Нацистік Германиядағы әскери шен: Обергруппенфюрер

Кіріспе

Obergruppenführer (,) – 1932 жылы Sturmabteilung (SA) құрамында әскери шен ретінде құрылып, бір жылдан кейін Schutzstaffel (SS) қабылдаған нацистік Германиядағы әскери шен. 1942 жылдың сәуір айына дейін ол Рейхсфюрер СС-ден кейінгі ең жоғары СС шені болды. "Аға топ жетекшісі" деп аударылатын Obergruppenführer шені Gruppenführer-ден жоғары болды. 1929 жылдан 1930 жылға дейін және 1933 жылға дейін SA-да Untergruppenführer деген аттас шен болды. 1942 жылдың сәуірінде Obergruppenführer-ден жоғары және Рейхсфюрер СС-ден төмен тұратын жаңа SS Oberst Gruppenführer шені құрылды.

Жаратылыс және тарих

Обергруппенфюрер шені 1932 жылы Эрнст Рёммен құрылды және Рём мен оның SA бас генералдары қолданатын нацистік штурмшылардың ең жоғары шені ретінде көзделді. Бастапқыда бұл шенді Oberste SA Führung (SA Жоғарғы Басшылығы) мүшелері, сондай-ақ SA Gruppen (SA топтары) кейбір тәжірибелі командирлері иеленуге тиіс болды. Осы шенге алғашқы тағайындалғандардың арасында Эрнст Рём, Виктор Лютце, Эдмунд Хайнс, Август Шнайдюбер және Фриц Риттер фон Крауссер болды. SA Obergruppenführer шені 1933 жылдың көктеміне дейін Sturmabteilung-тің ең жоғары шені болды, содан кейін Рём Stabschef (SA штаб бастығы) лауазымын шенге айналдырып, өзін жоғарылатты. 1933 жылдың жазында Генрих Гиммлер Адольф Гитлермен жаңадан құрылған SS Obergruppenführer шеніне көтерілді, мақсаты Гиммлерді SS-тің жоғары командирлерімен теңестіру болды, оған SS әлі де бағынышты болған еді. Гиммлер өзін көбінесе Рейхсфюрер SS деп атаса да, 1934 жылдың жазына дейін бұл SS командирінің лауазымы ғана еді, нақты шен емес. Гиммлердің жоғарылатуынан кейін Гитлер Франц Ксавер Шварцты да жоғарылатты, ал Гиммлердің шені 1933 жылдың 1 қаңтарына дейін кері даталанды, осылайша SS ішіндегі ең жоғары офицер ретінде оның үстемдігін растады. 1933 жылдың сәуір айында Рудольф Гесс өзінің орынбасары болып тағайындалғаннан кейін Гитлер оны SS Obergruppenführer шеніне көтерді. Бірақ қыркүйекте Гитлер Гесске Obergruppenführer шенін қолданбауды, тек Фюрердің орынбасары лауазымын пайдалануды бұйырды. 1934 жылы бірнеше адам SS Obergruppenführer шеніне ие болды, олар Фриц Вейцель, Рихард Вальтер Дарре және Вальтер Бух еді. 1934 жылдың шілдесінде «Ұзын пышақтар түнінен» кейін Сепп Дитрихтің шені жоғарылатылды. 1934 жылдың 9 қыркүйегінде Гитлер SS ішіндегі билік күресін болдырмау үшін Берлин аймағындағы SS-тің көп бөлігін басқарған Курт Далугеге жоғарылату жасады. Далугеге SS-тің екі жекелеген құрылымға бөлінуіне жол бермеу үшін жоғарылатылды, біреуі Солтүстік Германияда Далугеге, екіншісі Баварияда Гиммлермен. Бұл ертедегі SS-тің біртілдігі SS басшылары арасындағы SA-ға деген ортақ жеккөріністе ортақ тіл табысқаннан кейін мәселе болмады. Удо фон Войрш пен Фридрих Вильгельм Крюгер 1935 жылы SS Obergruppenführer шеніне көтерілді, ал Вальдек пен Пирмонттың мұрагерлік князі Жозиас пен Макс Аман бір жылдан кейін Карл фон Эберштейн мен Филипп Булермен бірге осы шенді алды. 1936 жылы бірнеше тағайындамалар жасалды, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс майдандағы ең танымал SS және полиция басшыларының бірі болған Фридрих Джеклен. Соғысқа дейінгі соңғы SS Obergruppenführer шеніне көтерілу 1937 жылы Эрнст Генрих Шмаузерге жасалды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде SS Obergruppenführer шеніне ие болған он жеті адам болды.

The rank of Obergruppenführer was created in 1932 by Ernst Röhm and was intended as a seniormost rank of the Nazi stormtroopers for use by Röhm and his top SA generals. In its initial concept, the rank was intended to be held by members of the Oberste SA Führung (Supreme SA Command) and also by veteran commanders of certain SA Gruppen (SA groups). Some of the early promotions to the rank included Ernst Röhm, Viktor Lutze, Edmund Heines, August Schneidhüber, and Fritz Ritter von Krausser. The rank of SA Obergruppenführer was the most senior rank of the Sturmabteilung until the spring of 1933, when Rohm made the title position of Stabschef (SA Chief of Staff) into a rank and promoted himself accordingly. Also in the summer of 1933, Heinrich Himmler was promoted by Adolf Hitler to the newly created rank of SS Obergruppenführer with the intent being to make Himmler the equivalent of the senior commanders of the SA, to which the SS was still subordinated. Although Himmler usually referred to himself as Reichsführer SS, before the summer of 1934, this was simply a title for the SS commander, and not yet an actual rank. Shortly after Himmler's promotion, Hitler further promoted Franz Xaver Schwarz, with Himmler's date of rank backdated to 1 January 1933 in order to confirm his seniority as the top officer within the SS. Shortly after Rudolf Hess was appointed as his deputy in April 1933, Hitler promoted him to SS Obergruppenführer. However, in September, Hitler decreed that Hess should no longer use the title of Obergruppenführer but only use the title of Deputy Führer. A number of men were promoted to SS Obergruppenführer in 1934, these being Fritz Weitzel, Richard Walther Darré and Walter Buch. After the Night of the Long Knives in July 1934, Sepp Dietrich was promoted to the rank. On 9 September 1934, so as to prevent a power struggle within the SS, Hitler further promoted Kurt Daluege who commanded most of the SS in the Berlin region. Daluege's promotion was to avoid the SS splitting into two separate entities, one based in Northern Germany under Daluege and the other in Bavaria under Himmler. This early SS disunity became a non issue after a common ground was found amongst SS leaders in their general hatred of the SA. Udo von Woyrsch and Friedrich Wilhelm Krüger were promoted to SS Obergruppenführer in 1935 while Josias, Hereditary Prince of Waldeck and Pyrmont, and Max Amann received the rank a year later along with Karl von Eberstein and Philipp Bouhler. The year 1936 saw several promotions to the rank, including Friedrich Jeckeln who would become one of the most infamous SS and police leaders on the Eastern Front during World War II. The last pre war promotion to the rank of SS Obergruppenführer was in 1937 for Ernst Heinrich Schmauser. Upon the outbreak of World War II, there were seventeen men who held the rank of SS Obergruppenführer.

Баға көтеру тарихы

+ Жыл бойынша Obergruppenführer-ге көтерілу Жыл № 1933 3 Генрих Гиммлер, Рудольф Гесс, Франц Ксавер Шварц 1934 5 Зепп Дитрих, Фриц Вейтцель, Курт Далуге, Рихард Вальтер Дарре, Вальтер Бух 1935 2 Удо фон Войрш, Фридрих Вильгельм Крюгер 1936 8 Жосиас, Вальдек пен Пирмонт князі, Макс Аман, Карл фон Эберштайн, Филипп Булер, Вольф Генрих фон Гельдорф, Фридрих Йеккельн, Вернер Лоренц, Август Хайссмайер 1937 1 Эрнст Генрих Шмаузер 1938 0 1939 0 1940 3 Йоахим фон Риббентроп, Мартин Борман, Ханс Ламмерс 1941 9 Отто Дитрих, Артур Зейсс-Инкварт, Рейнхард Гейдрих, Пауль Хауссер, Ханс Адольф Прютцманн, Эрих фон дем Бах-Целевски, Вильгельм Редисс, Вильгельм Райнхард, Альберт Форстер 1942 20 Карл Кауфманн, Фридрих Хильдебрандт, Карл Фиелер, Дитрих Клаггес, Пауль Кёрнер, Вильгельм Мурр, Фриц Заукель, Рихард Хильдебрандт, Вильгельм Коппе, Теодор Беркельманн, Вильгельм Кепплер, Карл Вольф, Йозеф Бюркель, Артур Грайзер, Теодор Эйке, Эмиль Мазув, Пауль Шарфе, Освальд Поль, Вальтер Шмитт, Герберт Бакке 1943 23 Зигфрид Тауберт, Йоахим Альбрехт Эггелинг, Эрнст Вильгельм Боле, Константин фон Нойрат, Юлиус Шауб, Гюнтер Панке, Эрнст Кальтенбруннер, Конрад Хенлейн, Эрнст Закс, Карл Герман Франк, Август Айгрубер, Фридрих Райнер, Гуго Юри, Рудольф Квернер, Фридрих Альперс, Готлоб Бергер, Отто Хофманн, Ханс Альбин Раутер, Ханс Юттнер, Артур Плепс, Феликс Штайнер, Альфред Вюнненберг, Карл Пфеффер Вильденбрух 1944 32 Хартманн Лаутербахер, Карл Ханке, Ульрих Грайфельт, Вильгельм Штукарт, Отто Винкельманн, Германн Хёфле, Эрнст Роберт Гравиц, Леонардо Конти, Франц Брайтхаупт, Вернер Бест, Максимилиан фон Герфф, Георг Кепплер, Вальтер Крюгер, Карл Мария Демельхубер, Курт Кноблаух, Курт фон Готтберг, Оскар Шверк, Генрих фон Маур, Карл Валь, Фриц Вяхтлер, Юрген фон Камптц, Эрвин Рёзенер, Бенно Мартин, Густав Адольф Шеель, Пауль Вегенер, Карл Гутенбергер, Карл Оберг, Вильгельм Биттрих, Маттиас Кляйнхайстеркамп, Август Франк, Фриц Шлессманн, Герберт Гилле 1945 1 Ханс Каммлер

+ Promotions to Obergruppenführer by year Year No. (Numbers) Names 1933 3 Heinrich Himmler, Rudolf Hess, Franz Xaver Schwarz 1934 5 Sepp Dietrich, Fritz Weitzel, Kurt Daluege, Richard Walther Darré, Walter Buch, 1935 2 Udo von Woyrsch, Friedrich Wilhelm Krüger 1936 8 Josias, Prince of Waldeck and Pyrmont, Max Amann, Karl von Eberstein, Philipp Bouhler, Wolf Heinrich von Helldorff, Friedrich Jeckeln, Werner Lorenz, August Heissmeyer 1937 1 Ernst Heinrich Schmauser 1938 0 1939 0 1940 3 Joachim von Ribbentrop, Martin Bormann, Hans Lammers 1941 9 Otto Dietrich, Arthur Seyss Inquart, Reinhard Heydrich, Paul Hausser, Hans Adolf Prützmann, Erich von dem Bach Zelewski, Wilhelm Rediess, Wilhelm Reinhard, Albert Forster 1942 20 Karl Kaufmann, Friedrich Hildebrandt, Karl Fiehler, Dietrich Klagges, Paul Körner, Wilhelm Murr, Fritz Sauckel, Richard Hildebrandt, Wilhelm Koppe, Theodor Berkelmann, Wilhelm Keppler, Karl Wolff, Josef Bürckel, Arthur Greiser, Theodor Eicke, Emil Mazuw, Paul Scharfe, Oswald Pohl, Walter Schmitt, Herbert Backe 1943 23 Siegfried Taubert, Joachim Albrecht Eggeling, Ernst Wilhelm Bohle, Konstantin von Neurath, Julius Schaub, Günther Pancke, Ernst Kaltenbrunner, Konrad Henlein, Ernst Sachs, Karl Hermann Frank, August Eigruber, Friedrich Rainer, Hugo Jury, Rudolf Querner, Friedrich Alpers, Gottlob Berger, Otto Hofmann, Hanns Albin Rauter, Hans Jüttner, Artur Phleps, Felix Steiner, Alfred Wünnenberg, Karl Pfeffer Wildenbruch 1944 32 Hartmann Lauterbacher, Karl Hanke, Ulrich Greifelt, Wilhelm Stuckart, Otto Winkelmann, Hermann Höfle, Ernst Robert Grawitz, Leonardo Conti, Franz Breithaupt, Werner Best, Maximilian von Herff, Georg Keppler, Walter Krüger, Karl Maria Demelhuber, Kurt Knoblauch, Curt von Gottberg, Oskar Schwerk, Heinrich von Maur, Karl Wahl, Fritz Wächtler, Jürgen von Kamptz, Erwin Rösener, Benno Martin, Gustav Adolf Scheel, Paul Wegener, Karl Gutenberger, Carl Oberg, Wilhelm Bittrich, Matthias Kleinheisterkamp, August Frank, Fritz Schlessmann, Herbert Gille 1945 1 Hans Kammler

Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде осы шенге 88 адам көтерілді, олардың 22-сі Вафен-СС қатардағы офицерлері деп есептелді, ал қалғаны – Альгемайне СС мүшелері. СС Obergruppenführer шеніне соғыс кезінде алғашқы көтерілу 1940 жылдың сәуір айында болды, ол Йоахим фон Риббентроп, Мартин Борман және Ханс Ламмерске берілді; Артур Зейсс-Инкварт және Отто Дитрих бір жылдан кейін шен алды. Барлық бес көтерілу де SS-тің құрметті шендері болды, ал белсенді офицердің алғашқы көтерілуі 1941 жылдың қыркүйегінде болды, ол Рейнхард Гейдрихке берілді. Вафен-СС командирі Пауль Хауссер 1941 жылдың 1 қазанында СС Obergruppenführer шеніне көтерілді. Вафен-СС командирі Теодор Эйке 1942 жылдың 20 сәуірінде СС Obergruppenführer und General der Waffen SS болып тағайындалды. Сепп Дитрих 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда генерал дер СС ВТ (SS Verfügungstruppe) болып қызмет етті. Екі СС офицері СС Obergruppenführer шенінен төмендетілді: Рудольф Гесс және Вольф Генрих Граф фон Хеллдорф. 1941 жылы Шотландияға жасаған сәтсіз қашқаннан кейін Гесс шенінен айырылып, SS және нацистік партиядан қуылды. Хеллдорф 1944 жылы Гитлерге қарсы 20 шілдедегі қастандықтан кейін SS қатарынан шығарылды. Хеллдорфтың жағдайы ерекше болды, өйткені оның SS шені Берлин полициясына басшылық ету үшін техникалық себептермен берілген. SA мүшелігін ұстаған кезде, Хеллдорф іс жүзінде SS мүшесі болған жоқ, бірақ әкімшілік мақсаттарда ол SS шеніне ие болды және 15-ші ең жоғары SS офицері болып саналды. Жалпы алғанда 106 адам SS Obergruppenführer шеніне ие болды, ал 1944 жылғы SS-тің тізімінде осындай 97 офицер тіркелген. Бірнеше адам Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты; олардың ішінде ең танымалдары – Гейдрих, Эйке және Артур Плепс. Соңғы көтерілу 1945 жылдың наурыз айында Ханс Каммлерге жасалды.

Рангының қолданылуы

Обергруппенфюрер дәрежесін нацистік партияның төрт негізгі жарымәскери тобы қолданды, атап айтқанда, SA, SS, Ұлттық Социалистік Моторлы Корпус және Ұлттық Социалистік Ұшқыштар Корпусы. Бұл шен 1942 жылдың сәуіріне дейін, SS Oberst Gruppenführer шені құрылғанға дейін, ең жоғары SS генерал офицерлік шені болып сақталды. СС және полиция басшысы ретінде қызмет ететін СС генералдарының, сондай-ақ РСХА-ның жоғары шенді СС қызметкерлерінің қалыпты тәжірибесі SS Obergruppenführer und General der Polizei екі шенін бірдей иелену болды. SS Obergruppenführer und General der Waffen SS қарулы СС-дегі баламасы болды; 1944 жылы көптеген белсенді СС генералдары соғыстың соңғы күндері әскери бөлімдерге басшылық ету үшін осы атауды алды. Шамамен он бес СС генералы SS Obergruppenführer und General der Polizei und Waffen SS шенімен саналды. SS Obergruppenführer 1942 жылдың сәуіріне дейін Allgemeine SS-тің ең жоғары шені болып есептелді; американдық және британдық армияларда генерал-лейтенантқа (үш жұлдызды генерал) тең. Ол тек Гиммлердің Рейхсфюрер СС есімді арнайы шенінен ғана төмен болды. Дегенмен, Waffen SS-де SS Gruppenführer шені Generalleutnant-қа тең болды, ал SS Obergruppenführer генерал деңгейіне жетті; осы шенді иеленушілер толық SS Obergruppenführer und General der Waffen SS атағын алды.