Кіріспе

Көшеге қарап тұрған жер телімінде орналасқан шағын жарнамалық белгілер

Алаң белгілері (сонымен қатар, аула белгілері, бандит белгілері және плакаттар деп те аталады) – бұл көшеге қарап тұрған алаңға немесе мүліктің басқа жеріне орналастырылатын шағын жарнамалық белгілер. Олар мүліктің иесінің сайлау үміткеріне немесе саяси ұстанымына қолдау білдіруі (немесе кейде бизнесті жарнамалауы) мүмкін. Олар АҚШ және Канададағы саяси науқандарда кең таралған.

Орналастыру

Сайлау күні газон белгілері сайлау учаскелерінің жанына қойыла береді, бірақ көптеген заңнамаларда дауыс беру орнынан белгілі бір қашықтықта үгіт жүргізуге заңдық шектеулер бар. Көптеген штаттарда осы белгілерді қайда қоюға да шектеулер қойылады. Кейбір тұрғын үйлерде аула белгілерін орналастыруға тыйым салатын ережелер бар. Белгілер көбінесе жолға жақын орналастырылады, осылайша оларды жақсы көруге болады. Көптеген тас жолдарда белгіні орнатуға рұқсат етілмейді, егер белгінің тас жолға ең жақын бөлігі тас жолдың шекара сызығынан бес футтан кем болса. Белгілер түрлі пішінде және өлшемде болады, бірақ көбінесе тіктөртбұрышты болып келеді және әр жағы 12 мен 40 дюйм аралығында болады. Олар әдетте газон белгілерін орнатуға арналған сымдар жиынтығымен бірге пакеттерде шығарылады, себебі мұндай белгілердің көпшілігін шөпке немесе топыраққа орнату қажет.

H-қалып

Аула белгілерінің жиі кездесетін түрі – "H" рамасы. Сым рамалардың әдетте кем дегенде екі тісшесі болады, оларды толқынды пластиктен жасалған белгілердің ойықтарына енгізуге болады. Раманың екінші жағындағы тісшелер жерге қадалады. Екі тісше арасындағы бір немесе екі көлденең таяқ раманы нығайтып, оны бір бөлікке біріктіреді. Бұл сонымен қатар белгі бетінің тісшелерден сығалап түсуіне кедерес жасайды.

I-қалып

I-қалып негізінен екі тірегін байланыстыратын көлденең табандықсыз H-қалып болып табылады. Әрбір тірегінде белгінің төменге сығуын болдырмайтын тоқтау тірегі болуы мүмкін.

Саяси маңызы

Саяси ғалым Мел Кан газон белгілері кандидаттардың танылуын арттыруға көмектесетінін айтады. Деректерге сәйкес, әрбір белгі кандидатқа 6–10 дауыс әкеледі. Дегенмен, тәжірибелі саяси ұйымдастырушылар аула белгілерін тарату жұмысын ұнатпайды, себебі олар аула белгілерін сатып алу мен таратуға кеткен уақытты сайлаушыларды тіркеу және дауыс беруге шақыру сияқты маңызды жұмыстарға жұмсауға болатынына сенімді. Бір рет жүргізілген тәжірибеде газон белгілері сайлауға қатысуға еске салу арқылы сайлаушылардың қатысуын айтарлықтай арттыратыны анықталды. 2016 жылғы зерттеу көрсеткендей, газон белгілері дауыс үлесін 1 проценттік тармақтан сәл артық көтереді және бұл "төмен технологиялық кампаниялық тактикалармен, мысалы, тікелей хаттармен салыстырғанда, нәтижесі шағын болатын әсерге ие" екенін көрсетеді. Бұған қоса, бұл белгіні сұраған адамға нақты бір іс жасағандай сезім береді, бірақ ол кандидатқа көмектесу үшін ерікті болып тіркелмейді. Сыншылар "газон белгілері дауыс бермейді" деп мәлімдейді және олардың маңыздылығын төмендетеді. Газон белгілерін ұрлау кез келген ұсақ ұрлық сияқты қарастырылады, алайда көптеген штаттардағы жол бойындағы белгілер қоқыс саналады және оларды кез келген адам қоғамдық қызмет ретінде алып кетуге құқылы. Бірнеше рет, аумақты тазалау және жүргізушілердің назарын аудармау үшін газон белгілерін алып тастаған азаматтар қамауға алынып, бұл осы мәселе бойынша көпшіліктің пікірін бөліп алды. The Wall Street Journal газеті саяси хабар тарату үшін пішінге немесе адамға кесілген, тиімділігі артық аула белгісінің жаңа түрі туралы жариялады. Мақалада мұндай белгілер күніне 25 000 жүргізушіге аз шығынмен хабар жеткізе алатыны айтылады.

Үкіметтер

Соңғы қырық жылда АҚШ Жоғарғы Сотында белгілерге қатысты екі маңызды іс болды. Ладу қаласы – Гиллео ісі (1994) бойынша, Миссури штатының Ладу қаласының тұрғыны, қала шенеуніктері оған шығанақ соғысына қарсы наразылық білдіретін жазуды жоғарғы қабаттағы терезеден алып тастау керектігін айтқаннан кейін қалаға шағымданды. Қалалық әкімдік қала шегінде көптеген белгілерді орнатуға тыйым салды, бірақ жеке қосалқыда "сатуға" арналған белгілерді қоюға рұқсат берді. Сот бұл жарлықты жоққа шығарды және аула белгілерін реттеу арқылы визуалдық қаупатты азайтуға бағытталған муниципалдық жарлықтар, егер ол сөз бостандығын шектейтін болса және қатаң тексеруден өтпесе, АҚШ Конституциясының бірінші түзетуіне қайшы келетінін мәлімдеді. Жоғарғы Соттың екінші маңызды шешімі – Рид – Гилберт қаласына қарсы (2015). Рид ісінде Сот Аризона штатының Гилберт қаласындағы белгілерге қатысты жарлықтың конституциялықтығын қарады, ол белгілердің қоғамдық жерлерде орналастырылу тәртібін реттеді. Жарлық рұқсатсыз сыртқы белгілерді орнатуға тыйым салды. Алайда, жарлыққа жиырмадан астам ерекше жағдайлар енгізілген. Мысалы, "идеологиялық" белгілерді белгіленбеген мерзімге аймақтық ауданда орналастыруға болады, ал "саяси" белгілерге алғашқы сайлаудан 60 күн бұрын және жалпы сайлаудан кейін 15 күнге дейін рұқсат етілді. Дегенмен, "жарамды оқиғаға қатысты уақытша бағыт белгілері", яғни "жаяу жүргіншілерді, жүргізушілерді және басқа да жолаушыларды" коммерциялық емес ұйымдар ұйымдастырған шараларға бағыттайтын белгілерді, оқиға басталғанға дейін он екі сағатқа ғана аудан аумағында орналастыруға болады және оқиға аяқталғаннан кейін бір сағаттан кейін алып тастау керек. Белгілердің мөлшері де санатына байланысты реттелді. Бұл шешімдерге қарамастан, муниципалитеттер мен штаттық органдар конституцияға қайшы келетін белгілерге қатысты жарлықтарды қабылдауды жалғастыруда, олар соттар тарапынан мерзімді түрде жойылуда.

Тұрғын үй бірлестіктері

Ладу және Ридте қарастырылған аула белгілерін қорғау шаралары көптеген американдықтарға қолданылмайды, себебі олар тұрғын үй қауымдастығының шектеу шартымен реттелетін үйлерде немесе пәтерлерде тұрады. Мұндай қауымдастықтар заң жүзінде жекеменшік ұйымдар саналады және Бірінші түзетуге бағынбайды. Мемлекеттік әрекет доктринасы бойынша, егер мемлекет жеке тұлғаға мемлекеттік функцияны жүктесе, онда ол мемлекеттік тұлға болып есептеледі және, демек, Бірінші түзетумен реттеледі. Функция мемлекеттік функция болып саналуы үшін ол дәстүрлі түрде және эксклюзивті немесе дерлік эксклюзивті түрде мемлекеттік функция болуы керек. Бірақ бір ғалым бұл қауымдастықтардың «жеке сипатта» екенін, осы келісімдерді басқаратын құқықтық принциптерге сәйкес екенін айтады. Мұндай қауымдастықтар «жеке бастама, жеке қаржы, жеке меншік және жеке құқық ұғымдары» арқылы құрылады, сондықтан қауымдастықтар саяси белгілерді тыйым салатын кез келген шектеу шартын орындауға құқылы болуы керек. Калифорния, Делавэр, Невада, Нью-Джерси, Массачусетс, Огайо және Висконсин штаттары үй иелерінің аула белгілерін орнату құқығын қорғайды және үй иелері қауымдастықтары мен осыған ұқсас ұйымдарға оларды реттеуге немесе тыйым салуға тыйым салады. Канзас, Солтүстік Каролина, Пенсильвания және Вирджиния штаттары үй иелері қауымдастықтарына және ұқсас ұйымдарға саяси аула белгілерін шектеуге немесе тыйым салуға тек қана егер бұл туралы қағидалар жарғыда жазылған болса ғана рұқсат береді.