Кіріспе
Калифорниядағы серфинг орны, АҚШ
Маверикс – Пиллар Пойнт портынан тыс, Half Moon Bay қаласының солтүстігінде, Принстон-бай-зе-Си ауылының жанында орналасқан Калифорнияның солтүстігіндегі серфинг орны. Солтүстік Тынық мұхитындағы күшті қысқы дауылдардан кейін толқындар әдетте 8 метрден аса биіктікке жетеді және 18 метрден асып кетеді. Көбінесе, толқындардың жұлынуы сейсмометрлерде тіркеледі. Бұл құбылыстың себебі – су астындағы ерекше пішінді тас формациясы. Маверикс – әлемдегі ең жақсы үлкен толқын серферлері үшін қысқы мақсатты орын. 1999 жылдан 2016 жылға дейін, қысқы серфинг маусымында, қысқы толқын жағдайлары байқау талаптарына сай деп табылғанда, "Маверикстің Титандары" деп аталатын шақыру арқылы ғана қатысуға болатын жарыс өткізілді.
Атаудың шығу тегі
1967 жылдың наурыз айының басында Алекс Матиенцо, Джим Томпсон және Дик Нотмайер Пилар Пойнттің алыс толқындарында серфинг жасады. Олармен бірге Матиенцоның бөлмедесінің ақ шашты неміс қойшысы Маверик болды, ол иесі мен Матиенцо серфинг жасағанда олармен жүзуге үйренген. Үш серфер Маверикті жағада қалдырды, бірақ ол оларға қарай жүзіп келді. Иттің жағдайдың қауіпті екенін түсінген Матиенцо, оны байлап, содан кейін басқаларына қосылды. Олар сол күні жағалаудан шамалы ғана қашықтықтағы, жағалаудан көрінетін жартастардың жанындағы үлкен толқындарды серфингпен бағындыруға тырысты, бірақ сәттіліктері шектеулі болды. Сыртқы, ірі толқындар тым қауіпті деп есептелді. Серфингшілер осы жерге Маверик есімімен атаулы болды, себебі осы оқиғадан ол ең көп қуаныш алған сияқты.
Теңіз түбi
2007 жылы АҚШ Ұлттық мұхит және атмосфера басқармасы жариялаған теңіз түбінің карталары Маверикс толқындарының пайда болу механизмін ашты. Ұзын, көлбеу беткей су бетіне дейін созылады. Бұл беткей толқынның одан өтуін баяулатады. Беткейдің екі жағындағы терең ойыстарда толқын толық жылдамдықпен қозғалып, беткей мен ойыстардың шекарасында толқын фронтында екі бұрыш қалыптастырады. Осының нәтижесінде беткейде U немесе V пішінді толқын фронты пайда болады, ол беткейдің бүкіл енінен толқын энергиясын жинақтайды. Бұл U немесе V пішінді толқын содан кейін үлкен күшпен беткейдің жоғарғы жағындағы кішкентай аймаққа құлайды.
Сол жақ
Маверикстегі сол жаққа сирек шабады, себебі толқынның тұрақты болмауы жиі кездеседі. Оң жақтан гөрі бұл жақта жылдам сырғанауға болады, серфиншілерді тез құбырлы толқын ішінен өткізеді. Surfline-ның пікірінше, сол жақ – "құбылып, тез өтетін тозақ пен оттың шашырауы".
Тарих
Джефф Кларк Half Moon Bay-де өсті, Half Moon Bay орта мектебі мен Pillar Point-тен Mavericks толқындарын қадағалап өтті. Сол кезде бұл жерде серфинг жасау тым қауіпті деп есептелді. Ол Солтүстік Калифорнияда Гавайи сияқты алып толқындарда жүзу мүмкіндігін елестетті. 1975 жылы, 17 жасында, толқындардың биіктігі шарықтап тұрғанда, Кларк жалғыз өзі жағаға жүзіп, толқындарға қарсы шықты. Ол бірнеше сол жақты толқындарды ұстап, Mavericks толқындарын тікелей қарсы алған алғашқы адам атанды. Кларктың бірнеше досы, Mavericks толқындарын өз көзімен көргендерден басқа, ешбір алып толқын серфері оның бар екеніне сенбеді. Басым пікір бойынша, Калифорнияда мұндай үлкен толқындар жоқ еді. Дейв Шмидт (алып толқын серфері Ричард Шмидттің інісі) және Том Пауэрс, екеуі де Санта-Крузден, Mavericks толқынында серфинг жасаған келесі екі адам болды, олар 1990 жылдың 22 қаңтарында Кларкпен бірге серфинг жасады. Бірнеше күннен кейін Пасификадан Джон Реймонд, Тель-Авивтен Йохаттан Галили және Сан-Францискодан Марк Реннекер Mavericks толқынында серфинг жасады.
Халыққа танымал ету
1990 жылы Кларктың досы Стив Тадин түсірген Маверикс суреті Surfer журналында жарияланып, Маверикске қызығушылық артты. Маверикстің тағы да көп суреттері серфинг журналдарында пайда болды, көп ұзамай режиссер Гэри Медейрос "Қызыл үшбұрыштағы толқындардағы оқиғалар" деген фильм шығарды. Маверикстің хабары тараған сайын көптеген үлкен толқын серферлері келіп, онда серфинг жасады.
Марк Фу қайтыс болды
1994 жылдың 23 желтоқсанында, үлкен толқындардың аптасында, гавайилік әйгілі үлкен толқындармен серфинг жасаушылар Марк Фу, Кен Брэдшоу, Брок Литтл, Майк Парсонс және Эван Слейтер Маверикске келді. Күнінің екінші жартысында Фу 5 метрлік (18 фут) толқынға кешігіп кірді, серфинг тақтасының жиегін су бетінде ұстап, толқынның төменгі бөлігінде құлап кетті. Бірнеше сағаттан кейін, жағаға қайтып келе жатқан серфингші қайықтан суда бір денеді байқады, ол Марк Фу екені анықталды. Сырттан көрінетін жалғыз жарақат – маңдайдағы кішкентай кесік болды. Көптеген серфингшілер Фудың құлау салдарынан деміккенін және оның бауы тасқа байланып қалғанын айтады. Фудың қазасы туралы хабар серфинг қауымдастығының шалқар жерлеріне жылдам тарады. Осы оқиға Маверикске үлкен даңқ әкелді және Фрэнк Квиарте мен Кларктың Маверикс су күзетшілерін құруына себеп болды. Бау қолдаушылары оны пайдалы құрал ретінде және серфинг тақтасын жоғалтпау үшін сақтандыру ретінде қорғайды, ол – суға түскенде серфингшінің бауы арқылы тақтаға қайта оралуына көмектесетін құрал. Ал қарсыластары баудың құлау кезінде серфингшінің тақтасымен соқтығысуына және су астында қол, аяқ немесе мойынға оралып қалуы мүмкін екенін айтады. Осы қауіптерді азайту үшін жылдам босатылатын велькро баулары қазір стандартты серфинг жабдығына айналды. Маусымның соңғы үлкен толқындарын ұстау үшін Half Moon Bay-ге сапар жасау үшін.
Маверикстегі әйелдер
1999 жылы Сара Герхардт Маверикс толқындарында серфинг жасаған алғашқы әйел атанды. 2018 жылы ұзақ күрес нәтижесінде әйелдер алғаш рет «Маверикс Титан» серфинг жарысына қатысуға құқық алып, жүлде қорынан тең үлес алды.
Серфинг жарысына шақыру
Маверикстегі алғашқы серфинг жарысы 1999 жылы «Маверикс шақыруы» ретінде өткізілді. Кейін бұл жарыс «Маверикстің титандары» шақыруы деп аталды. Ұйымдастырушылар жыл сайын көптеген үлкен толқын серферлерін бір күндік жарысқа шақыратын, бірақ жарыс маусымында (1 қарашадан 31 наурызға дейін) толқын жағдайлары қолайлы болған жағдайда ғана өткізілетін. 2019 жылы екі жыл қатарынан жарыстар жойылғаннан кейін, Дүниежүзілік серфинг лигасы «әртүрлі логистикалық қиындықтар» және «соңғы екі маусымда іс-шараны өткізе алмауымыз» себептерін келтіре отырып, жарыс мерзімсіз тоқтатылғанын жариялады. Сол кезде бері жарыс өткізілген жоқ. «Mavericks Awards» 2022 жылдан бастап үлкен толқын серферлері мен бейнеоператорлардың әр маусымда Маверикстегі ең жақсы серфинг видеоларын ұсынатын жаңа видео орындаулар байқауы болып табылады. Еркектер мен әйелдер үшін 3 категориядан бар, олардың ішіндегілері – ең үлкен толқын, жылдың үздік серфі және жылдың үздік орындаушысы.
Медиада
Алғашқы бейнежазбаларды 1990 жылдың ақпан айында Эрик В. Нельсон түсірді, олар Кларк, Шмидт және Пауэрсті жастады. Эрик өзінің Powerlines Surf Spots телешоуы үшін түсірілім жасап жатқан болатын. Осылайша Powerlines Productions компаниясы құрылды, ол әлем бойынша үлкен толқындарда серфинг жасауды көрсетеді. Нельсонның алғашқы фильмі 1994/1995 жылдары «Төмен толқындағы орташа күн» деп аталды. 1998 жылы ол тағы бір үлкен толқын туралы деректі фильм шығарды. Жергілікті кинорежиссер Курт Майерс 1994/1995 жылдары «Шифтинг Пикс» және «Ауыр су» фильмдерін түсірді. 1998 жылдың 11 желтоқсанында олар күштерін біріктіріп, «он екіге дейін» атты қысқаша деректі фильм жасады. Кларк пен Маверикс 1998 жылғы «Маверикс» деректі фильмінде, PBS-тің бір сағаттық фильмінде, ол алғашқы жылдарды баяндайды, және 2004 жылғы «Ғұламаларға міну» фильмінде, ол үлкен толқындарда серфинг тарихын көрсетеді. Скейтбордшы, содан кейін деректі фильмдердің продюсері болған Стейси Пералтаның (ең танымал скейтборд туралы «Dogtown and Z Boys» деректі фильмдері) режиссерлігімен жасалған «Ғұламаларға міну» фильмінде осы мақалада аталған серфингшілермен сұхбаттар мен түсіндірмелер бар. «Зуландер» фильмінде Оуэн Уилсонның серіктерінің арасында Маверикс тобынан үлкен толқын серфингшісі бар. Джефф Кларктың атқарушы продюсері және Джошуа Помердің режиссері болған «Мавериксті табу» деректі фильмінде Джефф Кларк, Питер Мел, Фли, Шейн Дориан, Ник Лэмп, Зак Вормхудт, Брок Литтл және Майк Парсонс сияқты серфингшілер ойнайды, сонымен қатар Марк Фу мен Джей Мориартиге құрмет көрсетіледі. 2012 жылы шыққан «Мавериксті қуалау» фильмі, Маверикс серфері Джей Мориарти туралы биофильм, Фрости Хессон рөлінде Джерард Батлер, Фростидің әйелі Бренда Хессон рөлінде Әбигейл Спенсер, Джей Мориарти рөлінде Джонни Уэстон, Кристи Мориарти рөлінде Элизабет Шу және Ким Мориарти рөлінде Левен Рамбин ойнады. Майя Рейнс Рок Хессонды ойнаса, Патрик пен Ашер Теслер (екі туған) Фрости мен Бренданың ұлы Лейкті бейнелейді. 1994 жылы Мориартидің керемет құлауы 16 жасар серфингшіні «The New York Times» газетінің беттеріне және «Surfer» журналының мұқабасына шығарды. 2011 жылдың 19 желтоқсанында киножұлдыз Батлер толқындарда жақыннан қаза тапқаннан кейін аман қалды. Батлер бірнеше толқындарда су астында қалды және құтқарушы реактивті шаңғымен келгенге дейін тастар арқылы сүйреліп әкетілді. Eyeforfilm.co.uk сайтының мәліметінше, «Батлерді күтпеген толқын тақтасынан құлатты. Ол екі толқынның астында қалды, куәгерлердің айтуынша, оның басына төрт-бес толқын соқты. Ол тастар арқылы сүйреліп әкетілді, құтқарушылар оны құтқарып, жағаға жеткізгенше. Батлер судан шығарылғанда есін жойды және келесі он алты сағатты Стэнфорд медициналық орталығында өткізді». Фрости Хессон мен Иан Шпигельменнің бірлесіп жазған «Мавериктерді жасау» атты естелік кітабы 2012 жылдың қазан айында Zola Books баспасынан жарық көрді. Кітапта Хессонның Маверикстегі үлкен толқынды еңсере бастаған алғашқылардың бірі ретінде және Мориартиге тәлімгерлік берген уақыты баяндалады. 2013 жылдың 10 маусымында Apple компаниясы өзінің Worldwide Developers Conference конференциясында Mac операциялық жүйесінің соңғы нұсқасы OS X (версия 10.9) Mavericks деп аталатынын жариялады. Apple компаниясы жаңа операциялық бағдарламалық жасақтамаларын Калифорниядағы оларды шабыттандырған жерлердің аттарымен атауға ниеттендіктерін мәлімдеді.