Кіріспе

Бірінші дүниежүзілік соғыс әскери корпусы

Австралиялық корпус – Батыс майданында қызмет еткен барлық бес австралиялық жаяу әскер дивизиясын біріктірген Бірінші дүниежүзілік соғыс әскери корпусы. Бұл Франциядағы Британ империясының аттандырған ең ірі корпусы болды. Ең көп санды құрамында 109 881 адам болды. 1918 жылы штаб-пәтерде барлық шендегі 300-ден астам қызметкер болды, оның ішінде жоғары шенді штаб офицерлері, сондай-ақ кеңсе қызметкерлері, жүргізушілер және жеке көмекшілер сияқты қолдау қызметкерлері бар еді. 1917 жылдың 1 қарашасында құрылған корпус I Анзак корпусын алмастырды, ал Жаңа Зеландия дивизиясын қамтитын II Анзак корпусы 31 желтоқсанда британдық XXII корпусы болды. Құрылымы әр түрлі болғанымен, Австралиялық корпус әдетте 4-5 жаяу әскер дивизиясын, корпустық және ауыр артиллерияны, корпустық авиаэскадрильяны және тұтқынға алынған аэростат бөлімдерін, зениттік батареяларды, корпустық инженерлерді, корпустық атты әскерлерді (жеңіл атты және велосипедшілерді), қару-жарақ шеберханаларын, медициналық және стоматологиялық бөлімшелерді, көлік, құтқару және жұмыспен қамту компаниясын қамтитын.

Тарих

1917 жылғы қатал шайқастардан кейін, австралиялық дивизиялар Булькур, Мессен және Үшінші Ипр шайқасында ауыр қатысулар жасағаннан соң, Австралия императорлық күштері (АИФ) адам күші дағдарысына тап болды. Әскерге шақыру жөніндегі бір плебисцит бұрын өткізілгенде сәтсіз аяқталды, ал тағы бір плебисцит 1917 жылдың 1 желтоқсанында жеңіліске ұшырады. Ерікті түрде жұмысқа алу азайып бара жатты. 6-шы австралиялық дивизияны құру жоспарлары тоқтатылып, дайын болмаған құрылым таратылды. Санын толықтыру үшін, сандық тұрғыдан ең әлсіз 4-ші австралиялық дивизияны тарату ұсынылды, бірақ АИФ мүшелері бұған қарсы күшті қарсылық көрсетті. АИФ қолбасшысы генерал Уильям Бёрдвуд Австралия корпусын құрғанда, ең әлсіз дивизияны шайқас жүргізіп жатқан дивизияларға резерв ретінде пайдалануға болатынын ұсынды. Британ экспедициялық күштерінің қолбасшысы фельдмаршал Дуглас Хейг бұл ұсынысты қабылдады. Ол бастапқыда бес австралиялық дивизияны бір корпусқа біріктіруге қарсы болды, себебі оны тым ауыр деп есептеді. Корпустың австралиялық сипаты No. 3 эскадрилья АФК және австралиялық қоршау артиллериясы батареяларын қосу арқылы күшейтілді. Сондай-ақ, барлық жоғары қолбасшылық лауазымдарға австралиялық офицерлерді тағайындау орынды деп танылды. Дегенмен, Бёрдвуд корпустың қолбасшысы болып қалды. Генерал Губерт Гоф 1918 жылғы неміс көктемгі шабуылына тойтарыс бере алмағаны үшін британдық Бесінші армияның қолбасшылығынан босатылды. Хейг Бесінші армияны қайта құруды шешкенде, оның қолбасшылығын Бердудқа ұсынды, ол оны қабылдады. Бұл австралиялықтың корпустың қолбасшылығына жол ашты, бұл соғыста австралиялықтың ең жоғары жедел басқаруы болды. Екі үміткер генерал-майор Сирил Бруденелл Уайт (Бёрдвудтің штаб бастығы) және генерал-майор Джон Монаш (3-ші дивизияның қолбасшысы) болды. Монаш, үлкен шенді және шайқаста әскерге басшылық ету тәжірибесі бар, Хейг пен Бёрдвудтың сүйіктісі болды, 1918 жылдың мамыр айында лауазымға тағайындалды және генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Австралия корпусы жүз күндік шабуыл кезінде кеңінен қолданылды, оның барысында үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 4-ші дивизия "депо" рөлінде аз демалды. 1917 жылдың желтоқсанында Камбрей шайқасында неміс контршабуылынан кейін Перонне маңындағы резервке көшірілді. 1918 жылдың қаңтарында дивизия Хейгтің француздардың майданның көбірек бөлігін алу талабына келісуімен Ипрден оңтүстікке қарай майданға қайта оралды. Осы уақыттан бастап қазан айының басында австралиялықтар соғыстан алынғанға дейін корпустың барлық дивизиялары үздіксіз қимылдар жасады. Толық дивизияларды таратудың орнына, күштерді біріктіру британдық жүйе бойынша төрт батальоннан үш батальонға дейін бригадаларды қысқарту арқылы жүзеге асырылды. Соғысты аяқтаған жүз күндік науқан кезінде Австралия корпусы, Канада корпусымен бірге, шабуылдардың алғы шебі ретінде жиі қолданылды. 1918 жылдың тамыз-қазан айлары аралығында генерал Монаш Австралия корпусының 39 неміс дивизиясын жеңгенін хабарлады, бұл Батыс майданындағы 200 дивизиядан тұратын неміс күшінің бестен бір бөлігін құрады.