during the day.
Өлім
1999 жылдың 4 ақпанында таңертең Диалло тамақтанғаннан кейін тұрғын үйінің жанында тұрды. Сағат 12:40 шамасында Эдвард Макмеллон, Шон Кэрролл, Кеннет Босс және Ричард Мерфи атты полицейлер Бронкстің Саундвью ауданында сериялық зорлаушыны іздеп жүрген. Уилер авенюімен жүріп бара жатқан полицейлер Диаллоның ғимаратының алдында тұрып, көшеге қарай қарап тұрғанын көрді. Олар Диаллоны сұраққа алу үшін белгісіз көліктерін тоқтатты. Олар Диаллоға қолын көрсетуін бұйырғанда, ол ғимараттың кіреберісіне қашып кіріп, қалтасынан нәрсе шығаруға тырысты, ол әдетте әмияны болып шықты. Полицейлер Диаллоның қару тартқанын ойлап, баспалдақпен көтеріліп бара жатқанда бірі оқ атты. Оқтың кері соққысынан полицей артқа қарай құлады. Қалған үш полицей серігіне оқ тигенін ойлап, өз қаруларын қолданды. Төрт полицей жартылай автоматты пистолеттермен 41 оқ атты, нәтижесінде Диалло 19 рет жараланып, қаза тапты. Куәгер Шерри Эллиотт полицейлер Диалло құлағаннан кейін де оқ атуын жалғастырғанын мәлімдеді. Тергеу барысында Диаллоның үстінен немесе жанынан ешқандай қару табылған жоқ; ол көйлектің ішінде әмиянын шығарған. Полицияның ішкі тергеуі полицейлердің жағдайға сәйкес әрекет еткенін көрсетті, яғни олардың орнында кез келген полицейдің істегені сияқты. Дегенмен, Диаллоның атылуы полицейлерді оқыту саясатын қайта қарауға және толық металл қаптамалы (FMJ) оқтарды қолданудан бас тартуға себеп болды. 1999 жылдың 25 наурызында Бронкс үлкен жюрисі төрт полицейді екінші дәрежелі кісі өлтіру және абайсыз қауіп тудыру айыптарымен айыптады. 16 желтоқсанда сот сотқа дейінгі жағдайға байланысты іс қарау орнын Нью-Йорк штатының Олбани қаласына ауыстыруға бұйырды. 2000 жылдың 25 ақпанында үш күнге созылған кеңес беруден кейін, төрт қара және сегіз ақ жюри мүшелерінен тұратын жюри полицейлерді барлық айыптардан ақтап шықты. Диалло отбасының өкілі Энтони Г. Гейр федералдық ортақ құқық қолданылуы керек деп мәлімдеді. 2002 жылдың сәуірінде Диаллоның өлімі және басқа да даулы әрекеттердің нәтижесінде Көшелік қылмысқа қарсы бөлім таратылды. 2003 жылы Диаллоның анасы автор Крейг Вольфтың көмегімен «My Heart Will Cross This Ocean: My Story, My Son, Amadou» атты естеліктер кітабын жариялады. Диаллоның өлімі 2005 жылғы Нью-Йорк қаласының әкімдік сайлауында маңызды мәселеге айналды. Бронкс округінің президенті және әкімдікке үміткер Фернандо Феррер, сол кездегі өлтіруге байланысты наразылық білдірген Диалло отбасы және басқалар полицей сержанттарының жиналысында атыс трагедия болғанымен, полицейлердің «тырыс айыпталып» қойғанын айтқаны үшін сынға ұшырады. Бұрын офицер Кеннет Босс қарусыз қара нәсілді адамды атып өлтірген оқиғаға қатысқан. Соттан кейін Босс кеңседе жұмыс істеуге тағайындалды, бірақ 2012 жылдың қазан айында комиссар Реймонд У. Келли Босске қару алып жүруге рұқсат берді. 2012 жылы ол әлі де NYPD-де жұмыс істейтін төрт полицейдің бірі болды. 2015 жылы ол мемлекеттік мемлекеттік қызмет туралы заңға сәйкес сержант шеніне көтерілді, ол жоғары басшылықтың қарауына жатпайды. Келесі жылы оны кәсіподақ «Жылдың сержанты» деп атады. 2019 жылы ол құқық қорғау саласындағы қызметтен зейнетке шықты. Capital New York басылымының хабарлауынша, Нью-Йорк полициясына тиесілі 85 IP-адрестер NYPD-нің бұзылулары туралы Wikipedia беттеріне, сондай-ақ полицияның араласуынан қаза тапқан адамдар туралы мақалаларға, оның ішінде осы мақалаға өзгерістер енгізген. Осы түзетулердің бірі «Офицер Кеннет Босс бұрын қарусыз адамды атып өлтірген оқиғаға қатысқан, бірақ полиция қызметкері ретінде жұмыс істеуді жалғастырды» деген мәлімдемені «Офицер Кеннет Босс бұрын қарулы адамды атып өлтірген оқиғаға қатысқан» деп өзгертті. 2021 жылдың сәуірінде Диаллоның анасы Джордж Флойдты өлтіргені үшін Миннеаполис полицейі Дерек Шовиннің сотталуына қатысты пікірін білдірді. Ол полицияның жауапкершілігінде жаңа бет ашылды ма, жоқ па, оны анықтау қиын екенін айтты, бірақ бұл «дұрыс бағыттағы қадам» болды.
In the early morning of February 4, 1999, Diallo was standing near his building of residence after returning from a meal. At about 12:40 a. m., officers Edward McMellon, Sean Carroll, Kenneth Boss, and Richard Murphy were looking for a serial rapist in the Soundview section of the Bronx. While driving down Wheeler Avenue, the police officers observed Diallo standing in front of his building entrance looking up and down the street. They stopped their unmarked car intending to question Diallo. When they ordered Diallo to show his hands, he ran up into the building entrance and reached into his pocket to produce what turned out to be his wallet. Assuming Diallo was drawing a firearm, one officer fired as he was walking up the stairs. The recoil of the gun caused the officer to fall backwards. The other three officers, believing their partner was shot, fired their weapons. The four officers fired 41 shots with semi automatic pistols, hitting Diallo 19 times, fatally wounding him. Eyewitness Sherrie Elliott stated that the police continued to shoot even though Diallo was already down. The investigation found no weapons on or near Diallo; what he had pulled out of his jacket was a wallet. The internal NYPD investigation ruled that the officers had acted within policy, based on what a reasonable police officer would have done in the same circumstances. Nonetheless, the Diallo shooting led to a review of police training policy and switching away from the use of full metal jacket (FMJ) bullets. On March 25, 1999, a Bronx grand jury indicted the four officers on charges of second degree murder and reckless endangerment. On December 16, a court ordered a change of venue to Albany, New York because of pretrial publicity. On February 25, 2000, after three days of deliberation, a jury composed of four black and eight white jurors acquitted the officers of all charges. Anthony H. Gair, representing the Diallo family, argued that federal common law should apply. In April 2002, as a result of the killing of Diallo and other controversial actions, the Street Crime Unit was disbanded. In 2003, Diallo's mother published a memoir, My Heart Will Cross This Ocean: My Story, My Son, Amadou, with the help of author Craig Wolff. Diallo's death became an issue in the 2005 New York City mayoral election. Bronx borough president and mayoral candidate Fernando Ferrer, who had protested against the circumstances of the killing at the time, was criticized by the Diallo family and many others for telling a meeting of police sergeants that although the shooting had been a tragedy, the officers had been "over indicted". Officer Kenneth Boss had previously been involved in an incident in which an unarmed black man was shot. After the trial Boss was reassigned to desk duty, but in October 2012, Commissioner Raymond W. Kelly restored Boss's ability to carry a firearm. As of 2012, he was the only one of the four officers still working for the NYPD. In 2015, he was promoted to sergeant in accordance with state civil service law, which is not subject to review by top department officials. The next year, he was named "sergeant of the year" by his union. He retired from law enforcement in 2019. A report from Capital New York reported that 85 IP addresses belonging to the New York Police Department had made changes to Wikipedia pages about NYPD misconduct and also to articles about people killed in police interventions, including this article. One of these edits changed the statement "Officer Kenneth Boss had previously been involved in an incident in which an unarmed man was shot, but continued to work as a police officer" to "Officer Kenneth Boss was previously involved in an incident in which a man armed was shot." In April 2021, Diallo's mother was interviewed about her reaction to the conviction of Minneapolis police officer Derek Chauvin for the murder of George Floyd. She said it was hard to tell if a corner had been turned in police accountability but it was a "a right step in the right direction."
Фильм
2000 жылы адам құқықтары ұйымдарының бір тобы Амаду Диаллоның қазасына байланысты, полицияның түрлі терілі адамдарға қатысты зорлық-зомбылығы туралы "The Day After Diallo" атты қысқа бейнефильмді аяқтады. Бейнефильмді WITNESS, New York City Police Watch және Элла Бейкер адам құқықтары орталығы бірлесіп жасады. 2002 жылғы "25-ші сағат" фильмі Амаду Диаллоның өлтірілуіне сілтеме жасай отырып, "41 оқ, көк түсті үнсіздік қабырғасының артында тұрған" "сыбайлас полицейлерді" көрсетеді.
In 2000, a group of human rights organizations completed The Day After Diallo, a short video about police violence against people of color in the context of the killing of Amadou Diallo. The video was co produced by WITNESS, New York City Police Watch and The Ella Baker Center for Human Rights. The 2002 movie 25th Hour references "corrupt cops" with their "41 shots, standing behind a blue wall of silence" in reference to the killing of Amadou Diallo.
Бейнелеу өнері
1999 жылы 8 наурызда "Нью-Йоркер" журналының мұқабасында "41 оқ 10 цент" деген жазуы бар атыс орындағы полиция қызметкерін суреттеген Арт Шпигельманның суреті жарияланды. Оған жауап ретінде 250 полиция қызметкері журналдың бас кеңсесі алдында пикетке шықты.
A drawing by Art Spiegelman showing a police officer at a shooting gallery with a banner reading "41 shots 10¢" was featured on the cover of The New Yorker on March 8, 1999. 250 police officers picketed the magazine's headquarters in response.