Кіріспе

Құс түрлері

Сұрбас канари тұяқ (Culicicapa ceylonensis), кейде сұрбас тұяқ деп те аталады, тропикалық Азияда кездесетін кішкентай тұяқ құсы. Оның төртбұрышты шоқысы, сұр бас киімі және сары ішкі жағы бар. Олар негізінен орманды жерлерде кездеседі, көбінесе басқа құстармен бірігіп, түрлі құстардан құралған топта жәндіктерді іздейді. Жұптарын көбінесе жәндіктерді аулайтын тұяқтар сияқты шабуыл жасап, дауыстап, жәндіктерді іздеп жүргенде көруге болады. Олардың кең таралған ареалында бірнеше түршелер танылған. Бұрын Culicicapa туысы Ескі әлем тұяқтарына жатады деп есептелген, бірақ зерттеулер олардың Stenostiridae немесе әулие тұяқтары деп аталатын жаңа тұқымдасқа жататынын көрсетті, оған африкалық Stenostira және Elminia туыстары да кіреді.

Сипаттама

Қаңыр баслы канари ұшқыр тұмсығы шамамен ұзындығы бар, төртбұрышты сұр басы, канари сары құрсағы және сары-жасыл түсті үстіңгі жағы болады. Олар ұшқыш құстар сияқты белсенді түрде азық іздеп, тік қалыпта қоныстанады. Еркек және ұрғашы құстардың қауырсындарынан айыру мүмкін емес. Таралу аймағындағы популяциялар түстердің тон реңдерінде және өлшемдерінде сәл өзгешеліктер көрсетеді, соның ішінде бірнешеуі кіші түрлер ретінде белгіленген. Атаулы түрі Үндістанның Батыс Гаттарында, Нилгириде, Орталық Үндістанда және Шығыс Гаттарда (Ламмасинги) және Шри-Ланкада көбейеді. 1923 жылы Гарри Оберхолсер алғаш сипаттаған калохризия кіші түрі Гималайдың шығысынан Мьянма мен Таиландқа дейін көбейеді және Оңтүстік Үндістанның аймақтарында қыстайды. Атаулы форма түсі жағынан қараңғырақ болады. Антиоксианта кіші түрі, сонымен қатар Оберхолсер сипаттаған, Оңтүстік Бирмадан, Таиландтан Малайзия арқылы Ява мен Балиге дейін көбейетін аймаққа ие. 1897 жылы Эрнст Хартерт сипаттаған аралдық популяциясы Sumbawa, Flores және мүмкін Lombok-та кездеседі, ал 1931 жылы Бернхард Ренш сипаттаған коннектенс тек Сумба аралында ғана таралған. Бұрын қаңыр баслы канари ұшқыштары ерекше шоқысы, түстері және дауыс ерекшеліктеріне қарамастан, Ескі әлемнің ұшқыштары деп есептелген. Алайда, молекулалық филогенездік зерттеулер олардың өте ерекше екенін көрсетті және олар тығыз байланысты Stenostiridae тұқымдасына жатқызылды, ол сұңқарлар және қызылқұйрықтар тұқымдасына жақын.

Тіршілік ету ортасы және таралуы

Бұл түр жоталық және таулы емен (Quercus) және басқа кең жапырақты ормандарда, сондай-ақ осыған ұқсас орманды аймақтарда, оңтүстік Азияның қоңыржай және тропикалық аймақтарында, Пәкістаннан, Орталық Үндістаннан, Бангладеш пен Шри-Ланкадан шығысқа қарай Индонезия мен Оңтүстік Қытайға дейін көбейеді. Көптеген популяциялар тұрақты, бірақ кейбір Гималай құстары қыста Индия түбегінде, кейде тіпті шөлейт мекендерде де көшіп-қонып жүреді. Басқа популяциялар биіктік бойынша қозғалуы мүмкін, бірақ Бутан сияқты Шығыс Гималайдың кейбір аймақтарында олар жыл бойы кездеседі және теңіз деңгейінен 2000 метрден жоғары биіктікте де табылған. Олар жазда (Үндістанда сәуір-маусым айларында, ал Батыс Қытайда мүмкін болатындай кешірек) көбейеді. Ұяны аналық құс ғана салады, ол өрмек торымен байланысқан, көбінесе мүкпен жабылған және астарланбаған тостаған тәрізді болады. Ұя ағаштың мүкті сабағына немесе жартасқа немесе сазды жартастың жиегіне орналасқан. Әдеттегі жұмыртқа саны үш немесе төрт. Ходжсонның сұңқары кукуусының Солтүстік Борнеода осы түрдің балапандарын паразиттік қылуы байқалған.