Колин Белл: «Манчестер Сити» жұлдызы және футбол тарихындағы легенда
Colin Bell (footballer, born 1946)
Колин Белл (1946-2021) – Англия футболшысы, "Манчестер Сити" клубының легендасы. Орталық шекілде ойнаған, ұлттық құрамада өнер көрсеткен футбол жұлдызы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиялық кәсіби футболшы (1946–2021)
«Манчестер Сити» футболшысы
English professional footballer (1946–2021)
the Manchester City footballer
Колин Белл (26 ақпан 1946 – 5 қаңтар 2021) – орта қорғаушы ретінде ойнаған ағылшын кәсіби футболшысы. «Манчестер Сити» клубындағы он үш жылдық өмірімен танымал Белл клубтың ең ұлы ойыншыларының бірі саналады және 1960-жылдардың соңы мен 1970-жылдардағы Белл–Ли–Саммерби үштігінің құрамында болды. Белл Англия ұлттық футбол құрамасы сапында 48 матч өткізді; ол 1968 жылғы УЕФА Еуро-2000 турнирінде пайдаланылмаған құрам мүшесі болды және 1970 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында үш ойынға қатысты. Ойыншылық карьерасы барысында ол «Киппакс патшасы» (әндерімен танымал «Майн Роуд» стадионының Киппакс көшесіндегі трибунасынан) және Нижинский (оның жоғары төзімділігіне байланысты, танымал жарыс аттарының бірінен) деген лақап аттарымен белгілі болды. 2004 жылы «Манчестер Сити» стадионының батыс трибунасы оның құрметіне аталды.
Colin Bell (26 February 1946 – 5 January 2021) was an English professional footballer who played as a midfielder. Bell, known for his thirteen year spell at Manchester City, is regarded as one of the club's greatest ever players, and was part of the Bell–Lee–Summerbee trio in the late 1960s and 1970s. Bell made 48 appearances for the England national football team; he was an unused squad member at UEFA Euro 1968 and played in three matches at the 1970 FIFA World Cup. During his playing career, he was nicknamed "The King of the Kippax" (after Maine Road's Kippax Street terraced stand renowned for its singing) and Nijinsky (after the famous racehorse, due to his renowned stamina). In 2004, the West Stand of City of Manchester Stadium was later named in his honour.
Клубтық мансап
Белл өзінің мансабын «Бьюри» клубында бастады, ол тез арада команда капитаны болды. Барлығында Белл «Бьюри» үшін 82 лига матчында (үш маусымда) алаңға шығып, 25 гол соқты. 1966 жылы ол 45 000 фунтқа «Манчестер Ситиге» (басқарушысы Джо Мерсер болған) ауысты. Оны «Манчестер Ситиге» қабылдауға тырысқан кезде, көмекші жаттықтырушы Малкольм Эллисон Беллге қызығушылық танытқан басқа клубтарды («Лестер Сити» сияқты) ойыншының «мүлдем қабілетсіз» деген жалған ақпаратпен шатастырды. 1966–67 маусымда Белл 14 лигалық голмен «Ситидің» үздік бомбардирі болды, ал команда Бірінші дивизионда 15-орында аяқтады. Белл сол маусымның сәуір айында «Сток Ситиге» қарсы 3–1 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады. 1967–68 маусымда Белл «Ситиге» екінші Лига чемпиондығын жеңуге көмектесті (алғашқысын 1937 жылы жеңіп алған). Белл сол маусымда лигада 14 гол соқты. Оның бір голы «Тоттенхэмге» қарсы «Майн Роудта» 4–1 есебімен жеңіске жеткен кезде соғылды. Ауа райының қатты суық болуына байланысты бұл ойын «Мұз үстіндегі балет» деп аталды. Майк Саммерби, Тони Коулман және Нил Янг «Ситидің» қалған голдарын соқты, ал Джимми Гривс «Тоттенхэм» үшін гол соқты. Ойыннан кейін, әйгілі орталық шабуылшы Дикси Дин Эллисонға «Спарс» командасын жеңген «Сити» командасы «мен көрген ең керемет команда» екенін айтты. Маусымның соңғы ойыны алдында Белл «Уайт Харт Лейнде» «Тоттенхэм Хотсперге» қарсы 3–1 есебімен жеңіске жетіп, екі гол соқты. Ойын барысында Ли мен Саммерби «Тоттенхэм» қорғанысын кеңейтіп, Беллге баяулап келе жатқан Дейв Маккейге қарсы шабуылдауға мүмкіндік берді, осылай шотландық ойыншыны жеңіп алды. Маусымның соңғы ойында «Сити» 4–3 есебімен «Ньюкасл Юнайтедті» жеңіп, чемпион атанды. Белл Лиге «күннің ең жақсы пасын» жасап, «Ситидің» төртінші голын соқты. 1968–69 маусымда Белл тағы да 14 гол соқты, ал «Сити» Бірінші дивизионда 13-орында тұрды. «Манчестер Сити» сол маусымда Нейл Янгтың голы арқасында финалда «Лестер Ситиге» 1:0 есебімен жеңіске жетіп, ФА кубогын жеңіп алды. 1969–70 маусымда Белл «Сити» үшін лигада он бір гол соқты, команда лигада оныншы орынды иеленді. «Манчестер Сити» мен Белл 1970 жылы Лига кубогы мен Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогын жеңіп алды. «Сити» 1970 жылғы Футбол лигасының финалында «Вест Бромвич Альбионды» 2:1 есебімен жеңді, онда Майк Дойл мен Глин Пардо «Сити» үшін гол соқты. «Сити» 1970 жылғы Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогының финалында Янг пен Фрэнсис Лидің голдарымен «Горник Забржеді» 2:1 есебімен жеңді. 1970–71 маусымда Белл 13 гол соқты, «Сити» Бірінші дивизиондағы он бірінші орынды иеленді. Келесі маусымда «Сити» чемпиондық атаққа үміткер болды, бірақ ақыр соңында «Дерби Каунтиге» жеңіліп, лигада төртінші орынды иеленді. Белл сол маусымда 13 гол соқты. 1972–73 маусымда «Сити» лигада он бірінші орынды иеленді. 1973–74 маусымда Белл «Ситиге» 1974 жылғы Футбол лигасының кубогының финалына жетуге көмектесті, онда ол «Вулвергемптон Уондерерстерге» 2:1 есебімен ұтылып, гол соқты. Белл «Сити» үшін маусымның соңғы ойында «Манчестер Юнайтедке» 1:0 есебімен жеңіске жетті. Денис Лоу ойынның жалғыз голын соқты, бұл «Юнайтедтің» Бірінші дивизионнан төмен түсуін растады. 1974–75 жылдары Белл 15 гол соқты. Ол 1974–75 жылдары Футбол лигасының бірінші дивизионында PFA командасының үздік ойыншысы атанды. 1975 жылы қарашада 29 жасында Белл «Майн Роудтағы» Лига кубогы матчы кезінде Мартин Буханмен жекпе-жекте «Манчестер Юнайтедке» қарсы оң тізесін қатты жарақаттады. «Сити» сол маусымда Лига кубогын жеңіп, 1976 жылғы Футбол лигасының финалында «Ньюкаслдан» 2:1 есебімен жеңіске жетті. Беллдің жарақаттан ұзақ уақытқа қалуы 1977 жылы Англияның жаттықтырушысы лауазымынан кеткен Дон Ривиге соққы болды. Белл 1977 жылы Бокс күні «Ньюкаслға» қарсы 4–0 жеңісімен алаңға қайта оралды. Ойынның алғашқы жартысында оның ойынға кірісуі үлкен алғысқа бөленді. Алайда, Беллдің «Ситиге» оралуы 1978–79 маусымда «Ситиден» кеткеннен кейін қысқа болды. 1979 жылы екінші рет менеджер ретінде «Ситиге» оралған Малкольм Эллисон Беллдің кетуіне уақыт болғанын айтты. Сол кездегі төраға Питер Свалес Беллді «ең жақсы көйлектелген спортшы» және «оның орнын алмастыруға болмайтын» деп сипаттады. Бұл соңғы пікір шындыққа айналды, өйткені Эллисон бұрын Джо Мерсермен істегендей Белл, Саммерби және Ли сияқты талантты ойыншылар үштігін таба алмады. Беллдің куәлігі 1978 жылдың желтоқсанында болды және «Манчестер Сити» (Джо Корриган, Уилли Доначи, Дэвид Уотсон, Гэри Оуэн, Аса Хартфорд және Питер Барнс) мен «Манчестер Юнайтед» (Брайан Гринхофф, Мартин Бучан, Стив Коппел және Джо Джордан) және «Мерсисайд» командасы «Ливерпуль» (Рэй Клеменс, Кенни Далглиш және Грейм Соуннес) және «Эвертон» (Мик Лайонс және Боб Лэтчфорд) командаларының ойыншыларын біріктірді. Ойынды 23 936 көрермен тамашалады. «Манчестер» командасы 2:1 есебімен жеңіске жетті. Алайда, Белл футболдан толығымен қанағаттанып, клуб үшін бар болғаны бес ойын ойнады.
Bell began his career at Bury where he was swiftly made club captain. In total, Bell made 82 league appearances for Bury (in three seasons) and scored 25 goals. In 1966, he moved to Manchester City (who were managed by Joe Mercer) for £45,000. When trying to sign him for Manchester City, assistant manager Malcolm Allison misled other clubs interested in Bell (including Leicester City) by claiming that the player was "hopeless". In the 1966–67 season, Bell was City's top scorer with 14 league goals, and the team finished in 15th place in the First Division. Bell scored a hat trick in a 3–1 victory against Stoke City in April that season. In the 1967–68 season, Bell helped City win their second League Championship (they had won their first in 1937). Bell scored 14 league goals that season. One of his goals came in the famous 4–1 victory against Tottenham Hotspur, at Maine Road, which was dubbed the "Ballet on Ice" due to the snowy conditions in which the game was played. Mike Summerbee, Tony Coleman and Neil Young scored City's other goals while Jimmy Greaves scored the goal for Spurs. After the game, legendary centre forward Dixie Dean informed Allison that the City team which had beaten Spurs was "the most brilliant side I have ever seen". In the penultimate game of the season, Bell scored twice in a 3–1 victory against Tottenham Hotspur at White Hart Lane. In the game, Lee and Summerbee stretched the Spurs defence allowing Bell a clear run at a slowing Dave Mackay which overwhelmed the Scotsman. In the final game of the season, City defeated Newcastle United 4–3, to clinch the title. Bell assisted Lee with the "best pass of the afternoon" to score City's fourth goal. In the 1968–69 season, Bell again scored 14 league goals as City finished 13th in the First Division. Manchester City won the FA Cup that season with a 1–0 victory over Leicester City in the final thanks to a goal by Neil Young. In the 1969–70 season, Bell scored eleven league goals for City, who finished tenth in the league. Manchester City and Bell won two trophies, in 1970, the League Cup and the European Cup Winners' Cup. City defeated West Bromwich Albion 2–1 in the 1970 Football League Cup Final, in which Mike Doyle and Glyn Pardoe scored City's goals. City defeated Górnik Zabrze 2–1 in the 1970 European Cup Winners' Cup Final with goals from Young and Francis Lee. In the 1970–71 season, Bell scored 13 goals for City who finished eleventh in the First Division. In the following season, City challenged for the title but ultimately lost out to Derby County and finished fourth in the league. Bell scored 13 goals that season. In the 1972–73 season, City finished eleventh in the league. In the 1973–74 season, Bell helped City reach the 1974 Football League Cup Final, in which he scored in a 2–1 defeat to Wolverhampton Wanderers. Bell played for City in a 1–0 victory against Manchester United in the final game of the season. Denis Law scored the only goal in the game which confirmed United's relegation from the First Division. In the 1974–75 season, Bell scored 15 league goals. He was named in the 1974–75 Football League First Division PFA Team of the Year. In November 1975, at the age of 29, Bell severely injured his right knee against Manchester United in a challenge with Martin Buchan during a League Cup match at Maine Road. City went on to win the League Cup that season, defeating Newcastle 2–1 in the 1976 Football League Cup Final. Bell's prolonged absence due to his injury was a blow to Don Revie, who quit as manager of England in 1977. Bell returned to action in a 4–0 victory against Newcastle on Boxing Day in 1977. His introduction to the game, at half time, was greeted with rapturous applause. However, Bell's return to City was fleeting as he left City in the 1978–79 season. Malcolm Allison, who returned to City for a second spell as manager in 1979, convinced Bell that it was time to go. The then chairman Peter Swales described Bell as the "finest tuned athlete" and "irreplaceable". This latter sentiment turned out to be true as Allison was not able to find a trio of talented players of the calibre of Bell, Summerbee and Lee as he had done in the past with Joe Mercer. Bell's testimonial took place in December 1978 and involved a Manchester team combining players from both Manchester City (such as Joe Corrigan, Willie Donachie, David Watson, Gary Owen, Asa Hartford and Peter Barnes) and Manchester United (such as Brian Greenhoff, Martin Buchan, Steve Coppell and Joe Jordan) and a Merseyside team combining players from both Liverpool (such as Ray Clemence, Kenny Dalglish and Graeme Souness) and Everton (such as Mick Lyons and Bob Latchford). A crowd of 23,936 watched the game. The Manchester team won 2 1. However, Bell ended up playing only five games for the club before retiring from football altogether.
Халықаралық мансап
Белл 1968 жылы Англияның 23 жасқа дейінгі құрамасында екі рет ойнады. Ол Шотландияның 23 жасқа дейінгі командасына қарсы 2–1 есебімен жеңіске жетті, онда Мартин Чиверс пен Родни Марш Англияның 23 жасқа дейінгі командасы үшін гол соқты. Ол сондай-ақ Венгрияның 23 жасқа дейінгі құрамасына қарсы 4–0 есебімен жеңіске жетті. Белл төрт голдың бірін соқты. Басқа гол соққандар Чиверс, Марш және Джо Ройл болды. Сол жылы Белл Испанияға қарсы матчқа Англияның негізгі құрамасына шақырылды, бірақ жарақат алғандықтан құрамнан шығуға мәжбүр болды. Беллдің орнын Питер Томпсон басты. Сол айда Белл Англияның негізгі құрамасы сапында Швецияға қарсы тұңғыш ойынын өткізді, онда Мартин Петерс, Бобби Чарлтон және Роджер Ханттың голдарының нәтижесінде 3–1 есебімен жеңіске жетті. Бір журналист Беллдің 'үлкен үміткер екенін және жақсырақ үйлесім таба білгенін' айтты. Белл өзінің екінші ойынын Батыс Германияға қарсы өткізді, онда 1–0 есебімен ұтылып, Брайан Лабон өз қақпасына гол соқты. Белл 1968 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында Англия құрамасының құрамында болды, бірақ турнирді Италия жеңіп алды. Англия үшінші орын үшін өткен матчта Кеңес Одағын жеңіп, турнирде үшінші орынды иеленді. 1969 жылы Белл ұлттық құрамада өзгеше көзге түсті, Голландияға қарсы 1–0 есебімен жеңіске жеткен матчта Англияның жалғыз голын соқты, бұл "керемет ойын" болды. Белл 1969 жылы Оңтүстік Америкаға турне жасаған Англия құрамасының құрамында болды. Брайан Гланвилл Беллдің де, "Тоттенхэм Хотспур" клубының жартылай қорғаушысы Алан Мюллеридің де турнеде өте жақсы ойнағанын айтты. Белл Бразилияға қарсы өткен матчта Англияға ерте басымдық берді, бірақ Тостао мен Жаирзиньоның соңғы минуттағы голдары Бразилияға 2–1 есебімен жеңіс сыйлады. Белл турне аясында Уругвайға қарсы 2–1 есебімен жеңіске жеткен матчта да ойнады. Ол сондай-ақ Англияның 1968–69 жылдарғы Британдық құрамалар чемпионатында жеңіске жетуіне көмектесті. Ол Уэльске қарсы 2–1 есебімен жеңіске жеткен матчта Бобби Чарлтон мен Фрэнсис Ли Англия үшін гол соқты.
Bell played twice for the England Under 23 team in 1968. He played in a 2–1 victory against Scotland Under 23 team in which Martin Chivers and Rodney Marsh scored for the England Under 23 team. He also played in a 4–0 victory against the Hungary Under 23 team. Bell scored one of the four goals. The other scorers were Chivers, Marsh and Joe Royle. In the same year, Bell was selected for the senior England squad for a match against Spain, in May, but was forced to withdraw from the squad due to injury. Bell was replaced by Peter Thompson. Later in the same month, Bell won his first cap for the senior England team against Sweden, where he helped inspire goals from Martin Peters, Bobby Charlton and Roger Hunt in a 3–1 victory. One journalist stated that Bell 'revealed high promise and fitted in splendidly'. Bell won his second cap in a 1 0 defeat to West Germany in which Brian Labone scored an own goal. Bell was part of the England squad for UEFA Euro 1968, which was ultimately won by Italy. England finished third in the tournament after defeating the Soviet Union in the third place match. In 1969, Bell distinguished himself in the national team, scoring England's only goal in a 1–0 victory over the Netherlands in an "all action display". Bell was part of the England squad which toured South America in 1969. Brian Glanville contended that both Bell and Tottenham Hotspur midfielder Alan Mullery excelled on the tour. Bell gave England an early lead in a game against Brazil, but late goals from Tostão and Jairzinho gave Brazil a 2–1 victory. Bell also played in a 2–1 victory against Uruguay on the tour. He also helped England to win the 1968–69 British Home Championship. He played in a 2–1 victory against Wales in which Bobby Charlton and Francis Lee scored England's goals.
1970 жылғы ФИФА әлем чемпионаты
Белл 1969–70 жылғы Англия, Уэльс және Шотландия арасындағы Британдық үй чемпионатында ойнады. Ол Солтүстік Ирландияға қарсы 3–1 есебімен жеңіске жеткен кезде Кейт Ньютонды алмастырды. Содан кейін ол Мексикадағы әлем чемпионатына Англия құрамасына шақырылды. Гланвилл Беллдің шеберлігі Бобби Чарлтонның Англия құрамасындағы орнына нұқсан келтіргенін айтады. Англия 1966 жылғы әлем чемпионатындағы жетістігін қайталауды көздеді. Беллдің «Манчестер Сити» командаласы Фрэнсис Ли де құрамға енді. Ойыншылар Мексиканың ыстығына бейімделу үшін команда ішінде мини-олимпиада ұйымдастырды, онда Белл барлық жарыстарда жеңіске жетті. Топтық кезеңде Белл Бразилияға қарсы 1–0 есебімен жеңіліс тапқан кезде алаңға шықты, онда Жаирзиньо жалғыз голды соқты. Белл ойынның соңғы минуттарында Англия шабуылына серпіліс берді. Келесі ойында Белл Чехословакияға қарсы 1–0 есебімен жеңіске жетті, онда Аллан Кларк жалғыз голды соқты. Ширек финалда Белл Бобби Чарлтонды алмастырды, бірақ Батыс Германияға 2–3 есебімен жеңілді. Англия Алан Мюллери мен Мартин Петерстің голдары арқасында 2–0 есебімен алға шықты. Франц Беккенбауэр алмастыру алдында Батыс Германия үшін бір гол соқты. Чарлтон мен Питерстің (Норман Хантермен алмастырылды) алмастырылуынан кейін немістер екі гол соқты (Уве Зеелер мен Герд Мюллер гол соқты). Белл алаңға шыққаннан кейін Англия үшін мүмкіндіктер жасауға қатысты. Ойынның бір сәтінде Белл жақын қақпаға төменнен пас берді, бірақ Херст алыс қақпадан сәл қана өткізіп алды. Ойынның басқа бір сәтінде Белл неміс пенальти алаңында Беккенбауэрді жеңіп, неміс ойыншысымен соқтығысты, бірақ Англия пенальти алған жоқ. Кейбіреулер бұл алмастыру Англия үшін шешуші бұрылыс болды деп санайды. Алайда, Батыс Германия Чарлтон алмастырылмас бұрын гол соқты, және неміс командасының сол кездегі ойынға қайта оралуға бейімділігі Англияның жеңілісі үшін алмастыруды кінәлаудың дұрыс еместігін көрсетеді. Батыс Германия жартылай финалда Италиядан 4–3 есебімен жеңілді. Италия финалда Бразилиядан 4–1 есебімен жеңілді. Чарлтон Гордон Бэнкстің ауруы (оны Питер Бонетти алмастырды) Англияның Батыс Германияға жеңілісіне ең басты себеп болды деп мәлімдеді. Гланвилл де "Банкс ойнағанда Англия жеңіске жетер еді" деп айтты. Джефф Херст "Колин Беллдің құрамға кіруі команданы әлсіретті деген пікірді айту әділетсіз" деді. Аллан Болл алмастыруды жартылай финалға дайындық үшін ойыншыларды демалдыру қажеттілігін ескере отырып, дұрыс шешім деп сипаттады.
Bell played in the 1969–70 British Home Championship, which was shared between England, Wales and Scotland. He replaced Keith Newton in a 3–1 victory against Northern Ireland. He was subsequently included in the England squad for the World Cup in Mexico. Glanville contends that Bell's excellence was threatening Bobby Charlton's place in the England team. England were seeking to replicate their performance in the 1966 FIFA World Cup, which they had won. Bell's City teammate Francis Lee was also included in the squad. In order to help the players acclimatise to the heat of Mexico, the team staged an intra squad mini olympics which saw Bell win every event. In the group stage, Bell came on as a substitute in a 1–0 defeat to Brazil, in which Jairzinho scored the only goal. Bell "added spark to the England offence in the latter stages" of the game. Bell started in the next game, a 1–0 victory against Czechoslovakia, in which Allan Clarke scored the only goal. In the quarter final, Bell replaced Bobby Charlton in a 2–3 defeat to West Germany. England had taken a 2–0 lead in the game through goals from Alan Mullery and Martin Peters. Franz Beckenbauer had pulled a goal back for West Germany before the substitution. Following the substitution of Charlton and another substitution (Peters was replaced by Norman Hunter), the Germans scored twice (Uwe Seeler and Gerd Müller were the scorers). Bell was involved in creating chances for England following his introduction. At one point in the game, Bell sent in a low cross to the near post, but Hurst headed the ball just wide of the far one. At another point in the game, Bell beat Beckenbauer in the German penalty area and was then knocked down by the German player, but England were not awarded a penalty. The substitution was deemed by some to be the negative (for England) turning point of the game. However, West Germany scored their first goal before Charlton was substituted, and the fact that the German team at the time had a habit of coming back in games indicates that it was questionable to blame the substitutions for England's defeat. West Germany were subsequently defeated by Italy 4–3 in the semi final. Italy were eventually defeated 4–1 by Brazil in the final. Charlton asserted that the absence of Gordon Banks (he was replaced in goal by Peter Bonetti) through sickness was the most important factor in England's defeat to the West Germans. Similarly, Glanville argued that "had Banks played, England would surely have won". Geoff Hurst stated that "to suggest that Colin Bell's inclusion weakened the team is patently unfair". Alan Ball described the substitutions as wise given the need to rest players for the prospective semi final.
1970 жылдан кейін біліктіліктерін жоғалтқан
Белл сондай-ақ 1971–72 жылғы Британдық үй чемпионатында Англия құрамасы сапында ойнады, ол Шотландиямен бөлісілді. Белл Уэльске қарсы 3–0 есебімен жеңіске жетті (Родни Марш пен Эмлин Хьюз Англияның басқа голдарын соқты). Белл Бобби Мурдың болмауына байланысты Англияның капитаны болды және Солтүстік Ирландияға 1–0 есебімен ұтылды. Сонымен қатар, Белл Алан Балл жеңімпаздық гол соққан Шотландияға қарсы 1–0 жеңіске жетті. Белл 1972 жылы Батыс Германиямен 3–1 есебімен жеңіліске ұшырады және 0–0 есебімен тең түсті, нәтижесінде Англия 1972 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңінен өтпеді. Бірінші ойында Сепп Майер Беллдің соққысын тоқтатып жіберді, ал Ли Ули Хоэнесстің бірінші жартыдағы голын теңестіру үшін Ли оны итеріп кіргізді. Алайда Гюнтер Нецер мен Герд Мюллердің соңғы голдары батыс немістердің жеңісін қамтамасыз етті. 1972 жылдың қарашасында Белл "Алан Баллдың тапқыр ойынының нәтижесінде шешуші жеңіс голын соқты" және Ninian Park стадионында Уэльске қарсы әлем чемпионатының іріктеу ойынында 1–0 есебімен жеңіске жетті. Белл Уэмблидегі Уэльске қарсы екінші іріктеу ойынында ойнады, ол 1–1 есебімен аяқталды. Беллдің "тамаша техникасы" бар екені айтылды және ол "қарапайым Уэльс қорғанысын бұзуға тырысқан" ең жақсы Англия ойыншысы деп бағаланды. 1973 жылы Белл Австрияны 7–0 есебімен талқандады. Ойын барысында Белл, Мартин Петерс және Тони Карри "орта алаңнан ойынның қарқыны мен бағытын анықтады". Белл Англияға 1972–73 жылғы Британдық үй чемпионатында жеңіске жетуге көмектесті. Ол Солтүстік Ирландияға қарсы 2–1 есебімен жеңіске, Уэльске қарсы 3–0 есебімен жеңіске және Шотландияға қарсы 1–0 есебімен жеңіске қатысты. Осы жетістіктерге қарамастан, Белл Англияның 1974 жылғы ФИФА әлем чемпионатына қатыса алмағанына ренжіді. Англияға іріктеу кезеңінен өту үшін Польшаны жеңу қажет болды. Брайан Клау матч алдында Польшаның қақпашысы Ян Томашевскиді "клоун" деп атаған еді, бірақ ол матчтың ең үздік ойыншысы атанды, ол Англияның шабуылшыларын (соның ішінде Беллді) бірнеше рет тоқтатып, гол соққысын қабылдамады. Томашевский жіберген жалғыз гол – Алан Кларктың соққан теңестіру пенальтисі болды. Ойын тең түсіп, Польша Англияның есебінен Батыс Германиядағы финалға жолдама алды. Англияның сәтсіздігі менеджер Альф Рамзидің кетуіне әкелді. Беллдің Манчестер Ситидегі бұрынғы жаттықтырушысы Джо Мерсер (1971 жылы Ситиден кеткен) ұлттық құраманың уақытша жаттықтырушысы болды және Беллді өзі басқаратын барлық ойында ойнауға таңдады. Белл сондай-ақ Шотландиямен бөліскен 1973–74 жылғы Британдық үй чемпионатында Англия құрамасы үшін ойнады. Белл Уэльске қарсы 2–0 есебімен жеңіске жетті (онда Стэн Боулз мен Кевин Киган гол соқты), Солтүстік Ирландияға қарсы 1–0 есебімен жеңіске жетті және Шотландияға 2–0 есебімен жеңілді. Белл Англия үшін Аргентинаға қарсы 2–2 есебімен тең түсті, онда Мик Ченнон мен Франк Уортингтон Англия үшін, ал Марио Кемпес Аргентина үшін екі гол соқты. Ол 1974 жылы Шығыс Еуропаға саяхатқа шыққан Англия құрамасының құрамында болды. Бұл 1–1 есебімен Шығыс Германиямен тең түсуді қамтыды, онда "Мартин Добсон, (Колин) Белл және Тревор Брукинг орта алаңда басымдық танытты". Турдың екінші ойынында Англия Болгарияны 1–0 есебімен жеңді. Англияның жартылай қорғаушылар үштігінің (Белл, Брукинг және Добсон) ойыны "керемет" деп сипатталды. Турдың соңғы ойынында (Мерсердің Англия жаттықтырушысы ретінде соңғы ойыны) Англия Югославиямен 2–2 есебімен тең түсті. Белл Дон Ривидің Англия командасының бірінші ойынында Чехословакияны 3–0 есебімен жеңіп, гол соқты. Белл "Уэмблидегі Чехословакиямен Еуропа чемпионатында Англияның ең үздік ойыншыларының бірі" деп сипатталды. Daily Mirror журналының журналисі Беллді "матчтың ең үздік ойыншысы" деп атады. Бір журналист "Беллдің алғашқы голы Уэмблиде көрген ең жақсы голдардың бірі болды" деді. Бұл матч Ченнонның чех қорғанысынан өткізген керемет 30 ярдтық пасымен басталды, ал Белл антилопа сияқты жүгіріп, қақпашыдан өтіп бара жатқан допты итеріп кіргізді. Ревидің үшінші ойынында Белл Англияға 1975 жылы Уэмбли стадионында өткен жүзінші халықаралық ойында әлем чемпионы Германияны 2–0 есебімен жеңуге көмектесті. Бұл ойында немістерді жеңген командада Ченнон, Киган, Малкольм Макдональд, Алан Хадсон және Алан Болл, сондай-ақ Белл болды. Ченнон Ревидің осы құраммен жалғастырмағанын түсінбейтінін айтты, ол бұл Англияның 1970 жылдан бері болған кез-келген алдыңғы қатардағыдай жақсы деп санайды. Батыс Германияға қарсы ойында Белл мен Боллдың энергиясы мен талқаны Хадсонға ойыншылық қабілеттерінің толық спектрін көрсетуге мүмкіндік берді. Белл Англияға 1974–75 жылғы Британдық үй чемпионатында жеңіске жетуге көмектесті. Белл Солтүстік Ирландиямен 0–0 есебімен тең ойнады, Шотландияға қарсы 5–1 есебімен жеңіске жетті (онда ол да гол соқты). Белл Уэльске қарсы ойынға қатыспады, ол 2–2 есебімен аяқталды. Осы ойынға дейін Беллдің болмауы туралы пікір білдірген бір журналист "Англия сөзсіз тоқтаусыз жүгіруге және тұрақты Колин Беллдің 100 пайыздық күш салуына мұқтаж" деді. Белл 1975 жылдың қазан айында Чехословакияға қарсы 2–1 есебімен жеңіліске ұшыраған соңғы ойынын ойнады. Белл 1975–76 жылғы Британдық үй чемпионатының алдын ала құрамына енгізілді, бірақ жарақат салдарынан қатыса алмады.
Bell also played for England in the 1971–72 British Home Championship which was shared with Scotland. Bell scored in a 3–0 victory against Wales (with Rodney Marsh and Emlyn Hughes scoring England's other goals). Bell also captained England (in Bobby Moore's absence) in a 1–0 defeat to Northern Ireland. In addition, Bell played in a 1–0 victory over Scotland (in which Alan Ball scored the winner). Bell also played in a 3–1 defeat and a 0–0 draw with West Germany in 1972, which meant that England failed to qualify for UEFA Euro 1972. In the first game, Sepp Maier had spilled a shot from Bell which Lee tapped in to equalise Uli Hoeneß' first half goal. However, late goals from Günter Netzer and Gerd Müller secured victory for the West Germans. In November 1972, Bell "cashed in on clever approach work by Alan Ball to score the decisive winning goal" in a 1–0 victory over Wales in a World Cup qualification game at Ninian Park. Bell played in the other qualification game against Wales at Wembley, which ended 1–1. Bell was described as having 'excellent technique' and rated as the 'best England player' in the game as he 'was always trying to find a way through the packed Welsh defence'. In 1973, Bell scored in the 7–0 demolition of Austria. In the game Bell, along with Martin Peters and Tony Currie "dictated the pace and pattern of the match from midfield". Bell also helped England to win the 1972–73 British Home Championship. He played in a 2–1 victory against Northern Ireland, a 3–0 victory against Wales and a 1–0 victory against Scotland. Despite these successes, Bell was upset that he was unable to better make his name on the world stage when England failed to qualify for the 1974 FIFA World Cup. England had needed to defeat Poland to qualify. Poland's goalkeeper Jan Tomaszewski had been labelled "a clown" by Brian Clough before the match but turned in a man of the match performance in which he repeatedly denied England's attackers (including Bell). The only goal that Tomaszewski conceded was an equalizing penalty from Allan Clarke. In drawing the game, Poland qualified for the finals in West Germany at the expense of England. England's failure led to manager Alf Ramsey's departure. Bell's former manager at Manchester City, Joe Mercer (who had left City in 1971), took over as caretaker of the national side and chose Bell to play in every game that he was in charge. Bell also played for England in the 1973–74 British Home Championship which was shared with Scotland. Bell played in a 2–0 victory against Wales (in which Stan Bowles and Kevin Keegan were the scorers), a 1–0 victory against Northern Ireland and a 2–0 defeat to Scotland. Bell played for England in a 2–2 draw against Argentina in which Mick Channon and Frank Worthington scored for England and Mario Kempes scored twice for Argentina. He was also part of the England squad that toured Eastern Europe in the summer of 1974. This included a 1–1 draw with East Germany, in "which Martin Dobson, (Colin) Bell and Trevor Brooking dominated the match in midfield". In the second game of the tour, England defeated Bulgaria 1–0. The performance of England's midfield trio (Bell, Brooking and Dobson) in the game was described as "tremendous". In the last game of the tour (which was Mercer's last game as England manager), England drew 2–2 with Yugoslavia. Bell scored a brace in Don Revie's first game in charge of England, a 3–0 victory over Czechoslovakia. Bell was described as 'one of the outstanding successes for England in their European Championship game with Czechoslovakia at Wembley'. A Daily Mirror journalist described Bell as the 'man of the match'. One journalist described 'Bell's first goal as one of the best I've seen at Wembley. It began with a superb 30 yard pass through the Czech defence by Channon and Bell, running like an antelope, slid the ball past the goalkeeper'. In Revie's third game in charge, Bell helped England defeat the then World Champions, Germany, 2–0, in 1975, at the one hundredth international game played at Wembley Stadium. The team that beat the Germans in that game consisted of a forward line up of Channon, Keegan, Malcolm Macdonald, Alan Hudson and Alan Ball, as well as Bell. Channon commented that he did not understand why Revie did not continue with this line up which he considered was as good as any forward line England had had since 1970. In the game against the West Germans, the energy and tackling of Bell and Ball had freed Hudson to show his full range of playmaking skills. Bell also helped England to win the 1974–75 British Home Championship. Bell played in a 0–0 draw with Northern Ireland, and a 5–1 victory against Scotland (in which he also scored). Bell was rested for the game with Wales, which ended in a 2 2 draw. One journalist commenting about Bell's absence before that game stated that 'England will undoubtedly miss the non stop running and 100 per cent effort of the consistent Colin Bell'. Bell won his last cap in a 2 1 defeat to Czechoslovakia in October 1975. Bell was named in the provisional squad for the 1975–76 British Home Championship but was unable to feature due to injury.
Басқа халықаралық кездесулер
1973 жылдың қаңтар айында Белл Питер Стори, Эмлин Хьюз, Бобби Мур, Бобби Чарлтон және Алан Боллмен бірге Ұлыбритания, Ирландия Республикасы және Данияның Еуропалық ортақ нарыққа қабылдануын тойлаған матчта Жаңа Еуропалық ортақ нарық (NECM) құрамында ойнады. NECM Ескі Еуропалық ортақ нарықты (OECM) 2:0 есебімен жеңді. Сонымен қатар, 1974 жылдың наурызында Белл «Мейн Роудта» Футбол лигасының XI құрамасы Шотландия футбол лигасының XI құрамасын 5:0 есебімен жеңген кезде гол соқты.
In January 1973, Bell played for the New European Common Market (NECM), alongside Peter Storey, Emlyn Hughes, Bobby Moore, Bobby Charlton and Alan Ball, in the match celebrating the admission to the European Common Market of the United Kingdom, the Republic of Ireland and Denmark. NECM defeated the Old European Common Market (OECM) 2–0. In addition, in March 1974, Bell scored a goal in a 5–0 victory for The Football League XI against the Scottish Football League XI at Maine Road.
Кейінгі өмірі
Кейіннен Белл Манчестер Ситидің жасөспірімдер және резервтік командаларының бапкері, сондай-ақ клубтың елшілерінің бірі болды. 2005 жылы оның "Неғылым Батыр" атты автобиографиясы жарық көргеннен кейін Беллге ішек қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Ол анасының да осы аурудан қайтыс болғанын, ал өзі де тексерілуге шақырылғанын айтты. Диагноз қойылғаннан үш апта өткен соң оған операция жасалды. 2021 жылдың 6 қаңтарында Манчестер Сити ойыншылары Манчестер Юнайтедке қарсы Англия лига кубогының (Карабо Кубогы) жартылай финалына Беллдің 8 нөмірі бар ретро жейделерді киіп шықты. Сити Джон Стоунз бен Фернандиньоның голдарымен 2:0 есебімен жеңіске жетті. Гвардиола сондай-ақ: «Колин Беллдің «Этихад» стадионында тұрағы болғанда, оның есімі Киппакс патшасы аталғанда, ол ерекше болғандықтан» деді. 2021 жылдың 9 қаңтарында актер Тимоти Далтон BBC-нің «Футбол Фокус» бағдарламасында Беллге арналған құрмет сөздерін айтты. 2022 жылдың мамырында Манчестер Сити Беллдің рухымен жасалған жаңа үй жейдесін таныстырды.
Bell subsequently became a coach for the youth and reserve teams of Manchester City, as well as one of its club ambassadors. Bell was diagnosed with bowel cancer shortly after his autobiography, Reluctant Hero, was released in 2005. He detailed how his mother died from that same disease and was encouraged to have it examined himself. He was operated on within three weeks of the diagnosis. On 6 January 2021, Manchester City's players walked out in retro shirts bearing Bell's No 8 for a Carabao Cup semi final against Manchester United. City won the game 2 0 with goals from John Stones and Fernandinho. Guardiola also stated that 'when Colin Bell has a stand at the Etihad, when his name is the King [of the Kippax], it's because he was something special'. On 9 January 2021, the actor Timothy Dalton narrated a tribute to Bell on the BBC programme Football Focus. In May 2022, Manchester City unveiled a new home kit inspired by Bell.
Мұра
Белл Англияның ең үздік жартылай қорғаушыларының бірі саналады, бір комментатор оны "қазіргі заманғы ойынның ең толыққанды шебері" деп сипаттады. Колин Беллдің өмірбаянына жазған алғы сөзінде Бобби Чарлтон "Колин Белл сөзсіз ұлы ойыншы болды" деп мәлімдеді. Аллан Мюллери, Беллдің бұрынғы Англия құрамаластарының бірі, Беллтің "қазіргі футболда да жұлдыз болар еді" және "кез келген командаға сай келер еді" деді. Беллдің Англия құрамасының тағы бір әріптесі Кевин Киган Беллдің "барлық қабілетіне ие болғанын" айтты. Англияның аңыз тұлғасы Том Финни "Колин Белл көргендерімнің ішіндегі ең жақсысы болды" деді. Джордж Бест Беллді "тамаша ойыншы" деп сипаттады. Джо Ройл Беллді "керемет табиғи атлет" және "ұлы футболшы" деп атады. Стивен Джеррардты Беллмен салыстырды. Журналист Дейв Маддок Беллді "Англия тарихындағы ең ұлы жартылай қорғаушы таланты болуы мүмкін" деп сипаттады. 2003 жылы «Манчестер Сити» жаңа «Манчестер Сити» стадионына көшіп келді, ал 2004 жылдың ақпанында батыс трибунасы Беллдің құрметіне оның есімімен аталды. Барлық турнирлерде «Манчестер Сити» сапында Беллден көп гол соққан үш ойыншы ғана бар: Серхио Агуэро – 252 гол, Эрик Брук – 177 гол және Томми Джонсон – 166 гол. Белл барлық турнирлерде «Манчестер Сити» үшін 152 гол соқты. Goal.com оны Англияның барлық уақыттағы ең үздік 26 футболшысының қатарына қосты. Бұл туралы Иан Пеннидің «Манчестер Ситидің толық тарихы» кітабында және «Манчестер кешкі жаңалықтарында» жазылған.
Bell is regarded as one of England's finest ever midfield players, being described by one commentator as "the most finished article in the modern game". In his foreword to Colin Bell's autobiography, Bobby Charlton has stated that "Colin Bell was unquestionably a great player". Alan Mullery, another of Bell's former England teammates stated that Bell would "still be a star in today's football" and "would fit into any team". Another England teammate of Bell's, Kevin Keegan, has stated that Bell "had it all". England legend Tom Finney stated that "Colin Bell was as good as anything I've ever seen". George Best described Bell as a "brilliant player". Joe Royle described Bell as a "phenomenal natural athlete" and "a wonderful footballer". Steven Gerrard has been compared to Bell. Journalist Dave Maddock described Bell as "possibly the greatest midfield talent England has ever unearthed". In 2003, Manchester City moved into the new City of Manchester Stadium, and in February 2004, one of the ends, the west stand, was named after Bell as a tribute. Only three players have scored more goals than Bell for Manchester City in all competitions: Sergio Agüero with 252 goals, Eric Brook with 177 goals and Tommy Johnson with 166 goals. Bell scored 152 goals for Manchester City in all competitions. He was deemed by Goal. com to be England's twenty sixth best ever footballer. in Ian Penney's book The Essential History of Manchester City, and in the Manchester Evening News.
Халықаралық
Есептер мен нәтижелер тізімі Англияның голдарымен басталады, ұпал бағаны әрбір Белл голынан кейінгі есепті көрсетеді. + Колин Белл соққан халықаралық голдар тізімі
Scores and results list England's goal tally first, score column indicates score after each Bell goal. + List of international goals scored by Colin BellNo. DateVenueOpponentScoreResultCompetitionRef(s)1 12 June 1969 Maracana Stadium, Rio de Janeiro 1–0 align=center Friendly match 2 5 November 1969 Olympic Stadium, Amsterdam 1–0 align=center Friendly match 3 20 May 1972 Ninian Park, Cardiff 3–0 align=center British Home Championship 4 15 November 1972 Ninian Park, Cardiff 1–0 align=center 1974 FIFA World Cup qualification 5 26 September 1973 Empire Stadium, Wembley 7–0 align=center Friendly match 6 30 October 1974 Empire Stadium, Wembley 2–0 rowspan="2" align=center 1976 European Football Championship qualification 7 3–08 12 March 1975 Empire Stadium, Wembley 1–0 align=center Friendly match 9 24 May 1975 Empire Stadium, Wembley 3–0 align=center British Home Championship
No. ДатаОйын өткізілген жерҚарсыласЕсепНәтижеЖарыс Сілтеме(лер)
1 12 маусым 1969 Маракана стадионы, Рио-де-Жанейро 1–0 align=center Достық матч
2 5 қараша 1969 Олимпиада стадионы, Амстердам 1–0 align=center Достық матч
3 20 мамыр 1972 Ниниан Парк, Кардифф 3–0 align=center Британдық үй чемпионаты
4 15 қараша 1972 Ниниан Парк, Кардифф 1–0 align=center 1974 ФИФА Әлем Чемпионатына іріктеу
5 26 қыркүйек 1973 Империя стадионы, Уэмбли 7–0 align=center Достық матч
6 30 қазан 1974 Империя стадионы, Уэмбли 2–0 rowspan="2" align=center 1976 Еуропа Футбол Чемпионатына іріктеу
7 3–0
8 12 наурыз 1975 Империя стадионы, Уэмбли 1–0 align=center Достық матч
9 24 мамыр 1975 Империя стадионы, Уэмбли 3–0 align=center Британдық үй чемпионаты
Scores and results list England's goal tally first, score column indicates score after each Bell goal. + List of international goals scored by Colin BellNo. DateVenueOpponentScoreResultCompetitionRef(s)1 12 June 1969 Maracana Stadium, Rio de Janeiro 1–0 align=center Friendly match 2 5 November 1969 Olympic Stadium, Amsterdam 1–0 align=center Friendly match 3 20 May 1972 Ninian Park, Cardiff 3–0 align=center British Home Championship 4 15 November 1972 Ninian Park, Cardiff 1–0 align=center 1974 FIFA World Cup qualification 5 26 September 1973 Empire Stadium, Wembley 7–0 align=center Friendly match 6 30 October 1974 Empire Stadium, Wembley 2–0 rowspan="2" align=center 1976 European Football Championship qualification 7 3–08 12 March 1975 Empire Stadium, Wembley 1–0 align=center Friendly match 9 24 May 1975 Empire Stadium, Wembley 3–0 align=center British Home Championship