Кіріспе

Carlisle & Finch – американдық электр өндірісі компаниясы. Ол 1893 немесе 1894 жылы Огайо штатының Цинциннати қаласында құрылған, және 2021 жылға дейін штаб-пәтері сол қалада орналасқан. Компанияның тарихы бойындағы негізгі өнімдері – көбінесе теңіз қолданысына арналған іздеу шамдары болды. Сонымен қатар, ол әуежайлар мен маяктар пайдаланған навигациялық маяқтармен де танымал болды. Бұған қоса, компанияның алғашқы жылдары электрмен жүретін ойыншық пойыздарды өндіруші және осы саланың инноваторы ретінде белгілі болды. Басқа ерте өнімдеріне су қысымымен немесе бензинді қозғалтқышпен қуатталатын электр генераторлары, сондай-ақ түрлі электрмен жұмыс істейтін құралдар кірді.

Корпоративтік тарихы

Компания 182–84 Елм-стрит, Цинциннати, Огайода General Electric филиалы ретінде басталып, онда Роберт С. Финч және Мортен Карлайл жұмыс істеді. Жұмыс электр машиналарын – арматураларды, трансформаторларды және дуал шамдарды жөндеуді қамтыды. 1893 немесе 1894 жылы (мәліметтер әртүрлі), Карлайл мен Финч жөндеу бизнесін жалғастырып, өндіріске қадам басу ниетімен General Electric-тен дүкенді сатып алды. Жаңа компания 1897 жылдың 17 сәуірінде тіркелді, ал Карлайл президент болды. Сол жылы олар көміртек доғасы принципіне негізделген іздеу шамы және фарасында көміртек доғасын пайдаланған ойыншық пойыз сияқты алғашқы жаңа өнімдерін ұсынды. Компания өскен сайын бензиндік қозғалтқыштар да қосылды. Карлайл 1926 жылдың 4 тамызында бизнестегі үлесін Финчке сатты. Роберттің ұлы Брент С. Финч президент болып тағайындалды, содан кейін компания іздеу шамы бизнесіне толыққандай назар аудара бастады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Брент Р. Финч (Брент С. ұлы) жұмысқа қабылданды, осылайша компанияда Финчтердің үш буыны бірдей жұмыс істеді. 2021 жылдан бастап компанияны төртінші буын басқарып келеді, Куртис Б. Финч президент, ал Гарт С. Финч аға вице-президент қызметін атқарады.

Ойыншық пойыздар

Карлайл мен Финчтің алғашқы өнімдерінің бірі электр ойыншық пойыздары болды және олар Америкада оларды өндірген алғашқы компания болды. Ағаш және металл пойыздар шамамен 1897 жылы нарыққа шықты. Олардың биіктігі шамамен 2 дюйм (5 см) болатын және 2 калибрлі, арақашықтығы 2 дюйм (5 см) болатын металл рельстермен жүретін. Бұл технологияны 1851 жылы Томас Холл көрсеткен болатын. 1897 жылы олар 4 дөңгелекті көмір өндіру локомотиві, үш көмір вагоны, екі мырыш-көміртек элементі және хромит банкасынан тұратын пойыз жиынтығын жасады. Локомотивке іске қосу және кері бағыт беруге арналған қосқыш орнатылған, ол үш жүк вагонын көтеріске дейін тартуға жеткілікті қуатты болды. Сол жылы олар екі төрт дөңгелекті шассидегі вагоннан тұратын "қос шассилі электр темір жолы" жиынтығын да жасады. Оның ұзындығы 30 дюйм (76 см), биіктігі 12 дюйм (30 см), ені 6 дюйм (15 см) болатын, темір дөңгелектері бар, жылтыратылған мыстан жасалған. Онда екі мотор болды және ол 15 миль/сағ (24 км/сағ) жылдамдықпен жүре алатын. Екі жиынтыққа да 18 фут (5 метр) 2 калибрлі рельстер кірді.

Прожекторлар

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, өндіріс толығымен іздеу шамдарын жасауға ауыстырылды, соғысқа көмектесу мақсатында. АҚШ үкіметі ірі сатып алушы болды, сондай-ақ Грекия, Испания, Норвегия және Ресейден үлкен тапсырыстар түсті. 1917 жылға қарай, ол әлемдегі іздеу шамдарын өндіретін сирек компаниялардың біріне айналды және АҚШ және басқа елдер қолданатын іздеу шамдарының көп бөлігін қамтамасыз етті. Олар коммерциялық іздеу шамдарын шығарды, сонымен қатар теңіз және әскери үлгілеріне маманданды. Құрылғылар әртүрлі диаметрлермен және қашықтықтармен жасалды. Ток тұтыну 10-ден 200 амперге дейін болды. Ең алғашқы үлгілерде жарық көзі ретінде көміртек доғасы қолданылды. Басқа компаниялар бұрын көміртек доғалы іздеу шамдарын жасаған, бірақ Carlisle & Finch көміртек электродтарын сәуле осіне көлденең орнату арқылы жаңалық енгізді. Оң көміртек ұшы шағылыстырғышқа қаратылып, шағылысқан жарық мөлшерін арттырды, ал көміртектердің арақашықтығы моторлы бұрандалы механизмдермен реттелді. Қолмен басқарылатын бұранда бүкіл механизмді алға және артқа жылжытып, доғаны айнаның фокустық нүктесіне орналастырды. Көміртек жұбының қызмет ету мерзімі шамамен жеті сағатты құрады. Компания 1960 жылдары ксенон доғалы іздеу шамдарын ұсынды. 2019 жылы LED модельдері енгізілді.

Навигациялық маяқтар

Прожекторлардан өзгеше, Carlisle & Finch 1950 жылдан бастап DCB (Directional Code Beacon) сериясында айналмалы маяктарды да өндірді. Бұл маяктар тар жарық шоғын шығарады. Жарық айналу арқасында алыстан қарағанда олардың жарқырап көрінуіне себеп болады. Бұлар бастапқыда әуежай маяктары ретінде қолданылған, бірақ 1990 жылдары АҚШ Жағалау күзеті оларды маяктарда қолдануға бейімдеді, бұрынғы Френель линзаларын алмастырды. Модельдеріне диаметрі бар DCB 24, екі мұндай шамнан тұратын диаметрі бар DCB 224 және диаметрі бар DCB 36 кіреді. 1984 жылдан бастап DCB 24 және DCB 224 ашық теңізден жағалауға жақындағанда көрінетін алғашқы жарықтарда (жағалауға түсетін шамдар) қолданылатын стандартты оптика болып табылды. Олардың номиналдық қашықтығы айналу жылдамдығына және түрлі түсті қақпақтың орнатылуына байланысты. Олар желдің күшіне дейін төтеп бере алады және автоматтік шам ауыстырғышымен жабдықталған.

Басқа өнімдер

1897 жылы Карлайл & Финч қолмен айналдырылатын, он шамға тең қуатты, он вольтты шамды жарықтандыра алатын немесе бірнеше электр ойыншықты бір уақытта іске қоса алатын динамо ұсынды. Олар сондай-ақ сумен жұмыс істейтін нұсқаны да ұсынды, ол су кранынан берілетін қысым арқылы ұқсас электр қуатын өндірді. 1923 жылы киім кептіргіш пайда болды. Бұл құрылғы электр қозғалтқышымен айналатын сым торлы барабанды қолданды. Газ немесе бумен қыздырылған ауа барабан арқылы жіберілді, ал температура термостатпен реттелді. Машина терең, кең, биік болды және салмағы құрады.