Кіріспе

Қабырғалар мен жамбас арасындағы қарын бөлігі. Әдетте, бел – денедің ең тар бөлігі болып табылады. Бел сызығы – белдің ең тар жерін көрсететін көлденең сызық немесе белдің жалпы келбеті.

Құрылымы

Осыған байланысты және бел көбінесе қарнымен шатастырылатындықтан, белдің нақты орналасқан жері туралы жаңылысу мүмкін. Тағы бір шатастыратын фактор – әр адамда бел сызығы әртүрлі болады. Бір зерттеу көрсеткендей, мамандар өлшегенге қарағанда, адамның өзі өлшеген белдің көлемі кішірек болып шығады, және денесінің мөлшері артқан сайын бұл айырмашылық та ұлғаяды. Зерттеуде, кіндік деңгейінде өлшенген белдің көлемі, табиғи бел сызығында өлшенгенінен үлкен болды. Табиғи бел сызығын табу үшін, тік тұрып, аяқтарыңыз бен жамбасыңызды түзу ұстап, бір жаққа еңкею керек. Денеңіздің бүгілген жері – осы табиғи бел сызығы.

Бел өлшемі

Бел әдетте табиғи белдің ең кіші шеңберінен, әдетте қарыннан жоғары өлшенеді. Жүктілік пен семіздік кезінде белдің ішкі қуыс емес, сыртқа иілген болған жағдайда, белді қарыннан 1 дюйм жоғары тік деңгейде өлшеуге болады. Нақтырақ айтқанда, белдің айналасы ең төменгі анық сезілетін қабырға мен ильиак қыртысы арасындағы орташа деңгейде өлшенеді, бұл әдетте жалпы бойдың 60% және 64% құрайды. Бел өлшеміне дене күйі сияқты факторлар елеулі әсер етеді, сондықтан топтағы өлшемдерді қабылдаған адамдардың дене күйін тұрақты ұстау қажет. Белдің көлемі (белдің айналасы) ішкі майдың көп болуын көрсетеді және метаболикалық синдромды диагностикалау критерийлерінің бірі болып табылады. Асқазандағы артық май жүрек аурулары және семіздікпен байланысты басқа да аурулардың пайда болу қаупін арттырады. 2007 жылдың сәуірінде «European Heart Journal» журналында жарияланған зерттеу, белдің айналасы мен бел-жамбас арақатынасы (белдің айналасының жамбас айналасына бөлінуі) жүрек-қан тамыр оқиғаларын болжаушылар екенін көрсетті. Ұлттық жүрек, өкпе және қан институты ерлерде белдің айналасы белгілі бір шамадан жоғары, ал әйелдерде белдің айналасы белгілі бір шамадан жоғары болса, семіздікке байланысты аурулардың қаупі жоғары деп санайды. Сонымен қатар, белдің айналасы немесе дене массасы индексі (ДМЖ) денсаулыққа кері әсер ететін жағдайларды жақсы болжаушы болып табыла ма, жоқ па, деген мәселе талқыланып жүр. Мысалы, ауыр салмақ көтеретін адамдардың ДМЖ жоғары болуы мүмкін, бірақ жүрек-қан тамыр ауруларының қаупі салыстырмалы түрде төмен. Мұндай адамдар үшін белдің айналасы жалпы денсаулықтың жақсы көрсеткіші болуы мүмкін. Кейбір зерттеулер белдің айналасын мидың жұмысы арқылы болжауға болатынын, демек семіздіктің нейробиологиялық патофизиологиясын анықтауға болатынын көрсетеді. Белдің өте жоғары айналасы трабекулярлық сүйек ұпайы қолданылғанда сүйек денсаулығын қате бағалауға әкелуі мүмкін.

Бел мен жамбас аралығы

Бел-жамбас арақатынасы – белдің және жамбастың шеңберлерінің арақатынасы. Ол денеде майдың қалай таралуын көрсетеді. Әйелдерде 0,7 және ерлерде 0,9 бел-жамбас арақатынасы жалпы денсаулық пен өнімділікпен байланысты екені анықталды. Бұл пішін әйелдердің құм сағаты тәрізді пішінімен салыстырылады.

Мода

Қазіргі заманғы киімдерде "бел" деп аталатын аймақ анатомиялық белден әлдеқайда төмен орналасқан. Шақыр мен юбкалардың жоғарыдан тіреуді қажет етпей пайда болуымен, киімнің белі дене артқы жағына қарай кеңейе бастайтын жерге түсті, осылайша тіреуге мүмкіндік туды. Дегенмен, бел аймағы киім тігудегі маңызды өлшем және антропометриялық нүкте болып қала береді.