Кіріспе

Португалиялық футболшы, жылдам жүруші Коста Португалия құрамасы сапында 50 матч өткізіп, бір әлем чемпионатына және бір Еуропа чемпионатына қатысты. Ойыншылық жолын аяқтағаннан кейін бірнеше клуб пен Габон ұлттық құрамасының бас жаттықтырысы қызметін атқарды.

Клуб

Портуда туған Коста өзінің кәсіби дебютын Ф.С. Пенафиелмен, туған қаласы ФК Портудан қарызға алған. Келесі маусымда ол сонымен бірге Премьер Лиганың C. S. Marítimo клубына жалға берілді, 31 ойынға қатысып, оның ішінде Estádio das Antas стадионында даулы матч өткізіп, өз қақпасына гол соқты. Бұл команда үшін гол соғу туралы айыптаулар негімсіз болғанымен, Порту президенті Хорхе Нуно Пинто да Коста жалға берілген ойыншылардың өздеріне қарсы ойнауына тыйым салды, бұл шешім бірнеше онжылдық бойы күшінде болды. Коста ақыры 1992–93 маусымда «Портуға» қосылды, бірақ бастапқы құрамға енуіне бірден мүмкіндік болмады. Бес маусымнан кейін ол бұрын Жоао Пинто киген 2-нөмірлі жейдеге ауысты, сондай-ақ зейнеткерлікке шыққан ветераннан кейін команда капитаны болып тағайындалды. Алайда, Костаның капитандық беделі өзгермеді, ал «Порту» жанкүйерлері Мачадоның команданы басқаруы мен жаттықтыру әдістерін қатты сынға алды, нәтижесінде оны клубтан кетуге мәжбүр етті. Оңтүстік Лондонда ойнаған кезінде ол Люк Янг, Марк Фиш және Джонатан Фортуньмен бірге қорғаныста өнер көрсетті, ал олардың «Жас балық Коста Фортуна» деген әзілдік аты бар еді. Сонымен қатар, 1996–97 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасында Коста 1996 жылдың 20 қарашасында А.С. Миланның Джордж Веамен қақтығысқа түсті. Либериялық футболшының мұрны сынды, ол нәсілдік қорлыққа ұшырағанын мәлімдеді. Коста расизм айыптауларын жоққа шығарды, УЕФА да оны растай алмады, тіпті Миланның командаластары да куәлік беруден бас тартты. Веа алты матчтан шеттетілді, кейін Костадан кешірім сұрауға тырысты, бірақ португалиялық футболшы оның өтінішін қабылдамады, өйткені оған тағылған расистік айыптаулар ар-намысын қорғамайтын жала жапқандық деп есептеді және либериялықты сотқа берді. Оқиға нәтижесінде Веа үш аптаға жарыстан шеттетілді, сондай-ақ бетке операция жасады. Коста 2002 жылдың жазында Жозе Моуринью бас тренер болып келгеннен кейін «Портуға» оралды және бір ауыздан команда капитаны болып сайланды. Команда чемпиондық титул, УЕФА кубогы және басқа да кубоктарды жеңіп алды, Коста қатарынан үшінші «Порту» капитаны болды, ол халықаралық деңгейде кубок көтерді (Пинто мен Фернандо Гоместен кейін). Оның жеңіс тізімі келесі маусымда Чемпиондар лигасы мен Континенттер аралық кубокты жеңіп алғанда жалғасты. 2006 жылдың қаңтар айында жаңа жаттықтырушы Ко Адриаансе оны қажетсіз деп есептегеннен кейін Коста Бельгияның «Стандарт Лиеж» клубына қосылды, бұрынғы «Порту» командаласы Серджио Консейсаомен қайта кездесті және жаңа командасының лигада екінші орынға қол жеткізуіне көмектесті. Ол 2007 жылға дейін келісімшарт жасағанына қарамастан, жеке себептерге байланысты маусымда зейнетке шығуға шешім қабылдады.

Халықаралық

Коста Карлос Квироз басқаратын Португалия құрамасы сапындағы толыққанды халықаралық дебютін 1992 жылғы 11 қарашада Францияның Сен-Уэн-сюр-Сен қаласында Болгарияға қарсы өткен жолдастық ойында (2:1) жасады. Ол Фернандо Кутомен бірге ойнады, ал команда Бельгия мен Нидерландыда өткен УЕФА Еуро-2000 турнирінің жартылай финалына жетті. Коста 2000 жылғы 15 қарашада Брагадағы «Estádio 1º de Maio» стадионында Израильмен өткен көрсету матчында (2:1) екі голдың бірінші авторын болды. 2002 жылы Оңтүстік Корея мен Жапонияда өткен ФИФА Әлем чемпионатында топтық кезеңдегі жеңілістен кейін 50 ойын өткізіп, халықаралық футболдан қанағаттанды. Аталған турнирде ол АҚШ-қа қарсы өткен ойында өз қақпасына гол соқты (3:2). Бұрын, 1991 жылы Коста Португалия құрамасының ФИФА 20 жасқа дейінгі Әлем чемпионатында жеңіске жеткен кезде негізгі құрамда ойнады.

2000 жылдар

2006–07 маусымда Коста «С. С. Брага» клубында жаттықтырушылық мансабын бастады, бастапқыда Рожерио Гонсалвестің көмекшісі ретінде, оны 2007 жылдың ақпанында алмастырды. Алғашқы маусымда ол «Миньо» командасын ел чемпионатының жартылай финалына және төртінші орынға жеткізді, сондай-ақ УЕФА кубогының 1/16 финалына өтті, онда «Тоттенхэм Хотспер» командасы жалпы есеп бойынша 6:4 есебімен жеңіске жетті. «Брага» командасын қайтадан УЕФА кубогының топтық кезеңіне шығарғаннан кейін Коста екінші жылдың ортасында қызметтен босатылды. 2008–09 маусымы алдында ол «Сегунда Лига» клубы «С. С. Ольханенсе»-ке көшті, нәтижесінде чемпион атанды және 34 жылдан кейін «Алгарвеялықтарды» бірінші лигаға қайтарды. Келесі маусымда оларға 13-орын алып, құлдыраудан сақтап қалғаннан кейін, ол жоғары лигадағы «Академика де Коимбра» клубына қосылды. Коста 2010 жылдың 21 желтоқсанында жеке себептерді айтып, «Академика» клубынан кетіп, жаттықтырушылық қызметтен зейнетке шығатынын мәлімдеді. Команда 14-турдан кейін тоғызыншы орында тұрды, бірақ соңында құлдыраудан қиындықпен құтылды.

2010 жылдар

2011 жылдың мамырында Коста зейнеткерліктен бас тартып, Румынияның КФР Клуж клубымен келісімшартқа отырды. Келесі 8 сәуірде команда Liga I турнирінде тоғыз ойын қалғанда бірінші орында бес ұпаймен алға шығып тұрғанда, жақын бәсекелесі ЦС Динамо Букурештиге 5:0 есебімен жеңілгеннен кейін қызметтен босатылды. 2012 жылдың 24 қазанында АЭЛ Лимассол футбол клубы Костаны жаңа бас бапкер етіп тағайындады, бұл тағайындама Еуропа Лигасының топтық кезеңіндегі Фенербахче СК-мен өтетін ойын алдында болды. Келесі жазда Кипрде қалды және Анортосис Фамагуста ФК клубымен 1+1 келісімшартқа қол қойды. Коста 2014 жылдан 2016 жылдың қарашасына дейін Габон Ұлттық құрамасын жаттықтырды, 2015 жылғы Африка Ұлттары кубогының топтық кезеңінен бір жеңіс және екі жеңіліспен шығарылды. 2017 жылдың 15 мамырында клубтық міндеттерге оралды, CS Sfaxien клубының бас бапкері болып тағайындалды. Келесі маусымда туған жеріне оралып, Сегунда Лигасының F. C. Arouca клубымен келісімшарт жасады, бірақ үш айдан кейін нәтижелердің нашар болуына байланысты тараптардың өзара келісімімен клубты тастап кетті. 2017 жылдың 22 қарашасында Коста Францияның Лига 2 турнирінде соңғы орында тұрған Tours FC клубына шақырылды. Маусым соңында клуб сол орында төмендегендіктен, келісімшартының қалған мерзімінен бас тартты. 2018 жылдың тамызында Коста Үнді Супер Лигасының алдағы маусымына Mumbai City FC клубымен келісімшартқа отырды. Үшінші орын алғаннан кейін, команда плей-оффтың жартылай финалында FC Goa клубынан жалпы есеп бойынша 5:2 есебімен жеңіліп, барлық голдарды үйде өткен бірінші ойында жіберіп алды. 2020 жылдың 5 наурызында пост-сезонға ілікпегеннен кейін клуб оны босатып жіберді.

2020 жылдар

2020 жылдың 23 қыркүйегінде Экваториальдық футбол федерациясының президенті Густаво Ндонг Эду Костаның ұлттық құраманың жаңа бапкері болатынын жариялады. Бірақ алты күннен кейін ол Румынияның CS Gaz Metan Mediaș клубына қосылуға шешім қабылдады. Коста 2021 жылдың 4 ақпанында португалиялық жоғары лигаға оралды, төрт айлық келісімшарт бойынша С.С. Фаренсе клубында жұмыстан босатылған Серджио Виейраның орнын басты. Екінші дивизионға түсуіне қарамастан, ол жаңа келісімге қол қойды; алайда 30 тамызда жаңа маусымды төрт ойында бір ұпаймен бастағаннан кейін тараптардың өзара келісімімен клубты тастап кетті. 2022 жылдың 3 ақпанында Коста маусымның қалған бөлігін өткізу үшін Сфаксиен клубына қайта оралды. 7 сәуірде алты ойын қатарынан жеңіліске ұшырағаннан кейін, өз алаңында ES Hammam Sousse клубымен 1:1 тең түскен соң ол қызметтен босатылды. Коста 2022 жылдың 7 қыркүйегінде өз елінің екінші лигасына оралды, Педро Рибейроның орнына Académico de Viseu F.C. клубының бапкері болып тағайындалды. 20 желтоқсанда ол команданы Taça da Liga турнирінің жартылай финалына дейін жеткізді, жоғары лига клубы Боависта Ф.К. клубын өз алаңында 2:1 есебімен жеңіп, бұл турнирдегі тұңғыш жетістік болды; алайда Порту клубымен өткен жартылай финалда, сондай-ақ ұлттық кубоктың ширек финалында олар жеңіліске ұшырады. 34 матчта 20 жеңіске қол жеткізгеніне және команданы төртінші орынға (оны тағайындалған кезде 17-орында болған) көтергеніне қарамастан, ол 2023 жылдың 20 сәуірінде тараптардың өзара келісімімен клубты тастап кетті. 2023 жылдың 10 маусымында Коста сол лиганың AVS Futebol SAD клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. U.D. Vilafranquense клубы нашар инфрақұрылымдық жағдайларға байланысты Vila das Aves қаласына көшкеннен кейін ол клубтың алғашқы бас жаттықтырушысы болды. 7 желтоқсанда ол бес күн бұрын S.L. Benfica B клубына қарсы өткен матчта төрешіні қорлағаны және қаулыға келтіргені үшін 17 күндік дисквалификация және айыппұл алды.