Жақсы мектеп: Ричард Йейтс романы

Кіріспе

Жақсы мектеп – американдық жазушы Ричард Йейтстің 1978 жылы алғаш жарық көрген романы. Оқиға 1940 жылдардың басында Коннектикут штатындағы ойдан шығарылған дайындық мектебінде өтеді және негізінен WASP ұлдарының есейіп, өмірге дайындалу жолын көрсетеді. Бұл ұлдар мектепті бітіргеннен кейін соғысқа баруға жартылай ықыласпен дайындалады. "Жақсы мектеп" сонымен қатар кейбір ұстаздардың жеке өміріне терең үңіліп, олардың кәсібіне және оқытатын мектепке деген күрделі қарым-қатынасын зерттейді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Есейген кездегі Еврон Олд Фармс мектебіндегі өмірінен алынған шабытпен құрылған мектеп Доссет академиясы деп аталады. Бұл шағын жекеменшік оқу орны қазір қарт күйіне жеткен негізін қалаушысы – бай әйел Әбигейл Чёрч Хуперге тәуелді, ол Авон Олд Фармс мектебінің негізін қалаушысы Теодате Поуп Ридлге ұқсас. Дорсет академиясы ең жақсы жағдайда екінші дәрежелі мекеме, ерекше дайындық мектебі ретінде танымал, онда көптеген оқушылар стипендиямен оқиды, ал ағылшын тілі пәнінің мұғалімі доктор Стоун – «Гарвардтан» бітірген жалғыз адам. Дегенмен, кітап бойы ата-аналар, мұғалімдер, тіпті оқушылар да оның «жақсы мектеп» екенін айтады. «Алдын ала сөз» бөлімінде 15 жасар Уильям Гроув, Яйтстің өзінің бейнесі, бірінші тұлғада баяндап, ажырасқан анасының неліктен ұлына Дорсет академиясын таңдағанын айтады. Романның негізгі бөлігі үшінші тұлғада баяндалады, Гроув мектептегі достарының тобына жақын болып, кітаптың соңындағы «Арғы сөз» бөлімінде 30 жылдан астам уақыт өткен соң қайтадан көзге түседі. Онда қазір жазушы болып жұмыс істейтін Уильям Гроув, Дорсет академиясын сағынышпен еске алады, онда мектеп газетінің редакторы ретінде өзінің «кәсібінің негіздерін» меңгерген. Мұғалімдердің бірінің айтуынша, мектепте «күшті жыныстық энергия» бар. Бұл, әсіресе, әлсіз оқушыларды таңдап, төсектерін басып, олардың шәуқырленгенше қолмен қысым жасау ойыны ойнайтын ұлдарға қатысты. Екінші жағынан, олар ересектер мен қыздардан, доктор Стоунның әдемі қызы Эдит болсын, немесе жыл сайынғы көктемгі биге келген қыздар болсын, эрекцияларын жасыруға тырысады. Мұғалімдер де жыныстық энергияның артық болуынан зардап шегеді, әсіресе полиомиелит салдарынан мүгедек болған химия пәнінің мұғалімі Джек Дрейпер, әйелінің француз тілі пәнінің мұғалімі Жан Пол Ла Прадпен бір жарым жыл бойы жалғанған қарым-қатынасын жасыру әрекетінің куәсі болады. Романның соңына жақын Дорсет академиясының қарызының өсуіне байланысты жабылатыны туралы жарияланған кезде, Дрейпер химия зертханасында өзін-өзі дарға асуға шешім қабылдайды. Алайда, креслоны аяғының астынан жылжытуға жеткілікті күші болмайды, сондықтан үйіне қайтып, ажырасқан әйелімен қайта табысады. «Алдын ала сөз» және «Арғы сөз» бөлімдері автор Яйтстің тікелей аудиторияға сөйлеп тұрғандай сезім тудырады және оларды жалған құжаттар деп қарауға болады.

The school, modeled on Yates' own experiences as an adolescent at Avon Old Farms School, is called Dorset Academy, a small private institution dependent on its now senile founder, a wealthy older woman named Abigail Church Hooper, a thinly veiled reference to Avon Old Farms founder Theodate Pope Riddle. Dorset Academy is at best a second rate institution, having the reputation of an unusual sort of prep school, where many of the students are on scholarship, and Dr. Stone, the English master, is the only "Harvard man". However, throughout the book, parents, teachers, even students insist that it is "a good school". In the "Foreword", the first person narrator, 15 year old William Grove, a stand in for Yates, relates what makes his divorcée mother, decide on Dorset Academy for her son. The main body of the novel is told in the third person, with Grove retreating into a group of schoolmates only to re emerge at the end of the book, in the "Afterword", which is told from a distance of more than 30 years. There, William Grove, now a writer, looks back nostalgically on Dorset Academy where, as the editor of the school paper, he learned "the rudiments of [his] trade". As one of the masters puts it, the school harbors "a tremendous amount of sheer sexual energy". This is certainly true of the boys, who make a game of selecting one of the weaker boys, pinning him down on his bed and giving him a handjob to the point of ejaculation. On the other hand, they try hard to hide their erections from adults and girls, whether it is Dr. Stone's beautiful daughter Edith or the girls arriving for the annual Spring Dance. The teachers also suffer under too much sexual energy, especially Jack Draper, the chemistry master, crippled from polio, who becomes the witness of his wife's crude attempts to hide a year and a half long affair with the French master, Jean Paul La Prade. When, toward the end of the novel, it is announced that Dorset Academy will have to close due to mounting debt, Draper decides to hang himself in his chemistry lab in humiliation. He is too weak, however, to push the chair away from under his feet and proceeds home where he reconciles with his estranged wife. The "Foreword" and the "Afterword" create the impression of Yates, the author, directly addressing his audience and could be seen as false documents.