Кіріспе

Британдық-канадтық кеме тасымалының магнаты (1787–1865)

Сэр Сэмюэл Кунард, 1-ші баронет (21 қараша 1787 – 28 сәуір 1865), британдық-канадтық кеме тасымалының магнаты, Жаңа Шотландияның Галифакс қаласында туған. Ол «Кунард Лайнер» (Cunard Line) кеме компаниясын құрды және Солтүстік Америкамен тұрақты бу кемесі байланысын орнатты. Ол Америка революциясынан қашып, Галифаксқа қоныстанған шебер ағашшы және ағаш саудагерінің ұлы еді.

Жас кезі мен мансабы

1812 жылғы соғыс кезінде Кунард Халифакс полкінің 2-ші батальонында ерікті болып қызмет етті және капитан шеніне дейін көтерілді. Ол көптеген қоғамдық лауазымдарды атқарды, мысалы, ерікті өрт сөндіруші және маяк комиссары, сондай-ақ ол епті кәсіпкер ғана емес, адал және жомарт азамат ретінде де танылды. 1831 жылы Кунард Галифакс инвесторларын Квебек бизнесмендерімен біріктіріп, Квебек пен Галифакс арасында қатынайтын алғашқы мұхиттық бу кемесін салуға бастама жасады. «Роял Уильям» холера карантині салдарынан толық маусымды өткізе алмаса да, Кунард бу кемелерін пайдалану туралы құнды тәжірибе алды. 1832 жылы ол Принц-Эдуард аралына пошта тасымалын жүзеге асыру үшін «Почохонтас» атты жағалаулық бу кемесін тапсырыс берді, ал кейін қызметті кеңейту үшін үлкен «Кейп-Бретон» бу кемесін сатып алды. Бу кемелерін пайдаланудағы Кунардтың тәжірибесі, Англиядағы дамып келе жатқан теміржол желісін бақылауы, оны теміржолдар сияқты теңіз арқылы тұрақты қатынайтын бу кемелерінің флотын құру мүмкіндігін зерттеуге итермеледі. 1837 жылы ол инвесторлар табу үшін Ұлыбританияға сапар шекті. Ол бірнеше кәсіпкермен бірлесіп, Ұлыбритания мен Солтүстік Америка арасындағы трансатлантикалық пошта тасымалын жүргізу құқығына ие болу үшін компания құрды. Компания бұл тендерде жеңіске жетті, кейін «Cunard Steamships Limited» болып қайта аталды. 1840 жылы компанияның алғашқы бу кемесі Ливерпульден Галифаксқа (Жаңа Шотландия), содан кейін Бостонға (Массачусетс) аттанды, бортында Кунард пен тағы 63 жолаушы болды, бұл тұрақты жолаушылар мен жүк тасымалының басталуын белгіледі. Жылдамдық және қауіпсіздік үшін ұзақ және дақсыз репутацияға ие болған Кунардтың компаниясы көптеген бәсекелестері кемелер мен байлықтарын жоғалтқан кезде мұхиттық кемелерді табысты етті. Кунардтың кемелері табысты болды, бірақ олардың жоғары құны 1842 жылы Кунардты ауыр қарыздармен түйіндеді, сондықтан ол Галифакстағы кредиторларынан қашып Англияға баруға мәжбүр болды. Алайда, 1843 жылға қарай Кунардтың кемелері оның қарыздарын өтеуге жеткілікті пайда табуға және шағын, бірақ өсіп келе жатқан дивидендтер төлеуге мүмкіндік берді. Кунард өзінің уақытын Жаңа Шотландия мен Англия арасында бөлісті, бірақ бизнес оны Лондонда көбірек уақыт өткізуге тартқандықтан, Жаңа Шотландиядағы операцияларын ұлдары Эдвард пен Уильямқа тапсырды. 1850 жылы Кунард Жаңа Шотландия мен Нью-Брансуикке арнайы сапар жасады, оның інісі Джозеф Кунардтың Нью-Брансуиктегі ағаш және кеме тасымалы бизнесі банкротқа ұшырап, 1000-ға жуық адамды жұмыссыз қалдырды. Кунард несие алды және өзінің інісінің Жаңа Шотландия, Нью-Брансуик және Бостондағы барлық қарыздарына жеке кепілдік берді. Джозеф Кунард Ливерпульге (Англия) көшіп кетті, онда Сэмюэл оған өзінің кеме тасымалы бизнесін қайта жандандыруға көмектесті.

Сегрегацияға қатысты көзқарастар

Кунард өмірі бойы дінге сенбеген адам болды және көптеген адамдар оны агностик деп есептеді. Оның 19 ғасырдағы құлдыққа қатысты пікірлері белгісіз, бірақ 1845 жылы Ливерпульдегі Кунард агентінің бір мұхит кемесімен Фредерик Дугластың бөлек сапарда жүруін ұйымдастыруына қатысты мәлімдемелері, оның кез келген түрдегі нәсілдік дискриминацияға қарсы болғанын күшті көрсетеді. "Мырза Дугластың Ливерпульден сапарына байланысты туған жағымсыз жағдайға менің өзімнен артық қайғыратын болмайды, бірақ сіздерге сендіремін, мен қатыстырым жатқан кемелерде мұндай жағдай ешқашан қайталанбас үшін бар күшіммен тырысамын." Оның нәсілге қатысты көзқарастары сол кездегі британдықтардың көзқарасын шағылыстырды, олар қара нәсілді адамдарға жасалған жамандықтарды моральдық бұрылыс деп санайтын, тіпті оларды әлеуметтік және интеллектуалдық тұрғыдан ақ нәсілділерден төмен деп есептеген.

Кейінгі өмірі

Cunard Канадада бірнеше компанияға ие болды. Оның қайтысынан және британдық пошта шартына енгізілген өзгерістерден кейін, Англиядағы серіктестері оның канадалық қызметін тоқтатты және оның кемелері 50 жылдан соң ғана Канадаға оралды. Оның Нова-Шотландиядағы көмір компаниясы, лайнерлерін отынмен қамтамасыз ету үшін сатып алынған, отбасының Нова-Шотландиядағы маңызды инвестициясы болып қала берді және 20-ғасырда Cunard Fuels деген атпен жұмыс істеді, кейіннен Нью-Брансуик штатының Ирвинг отбасы сатып алды. 1859 жылы Кунардқа Виктория патшайымы баронет атағын берді. Сэр Сэмюэл Кунард 1865 жылдың 28 сәуірінде Лондондағы Кенсингтонда қайтыс болды. Ол Лондонның Бромптон зиратында жерленген. 2006 жылдың қазан айында Галифакс жағалауында, Cunard лайнерлері ұзақ жылдар бойы пайдаланған Океан терминалының кемежайларының жанында Самуэль Кунардтың үлкен қола мүсіні орнатылды. 2004 жылы Канада Поштасы Кунардтың суреті бар марка шығарды. Оның есімі бүгінде Cunard Line деген атпен сақталып қалды, ол қазір Carnival Line круиздік империясының беделді бөлімшесі болып табылады.

Отбасы

Сэмюэл Куннард 1815 жылғы 4 ақпанда Уильям Даффустың қызы Сьюзанға үйленді (ол 1828 жылғы 28 ақпанда қайтыс болды – суретке қараңыз), одан тоғыз баласы болды: екі ұлы (Эдвард 1816–1869 және Уильям 1825–1906) және жеті қызы (Мэри 1817–1885, Сьюзан 1819, Маргарет Энн 1820–1901, Сара Джейн 1821–1902, Энн Элизабет 1823–1862, Изабелла 1827–1894 және Элизабет 1828–1889). Уильям Халифакста саңыраулар мектебін салды. Сэмюэл Куннардтың қызы Маргарет Уильям Ли Мелишке (1813–1864) тұрмысқа шықты, ол әскер қызметшісі, жер иесі және крикет ойыншысы болған.