Кіріспе

2003 жылы жарық көрген балалар романы

"Оныншы кітап: Сырғалаңқы беткей" – Лемони Сникеттің "Бақытсыз оқиғалар сериясы" балалар романдары сериясының оныншы кітабы. Оны Брет Хелквист суреттеген және 2003 жылдың 23 қыркүйегінде жарық көрген. Роман барысында Вайолет және Клаус Бодлерлер өздерінің қарындасы Санниді граф Олаф пен оның труппасынан құтқару үшін Мортмен тауларына жол тартады. Олар өліп қалған деп есептеген Квигли Куагмайрмен кездеседі және "V.F.D." деп аталатын құпия ұйымның штаб-пәтеріне барады. Олар Саннимен қайта табысып, Олафтан қашуға мүкіндік алады. Кітап жағымды пікірлер алды және көптеген тілдерге аударылды.

Сюжет

"Адам жегіш карнавал" сериясын жалғастыра отырып, Вайолет пен Клаус Мортмен тауларынан төмен қарай домалап бара жатқан керуенде. Санни граф Олаф, Эсме және театр труппасымен бірге машинаға тігіліп қалды, енді олардың қатарында карнавалдың жалдамалы адамдары да бар. Вайолет керуендегі материалдардан тежегіш парашют жасап, Клаусқа жабысқақ тағамдарды араластыруды тапсырады, ол оларды дөңгелектерге құяды. Керуен шатқалдың шетінде тоқтап, Вайолет пен Клаус шығып кеткен соң құлайды, олар тек бірнеше киіммен қалады. Олар тауға көтеріліп, қар құрттарының шабуылына ұшырайды, сондықтан үңгірге тығынады. Брюс (Монти ағаның жорғалаулыларын "Жорғалаулылар бөлмесінен" жинаған адам) бастаған қар скауттары үңгірді басып алады, ал Кармелита Спатс ("Аустер академиясының" оқушысы) Қар патшайымы болып сайланады. Маскалы қар скауты Бодлерлермен "V. F. D." фразаларын қолданып, мысалы, "өте жаман күн" деп сөйлейді. Түнде скаут Вайолет пен Клаусты оятып, қызыл түтін шығаратын қондырғы арқылы шатырдан жоғары көтереді. Ол оны "Тік жалыннан ауытқу" деп атайды, ал соңында олар "Сөзбен бекітілген есікке" жетеді, оны ашу үшін үш әдеби сұраққа жауап беру керек. Темірде Олаф пен труппасы Фраф тауының шыңына жетіп, Санни олардың жұмыстарын істеуге мәжбүр болады. Ол машинаның багаж бөліміндегі кастрюльде ұйықтайды. Ертесіне ол труппаға таңғы ас дайындайды, бірақ Олаф суық тамаққа ашуланады. "Шашы бар, бірақ сақалы жоқ әйел" және "Сақалы бар, бірақ шашы жоқ ер адам" деп сипатталатын екі күдікті келеді. Олардың аурасы тіпті Олафты да қорқытады, және олар жақын маңдағы V. F. D. штаб-пәтерін өртеп жібергендерін хабарлайды. Олар Олафқа соңғы беті жоқ Сникеттің ісін береді, ал Эсмеге жасыл түсті, "жасыл жанғыш құрылғы" деп аталатын нәрсені береді. Санни осы құрылғыны түтін шығару үшін пайдаланады, оның ішек-қуырсақтары көретін деп үміттенеді. Вайолет, Клаус және маскалы қар скауты енді V. F. D. штаб-пәтерінің қираған жерінде. Қар скауты - Куигли, Квагмир үштігінің мүшесі, оның бауырлары оның отта қаза болғанын ойлаған. Ол анасы өрт кезінде оны жер асты жолында жасырғанын, ол Монти ағаның үйіне апаратын жол екенін айтады. Ол В. Ф. Д. туралы Жак Сникеттен Бодлерлер Монтидің үйінен кеткеннен кейін білді және бауырларын іздеу үшін саяхатқа шықты. Вайолет, Клаус және Куигли таудан шыққан жасыл түтінді көреді, Вайолет укулеле мен шанышқыдан мұзды ағысқа көтерілуге болатын құрылғы жасайды. Олар Куиглимен бірге жоғары көтеріліп, Олафты тыңдағысы келетін Санниге жетеді. Вайолет тартыншақтап келіседі және Куиглимен бірге төмен түседі. V. F. D. кітапханасында Клаус "Сөздік тоңазытқыш диалогы" туралы түсіндіретін код кітабынан бір бетті табады, ал штаб-пәтердегі тоңазытқыштың ішінде бейсенбі күні "соңғы қауіпсіз жерде" кездесу болатынын біледі. Вайолет пен Куигли келгенде, үштігі Эсмені Санниге айырбастау үшін тұзаққа түсіруді жоспарлайды. Олар түнде шұңқыр қазып, Эсмені Куиглидің жасыл жанғыш құрылғысымен азғырады, бірақ ұрлау туралы ойға келгенде олар Эсмеге шұңқырдан аулақ болуды айтады. Маска киіп, Эсме сырғанаған құрғақ дөңгелекпен өзенге қайта көтеріледі. Клаус Санниге қант ыдысының орнын айтуға дайын ерікті болып көрінеді. Олаф пен Эсме дауласқанда қар скауттары келіп, Кармелита Жалған көктем патшайымы болып сайланады. Олаф пен Эсме оны труппаға шақырады. Балалар ескерткенмен, қар скауттары бүркіттер ұшырып әкеткен торға түсіп қалады. Олаф Санниді таудан лақтыруға бұйырады, бірақ Ақ бетті әйелдер бас тартып, труппадан кетеді. Олаф Санниді таудан лақтыруға тырысады, бірақ ол машинаның артында жасырынып, кастрюльде ұйықтамайды. Үш Бодлер мен Куигли құрғақ дөңгелекпен өзен бойымен қашып кетеді, бірақ мұз жарылып, сарқыраманы қиратып, Куиглиді Бодлерлерден бөліп тастайды.

Алдын ала болжау

"Сырғалаңқы беткейдің" соңғы суретінде Вайолет пончо киіп, Санни ағаш салмен Стрикен ағысымен төмен қарай илепіп бара жатыр. Вайолет судағы Клаусты ұстап тұр, ал Куигли өзеннің жоғары жағында тағы бір ағаш салға тірісіп, әдеттегі дәптерін ауаға көтеріп тұр. "Қорқынышты үңгірде" көрсетілген Medusoid мицелиясына сілтеме ретінде, Мортмен тауларының жартастарында саңырауқұлақтар өсіп жатқанын көруге болады.

Жарияланым

2003 жылдың 23 қыркүйегінде жарық көрген кітаптың алғашқы тиражы бір миллион дананы құрады. Ілгерілету мақсатында Хэндлер Нью-Джерси, Калифорния, Вашингтон және Миннесота штаттарында автор Лемони Сникеттің "ресми өкілі" рөлінде кітаптарға қол қою шараларына қатысты. 2003 жылы кітаптан 900 000 дана сатылып, ол Publishers Weekly журналының балаларға арналған ең көп сатылған қатты мұқабалы кітаптар тізімінде екінші орынға шықты, ал бірінші орында "Гарри Поттер және Феникстің ордені" кітабы тұрды. "Бақытсыз оқиғалар сериясы" кітаптарының жалпы сатылымы өткен жылғы 3,3 миллионнан 3,8 миллионға дейін артты. 2006 жылдың тамызында журнал "Сызықтың сырғанауы" кітабының екі миллион данасы басылғанын хабарлады.

Талдау

Кітап қараңғы юмормен ерекшеленеді. Сникет оларға біршама жеке кеңістік беру үшін екеу арасындағы әрекеттесуді сипаттамайды, бұл жасырудан гөрі көбірек ақпаратты ашады, осылайша бұл әрекеттесудің романтикалық болғанын көрсетеді. Олафтың труппасы да кейіпкерлердің дамуын көрсетеді, ақ бетті әйелдер Олафтың Санниді таудан лақтыру жоспарымен келіспейді. Кітап аясы белгісіздікке толы соңмен бітеді. School Library Journal журналынан Криста Токарз романды "жақсы дамыған кейіпкерлері бар, серияның қарқынды жалғасы" деп бағалады. Booklist журналындағы Стефани Звирин "The Slippery Slope" кітабына жағымды пікір беріп, автордың "абсурдқа деген сезімі мен қарқынынан айырылмағанын" айтты. Звирин "көңілді тіл ойындары мен ерекше қиялға толы ұсыныстарға" жоғары баға берді, кейіпкерлерді "өз мінезіне адал, әзілді және қызықты" деп сипаттап, Сникеттің "нақты әңгімелеу өнері керемет" екенін атап өтті. January Magazine журналынан Дэвид Абрамс кітапқа жағымды баға беріп, "The Slippery Slope және осы сериядағы басқа кітаптардың тартымдылығы автордың әзілдерін бетке шашыратып жазуында" деді. Kidsreads сайтынан Нора Пил кітаптың "балалар мен ересектерге сериалды ұнатуға себеп болатын өткір әзілге толы" екенін және "Сникет өзін шынымен де асырып түскенін" жазды.

Бейімделу

Кітап Netflix жасаған телесериалдың үшінші маусымының бірінші және екінші бөлімдеріне көшірілді.