Кіріспе

Matson, Inc. – штаб-пәтері Гавайи штатының Гонолулу қаласында орналасқан американдық кеме тасымалы және навигациялық қызметтер компаниясы. 1882 жылы құрылған Matson, Inc. еншілес компаниясы Matson Navigation Company Тынық мұхиты арқылы Гавайи, Аляска, Гуам, Микронезия, Оңтүстік Тынық мұхиты, Қытай және Жапонияға теңіз тасымалы қызметтерін ұсынады.

Тарих

Уильям Мэтсон (1849–1917) құрған Matson Navigation Company. Ол Швецияның Вестра-Гёталанд округіндегі Лысекиль қаласында дүниеге келді және бала кезінде жетім қалды. 1867 жылы Кейп-Горн айналып келген саяхатынан кейін Сан-Францискоға келді. Дикель отбасының яхтасында жұмыс істей келе, ол Мэтсонның көптеген жаңа кемелерін қаржылаған магнат Клаус Спрекельспен достық қарым-қатынас орнатты. 1882 жылы ол үш мачталы шхунасы "Эмма Клаудинаны" Гавай аралдарының Хило шығанағына кіргізді. Кәсіпорын аралдарға, әсіресе плантациялық дүкендерге тауар тасымалдаудан басталып, кейін қант жүктерін қайтарып әкелу арқылы кеңейді, сондай-ақ желінің екі шетінде де қызығушылықтарын арттырды. 1924 жылы Блис пен Фэвилл жобалаған Matson Building ғимаратын Сан-Францискодағы 215 Маркет-стритте аяқтады. Ол "1910-1920 жылдары салынған Чикаго мектебінің аспан қыртыстарының бірі" деп танылды. Ғимараттың солтүстік бұрышында компания басшыларына Алтын қақпа арқылы кемелерін көруге мүмкіндік беретін бақылау мұнарасы мен күмбезі болды. Кейіннен компания ғимаратты 245 Маркет-стритте орналасқан бас кеңсесі бар Pacific Gas and Electric Company-на сатты. PG&E бұрынғы Matson ғимаратын өзінің кеңсе кешеніне біріктірді, Гавайидің егжей-тегжейлі карталары бар лифт есіктері сияқты Matson-ға тән ерекшеліктерін сақтап қалды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қысқа мерзімге Matson Тынық мұхитының жағалауы мен Гавай арасында Дуглас DC-4 ұшақтарын пайдаланатын әуе компаниясын басқарды. Алайда, Pan American World Airways-тің саяси қысымы салдарынан, федералды үкіметтен кестелі рейстерді жүргізуге рұқсат ала алмағандықтан, авиакомпания жұмысын тоқтатты. 2011 жылдың 1 желтоқсанында Matson-ның сол кездегі бас компаниясы Alexander & Baldwin өзінің директорлар кеңесі A&B және Matson компанияларын екі жеке компанияға бөлу жоспарын мақұлдағанын хабарлады. Жоспарға сәйкес, Matson Калифорнияның Окленд қаласынан Гонолулуға көшіп, онда негізделген компанияға айналды. Қазір екі компанияның акциялары жеке саудаланады. 2015 жылы Matson, Inc. АҚШ-тың ішкі нарығындағы бұрынғы басты бәсекелесі Horizon Lines-ті 469 миллион долларға сатып алды. 2018 және 2019 жылдары Matson-ға жеткізілген екі Aloha класты жүк кемесіне қосымша, 2022 жылдың қарашасында компания Филадельфия кеме құрылыс верфімен 1 миллиард долларлық үш жаңа Jones Act-қа сәйкес контейнерлік кемелерді салу туралы келісім жасады.

Жолаушылар кемелері

Негізінен жүк тасымалдаушы болған Matson, 1908 жылдан бастап өркендеген туристік саудадан пайда алу үшін бірқатар жолаушылар лайнерлерін пайдалануға кірістірді. 1926 жылы оның негізін қалаушы Джон Д. Спрекельс қайтыс болғаннан кейін, оның әкесі Клаус Спрекельс Matson-ның алғашқы қаржы демеушісі болды; Matson үш транстихоокеандық лайнерді, соның ішінде SS Sonoma-ны басқаратын Oceanic Steamship Company (Spreckels Line) компаниясын иелігіне алды. 20-ғасырдың басынан 1970-жылдарға дейін Matson лайнерлері Сан-Франциско және Лос-Анджелес батыс жағалау порттарынан Гонолулуға және одан әрі, Оңтүстік Тынық мұхитының бірнеше порттарына, сондай-ақ Австралияның Сидней және Жаңа Зеландияның Окленд қалаларына қатынайтын. Олардың екі ертерек жүк кемесі, қозғалтқыштарын кормаға орналастырған алғашқы жолаушылар кемелері болды. "Matson-ның ақ кемелері" деп аталатын кемелердің қатарында Малоло (кейіннен Matsonia деп аталды), Лурлин, Марипоса және Монтерей болды. Материк пен аралдар арасындағы әуе қатынасының дамуымен және кеңеюімен Matson-ның жолаушылар қызметі күрт азайды, лайнерлер ақырында транстихоокеандық қызметтен алынып, 1970-жылдардың соңына қарай толығымен жоғалып кетті.

Қонақ үйлер

1925 жылы Матсон Оаху аралындағы Вайкикидегі тарихи Моана қонақ үйінің бақылау үлесін сатып алды. 1927 жылы олар жақын жердегі "Royal Hawaiian" қонақ үйін тұрғызды. 1952 жылы олар SurfRider қонақ үйін (қазіргі Моана қанаты), ал 1955 жылы Princess Kaiulani қонақ үйін салды. 1959 жылы олар бұл төрт мүлікті "Шератон" қонақ үйлеріне сатты.