Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы және «Құрмет медалі» иегері (1869–1933) американдық кітапханашы.

Уильям Аджер Моффетт (31 қазан 1869 – 4 сәуір 1933) – американдық адмирал және «Құрмет медалі» иегері, АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі әскери авиацияның негізін қалаушы ретінде танымал.

Өмірбаян

1869 жылдың 31 қазанында Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында дүниеге келген ол 1890 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірген. Ол Джордж Холл Моффеттің (1829–1875) ұлы болды, ол Конфедерация армиясына қарапайым сарбаз ретінде қатысып, шайқастағы батылдығы үшін жоғары дәрежеге көтеріліп, ақырында капитан және генерал-адъютант шеніне жеткен, Хагуд бригадасы, Оңтүстік Каролинаның жиырма бесінші еріктілер полкі. Моффетт «Чарльстон» кемесімен Тынық мұхиты арқылы өтіп, Гуамды басып алғанда болған. Соңында Филиппинге жеткен ол, АҚШ Манила шығанағындағы жеңісінен бір ай өткен соң, «Чарльстон» кемесімен Манила шайқасында (1898) американдық және филиппин әскерлеріне қолдау көрсету үшін қарсыластың позицияларын атқылаған. Коммандер Моффетт Тампико оқиғасы кезінде «Честер» кемесінің капитаны болған. 1915 жылдың желтоқсанында Моффетт 1914 жылы Мексиканың Веракрус қаласындағы қауіпті түнгі десант операциясында «Честер» кемесінің капитаны болғаны үшін Құрмет медалін алған. (Сондай-ақ, 1914 жылғы АҚШ-тың Веракрусты басып алуына қараңыз). (Төмендегі сілтеме мәтінін қараңыз). Бірінші дүниежүзілік соғыста ол Чикаго маңындағы Ұлы көлдер Әскери-теңіз оқу орталығының командирі болды, онда ол авиаторларды даярлау бағдарламасын құрды. «Миссисипи» (1918–1921) соғыс кемесінің командирі болып қызмет еткен кезде ол кемеде барлаушы ұшақ бөлімін құруды қолдады. Өзі ұшқыш болмаса да, Моффетт 1921 жылы құрылған Әскери-теңіз флотының Аэронавтика бюросын басқарғаны үшін «Әуе адмиралы» деп танылды, ал бюроның бірінші көмекшісі капитан Генри С. Мастин болды. Осы қызметінде ол әскери-теңіз авиациясының тактикасын әзірлеуге, әуе кемелерін енгізуге және азаматтық авиация өнеркәсібімен қарым-қатынасты бақылауға жауапты болды. Саясатта шебер болған ол, барлық әскери авиацияны жеке әуе күштеріне біріктіруді жақтаған Билли Митчеллге қарсы әскери авиацияға ресми қолдау көрсетуді сақтап қалды. Осы тұрғыда Моффетт 1913 жылы Вудро Вильсон әскери-теңіз флотының көмекшісі етіп тағайындаған Франклин Д. Рузвельтпен ұзақ жылдар бойы жақын қарым-қатынаста болды. Моффетт ауадан жеңіл ұшақтарды дамытуды ынталандырды және 1933 жылдың 4 сәуірінде Нью-Джерси жағалауындағы дауыл кезінде әлемдегі ең үлкен дирижабль «Акрон» Атлант мұхитына құлағанда қаза тапты. Ол Арлингтон ұлттық зиратында әйелі Жаннет Уиттон Моффет (1885–1958) және олардың үш ұлының бірі, сондай-ақ теңіз адмиралы болған Уильям Аджер Моффетт кіші (1910–2001) қасында жерленген. 2008 жылы Моффетт Огайо штатының Дейтон қаласындағы Ұлттық авиация даңқы залына енгізілді.

Есімдес

Моффет оның құрметіне аталған. Ол көмектесіп құрған Калифорния штатының Саннивейл қаласындағы әскери-теңіз әуе станциясы оның қайтысынан кейін жақын арада Моффетт Майдан деп қайта аталды. Аляскадағы Моффет тауы. Джон Филипп Сузаның "Авиаторлар" маршы Уильям А. Моффеттке арналған, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сузаның АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылдануы мен офицерлік шен алуына жауапты болған адам. 1999 жылдың мамыр айында NAVAIR өзінің бас кеңсесін Уильям А. Моффеттке арнады.