Кіріспе

Карл Хиасеннің романы. Sick Puppy – Карл Хиасеннің 2000 жылғы романы.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роберт Клэпли, бұрынғы есірткі контрабандисі, қазір жылжымайтын мүлік салушы, Сазқұба аралында көп қабатты үйлер салуды жоспарлап отыр. Аралда емен бақаларының көптеген өкілдері қоныстанған. Жобаны іске асыру үшін Клэплинің цемент жүк көліктерін қабылдауға мүмкіндік беру үшін материкке үлкен көпір салу қажет. Флориданың сыбайлас губернаторы Ричард "Дик" Артемустың ұсынысымен, Клэплиге үлкен сайлау қаржысы бөлгендіктен, Клэпли лоббист Палмер Стотты көпір құрылысына мемлекеттік қаржыландыруды жеделдету үшін жалдайды. Кездейсоқ жағдайлардың салдарынан Стоат, Range Rover көлігінен тас жолға қоқыс тастағанын көрген экожәбірленуші Твилли Спрейдің ашу-ызасына ұшырайды. Твилли Стоатты әйелі Дезирамен бірге тұратын Форт-Лодердейлге дейін іздейді. Твилли қоқыс тасығыш көлігін ұрлап, оның жүгін Дезидің ашық көлігіне тастап, Стоаттың Range Rover көлігін қоңыздармен толтыруды ұйымдастырады, бірақ Стоат қоқыс тастауын тоқтатпағандықтан, жағдай нашарлайды. Ол Стоаттың үйіне кіргенде, оның үлкен лабрадор иті және Дезидің өзімен бетпе-бет келеді. Некесіне наразы болып бара жатқан Дези Твиллиге, егер ол Стоаттың дұрыс емес мінез-құлқын түзетуге тырысса, "мақсатын төмен қоятынын" айтады. Ол оны Клэплинің құрылыс бригадасы кейіннен қоршаушылардың наразылығын болдырмау үшін мыңдаған емен бақаларын әдейі көміп қойған Сазқұба аралына алып барады. Твилли Дезиге Стоатқа көпір жобасын тоқтатпаса, итті өлтіретінін айтуды бұйырады. Стоат бұл қауіпті елемейді, Твилли оған жол апатынан өлген лабрадордың кесілген құлағын FedEx арқылы жібергенше. Твилли өзінің атын "МакГинн" деп өзгерткеннен кейін, нағыз ит Твиллидің серігі болады. Стоат Артемусты көпірді қаржыландыруға вето қоюға көндіреді, бірақ жобаның сәтсіз аяқталуына жол бермейді. Ол Клэпли мен Артемусқа қаржыны Флорида заң шығарушы органының арнайы сессиясы арқылы кейіннен бюджетке қайтаруға болатынын айтады. Клэпли Твиллиді өлтіру үшін Гасх мырзаны жалдайды, ал Артемус жобаның зұлым өліммен бүлінуін болдырмау үшін экс-губернатор Клинтон Тайриді, әйгілі "Скинк"ті іздейді, ол 1970 жылдардың ортасында қысқа мерзімді қызметтен кейін жоғалып кеткен және Флориданың қалған жабайы жерлерінде жасырынып жүргені айтылады. Артемус Скинктің ақыл-есі бұзылған ағасы Дойлдың әлі де мемлекеттік жалақымен тасталған ескі шамшырақтың күзетшісі болып жұмыс істейтінін біледі және егер Скинк Твиллиді ұстамаса, оны көшеге шығарып тастаумен қорқытады. Артемус Скинкке қауіп төндіргеннің немесе оны Твиллимен байланысқа салғанның ауыр зардаптарын түсінбейді. Дези Твиллиге қызығады, екеуі бір-бірімен қарым-қатынас жасайды. Стоат ашуланып, одан және МакГиннен қол жуып, Твиллиге көпірдің қалай болса да салынатынын айтады. Сазқұба аралында Твилли, Дези және Скинкпен болған қақтығыста Гас мырза қаза табады. Твилли Скинктің қамқорлығына қалдырылады, ал Дези ата-анасының Атлантадағы үйіне оралады. Дезидің өтініштеріне қарамастан, Твилли әлі де Сазқұба аралы жобасын тоқтатуға бел буады. Скинкпен бірге Твилли Стоатты, Клэплиді және Артемусты Флориданың солтүстігіндегі жеке консервіленген аңшылық қорығына алып барады, онда Стоат Клэплиге қара қарақұйрықты атып, Флорида палатасының маңызды мүшесі Уилли Васкес Вашингтонды жеңуді ұйымдастырады, ол арнайы сессияға қарсы шығады. Твилли Клэплиді өлтіруге асығысқанда, МакГинн қорыққа жүгіріп кіріп, қарақұйрықтың құйрығын ойыншықты түрде шайнайды. Бұл қарақұйрық, ол фермаға келгеннен бері қозғалмай-ақ тұр, ашуланып, аңшылық топқа шабуыл жасайды. Клэпли қарақұйрықтың мүйізіне қадалып қаза табады, ал Стоатты таптап өлтіреді. Артемус хаостан құтылып, бірақ Уиллидің оқиғаның суреттерін түсіргенін білгенде, қатты ұялады. Клэплидің өлімі Сазқұба аралы жобасын тоқтатып береді. Оның көптеген лоббистік клиенттері мен достық саясаткерлерінен басқа, Стоаттың жерлеу рәсіміне бірнеше досы мен туыстары ғана келеді. Дези аза тұтушылардың арасында, ол кезде оған МакГинн жақындап, қолындағы Твиллидің жаңа мекенжайы бар жазбаны ұстап тұрады. Осы уақытта Твилли мен Скинк тас жолмен жүріп бара жатқанда, олар қоқыс тастаған басқа топты көреді. Олар бірден оларға сабақ беру керектігіне келіседі.

Негізгі тақырыптар

Романның кейбір тақырыптары автобиографиялық элементтерге сіңіп отырғанмен, автор өзінің осы ұқсастықтың кем дегенде бір жағын мойындамайды. Басты кейіпкер Твилли де, ол да Оңтүстік Флоридада адвокаттар әулетінен шыққан, бірақ осы аймақтағы даму оған да, оның адвокат әкесі мен атасына да күтпеген жайт болды. Қазір жерді пайдалану жөніндегі заңгерлер бар, олардың міндеті – бас жоспарларды және аймақтық шектеулерді айналып өту, соның арқасында жақсы табыс табады, адамдарға қаламайтын жерлерге де салуға мүмкіндік жасайды. Жақсы мысал – Ки-Вест қаласы. Олар Хемингуэйдің беделімен тіршілік етеді, осы беделді саудаға айналдырады, үнемі соны пайдаланады. Егер Хемингуэй тірі болса, ол Дюваль көшесін отқа өртер еді, бұл рас. Елу футболка дүкені ме? Менің шыдамым жетпейді.

Мәдениеттің әсері

Кітаптың атауы австралиялық Sick Puppies рок-тобының атына шабыт берді.

Жалғастығы

Бұл кітап Хьясеннің қайта келетін кейіпкері Клинтон Тайридің (қараша бастық, Skink) төртінші пайда болуы, ол алғаш рет «Double Whammy» романында таныстырылған. Твилли Спрей Хиасеннің «Skinny Dip» және «Scat» кітаптарында қайтадан пайда болады. Палмердің лоббилік клиенттерінің бірі – АҚШ конгрессмені, ол «жамайкалық және гаитилік құрақ жинаушыларын өздерінің шамадан тыс жомарттықпен, тіпті мүмкіндіктерінен асып, [өзінің] қайта сайлану есебіне қайырымдылық жасауға көндірген» қант компаниясы басшыларын марапаттағысы келеді. Бұл алаяқтық – мигрант жұмысшыларының есімдерін пайдаланып, заңсыз қаржылық үлестерді жасыру схемасы – бұрын қант құмырасы индустриясы Хьясеннің «Strip Tease» романындағы жемқор конгрессмен Дилбекті қолдау үшін де қолданған. Палмер Стоат көптеген сөз қателіктерінің бірінде Jethro Tull тобының «Thick as a Brick» әнін «stick» сөзін қолданып дұрыс емес келтіреді. Хиасен 2018 жылдың 5 қаңтарында «Miami Herald» газетінде Стив Бэннонның сол кездегі президент Дональд Трампқа жазған кешірім хаты түрінде жариялаған мақаласында осы қателіктерді пайдаланған. Бұл мақала Майкл Вольфтың «Fire and Fury» кітабында Бэннонға тағылған айыптауларды, соның ішінде Трамптың қызы Иванканы, әкесінің кеңесшісі қызметіне тағайындалған қызды «кірпіштей ақымақ» деп сипаттауын түсіндіруге бағытталған.