Кіріспе

Қысқа соққы – допты өз командасында ұстап тұруға бағытталған әрекет. Американдық футболда, қысқа соққы – соққы беруші команданың допты қайтаруға тырысу үшін қасақана қысқа соққы беруі. Бұл әдеттегі соққыдан өзгеше, онда соққы беруші команда допты мүмкіндігінше алысқа соғып, қарсы команданың допты алға жылжыту қашықтығын арттыруға тырысады. Қысқа соққы жасауға тырысқан командаға қауіп – егер ол сәтсіз аяқталса, қарсы команда допты алады және әдетте, қалыпты соққыдан гөрі жақсы позицияға ие болады. Қысқа соққының табысты болу ықтималдығы төмен, бірақ қарсы команда күтпеген жағдайда табысқа жету мүмкіндігі артады. Мұндай әрекет көбінесе ойынның соңында, команда жаңа ғана ұпай жинаса, бірақ 8 ұпай немесе одан аз ұпаймен қалып қойса (бір мүмкіндікте жинауға болатын ең көп ұпай саны) және уақыт біткенге дейін допты қайта алып, тағы ұпай жинау қажет болғанда қолданылады.

Жалпы ережелер

Гридрондық футбол регбиден туындады, сондай-ақ, допты қайтару соққысы да регбиден бастау алды. Регбиде алға пастауға тыйым салынған, бірақ допты ұстап тұрған команда допты алға қарай тепкілеп, оны қайтадан иеленуге құқылы, егер допты қабылдаған ойыншы тепкі соғылған кезде оның қатарында немесе артында болса. Бұл түріндегі допты қайтару соққысы регбидегідей, канадалық футболда да әлі де заңды. Кез келген тепкіде (тек бос тепкіде емес) "онсайдта" тұрған тепкіші командасының ойыншысы допты қайтарып алып, оны командасының иелігінде қалдыра алады. Бұған өзінің тепкіші де, соққы соғылған кезде доптың артында тұрған кез келген ойыншы да кіреді, бірақ бос тепкіде допты ұстап тұрған ойыншы ерекше. Американдық футболдағы бос тепкіде қолданылатын допты қайтару соққысының түрі канадалық футболда да қолданылады, бірақ ол қысқа тепкі деп аталады, себебі барлық ойыншылар бастапқы тепкіде "онсайдта" болады; алайда, допты секіріп тепкілеудің орнына жоғарылатып тебуге болады, өйткені қабылдаушы команданың ойыншылары американдық футболдағыдай (әділетті ұстау ережесіне байланысты) допқа бірінші кезекте құқықтары жоқ; екі команда да допты тең мүмкіндікпен, тіпті ауада ойнауға құқылы.

"Қозға" тепкілеу

Американдық футболдың тарихында соққы берген команда доп еденге тиген кезде оны қайтарып алуға мүмкіндік берген нұсқалары болды, бұл мүмкіндік тек бос соққылар үшін ғана емес, сондай-ақ допты ойнау бағыты бойынша шектеулерге де қарамастан болды. Соққы берген команданың қайтарып алған кез келген соққысы көбінесе "қосымша соққы" деп аталады, тіпті допты қайтарған ойыншы соққы уағында соққы берген ойыншының алдында болса да (демек, бастапқы анықтама бойынша офсайд есептеледі). Бір ғана жағдай барлық деңгейде заңды болып қалады: шабуылдағы команданың кез келген ойыншысы соққыны соққы сызығында немесе одан кейін кез келген жерде қайтарып ала алады.

Кәсіби футбол

Мұндай нұсқалардың бірі – Арена футболы, бірақ оны орындық немесе құлау соққысынан алу керек, себебі бұл лигада допты тепкілеуге рұқсат етілмейді. Арена футболының бір артықшылығы – қақпа тіректерін қоршаған серіпкіш торлардың болуы; демек, ашық алаңдағы ойыннан айырмашылығы, қарсы соққыны қабылдаушы ойыншы тепкіленген доптың жылдамдығынан озуға тиіс емес, ал тепкілеуші допты торға тигізіп, оның әріптесінің қолына түсуіне үміттене алады. XFL лигасы 2001 жылғы маусымында, егер допты тепкілеу 25 ярдтан асып кетсе, өз командасының допты қайтарып алуына рұқсат берді. 2020 жылы жаңартылған XFL бұл ережені қайта енгізбеді. XX ғасырдың басындағы, XFL және Арена ережелеріндегі допты тепкілеу арқылы ойнауға мүмкіндік берудің мақсаты, қабылдаушы команданы допты ойнауға мәжбүрлеу, күтпеген жылдам тепкілер жасау және осылайша қорғанысты әлсірету болды. Дегенмен, бұл ережелер қолданыста болған кезде де, шабуылдық тактика ретінде допты тепкілеуге сирек жүгінілді; алға паста беру қорғанысты әлсірету және оларды жақсылап таң қалдыру үшін тиімдірек (және айтарлықтай қауіпсіз) тактика болып қала береді.

Регби

Регбидегі көптеген бастама соққылары қалыпты соққыға ұқсас: соққы кемінде он метр алға бағытталады және екі команда да допты қайтаруға тырысады. Регбидің екі түрінде де ойын барысында "бомба" немесе "жоғарылатып, төмендету" деп аталатын әдіс қолданылады, онда допты өте биік траекториямен алға тепкілеп, соққы соққан және қадағалауға құқығы бар басқа ойыншылар допты қайтару үшін қарқынды шабуылдайды.