Гвелуп: Тарихы, табиғаты және географиясы

Кіріспе

Гвелап – Батыс Австралияның астанасы Перт қаласының шағын ауданы. Ол Перт қаласының орталық бизнес ауданынан (CBD) солтүстікке қарай 12 шақырым қашықтықта, Митчелл тас жолы бойында орналасқан. Оның жергілікті әкімшілік ауданы – Стирлинг қаласы.

Тарих және қоршаған орта

"Гвелап" атауы қала маңының оңтүстік бөлігінде орналасқан шағын батпақты көрсетеді. Бұл атау нунгар тіліндегі "Gwelgannow" сөзінен туындаған, ол "орнын ауыстыру" дегенді білдіреді. Осылайша, Гвелап көлі "орны өзгеріп отыратын көл" деп аталды. "Гвелап батпағы" деген жазба алғаш рет 1878 жылы Жер департаментінің тізімінде кездеседі. Гвелап қалашығының батыс жағында Гвелап көлінің және оған ілеспе жартас-бұталы табиғат қорығының қалған бөлігі орналасқан. Гвелап көлі – жергілікті және көшпенді құстардың (сүрегілер, жыртқыштар, үйректер және т.б.) көптеген түрлерінің мекені. Сонымен қатар, мұнда көптеген бақалар (әсіресе, дауысты бақалар – Heleioporus eyrei), жорғалаушылар (мысалы, дугиттер, скинктер және ұзын мойынды тасбақалар) да кездеседі. Жартас-бұталы жерлерде Марри (Corymbia calophylla), Джарра (Eucalyptus marginata), Flooded Gum (E. rudis), Туарт (E. gomphocephela) және кемінде төрт түрлі Банксия, көптеген жылдық ерекше гүлдер (соның ішінде орхидеялар) мен саңырауқұлақтар өседі. Бұл жерге келетін құстардың ең әдемілерінің бірі – Көкарт аражегіш (Merops ornatus). Батпақты аймақтарда аборигендер кенгуру, эму, жылан, тасбақа, лайлы балық, су құстары және олардың жұмыртқаларын аулап, тамақ еткен. Гвелап-Балкатта аймағында аборигендердің тұрған жерлері болғандығы белгілі. Гвелап көліне жақын жер алғаш рет 1831 жылы Томас Мьюске берілді. 1891 жылы ол Сиднейден келген Генри Буллға тиесілі болды. Генри Булл 1898 және 1899 жылдары Гвелапты бөліп, құрылыс жасады, бірақ даму өте баяу болды және алғашқы жылдары жер көбінесе базар бақшаларына пайдаланылды. 1960 жылдары қазіргі The Willows Estate орналасқан аумақта жергілікті шаруашылыққа қолданылған 6 гектарлық торф кеніші де болды. 1970 жылдардан бастап Гвелап ауылдық аймақтан заманауи тұрғын үйлерге толы қалашыққа айналды. Солтүстік жағалау жолы бойындағы бірнеше базар бақшалары бұрынғы уақыттың естелігі ретінде сақталған. Митчелл тас жолының 1984 жылы Эриндейл жолына, ал 1986-87 жылдары Оушен Риф жолына дейін созылуы аймақтың дамуына көмектесті. Гвелап көлі, Портер көшесі және Солтүстік жағажай жолымен шектелген үшбұрыш – ең көне тұрғын үйлер орналасқан аймақ, ол 1967 жылы қала құрылысы үшін Метрополитен аймақтық жоспарлау органымен ашылды. Батпақтар кепкеннен кейін, 1990 жылдардың соңында басқа бөліктері де салынып, қоныстанды. Суды кептірудің және кейбір құрылыс тәжірибелерінің су жиналатын аймақтағы жер асты суларына тигізетін әсері туралы пікір қақтығыстары туды.

The name "Gwelup" refers to a small swamp located within the southern portion of the suburb. It was derived from the Noongar word "Gwelgannow" meaning "to shift position". Hence, Lake Gwelup was referred to as "the lake that shifts position". The name first appears in Lands Department records in 1878 as "Gwelup Swamp". Situated on the western side of the suburb of Gwelup, lies the remainder of the once broader Lake Gwelup and accompanying bushland nature reserve. As one of the few wetlands that has a mostly intact native bushland, Lake Gwelup is home to a wide variety of local and visitor birds (waders, raptors, ducks etc.) as well many frogs (notably Moaning Frogs Heleioporus eyrei), reptile species (e. g. dugites, skinks and long necked turtles). Native flora in the bushland include Marri (Corymbia calophylla), Jarrah (Eucalyptus marginata), Flooded Gum (E. rudis), Tuart (E. gomphocephela) as well as at least four species of Banksia, many annual wildflowers (incl. orchids) and fungi. One of the most spectacular species of visiting birds is the Rainbow Bee eater (Merops ornatus). Throughout the wetland regions, Aboriginal people hunted for kangaroo, emu, snakes, tortoise, mudfish, gilgies and water birds and their eggs, to name a few food sources. Aboriginal sites are known to have existed in a few locations in the Gwelup Balcatta region. Land near Lake Gwelup was first granted to Thomas Mews in 1831. It passed through several owners before being acquired by Henry Bull of Sydney in 1891. Gwelup was subdivided by Henry Bull during 1898 and 1899; however, development was relatively slow and the land was used mainly for market gardens in the early years. In the 1960s, the area which presently accommodates The Willows Estate also offered a 6 hectare peat deposit which was mined for local agriculture. From the 1970s, Gwelup transformed from a rural area to a modern residential suburb. Only a few market gardens along North Beach Road remain as a reminder of earlier times. The Mitchell Freeway's extension to Erindale Road in 1984 and to Ocean Reef Road in 1986 87 facilitated the area's development. The triangle bounded by Lake Gwelup, Porter Street and North Beach Road is the oldest residential section, having been opened up by the Metropolitan Region Planning Authority in 1967 for urban development other parts were built and settled in the late 1990s when the swamps were drained. Controversy has arisen as to the effect of both the draining and of some building practices on the groundwater in the catchment region.

География және гидрография

Гвелуп көлімен, шығысында Митчелл тас жолымен, солтүстігінде Олд Балкатта жолымен (Даффи жолы арқылы қолжетімді Рид тас жолы солтүстікке қарай бірнеше жүз метрде орналасқан) және оңтүстігінде Карринуп жолымен шектеседі. Гвелуптың батпақты сипаты және Гвелуп көлі қорығының болуына байланысты, маңызды жерлер әлі де дамытылмаған күйде қалып отыр. Көл аймағындағы торф топырақтарында әлемдегі ең жоғары концентрациядағы еріген мышьяк кездеседі – шамамен 25000 мкг/л (ішу суы үшін қауіпсіз деңгейден 400 есе артық). Қышқыл сульфат топырағының бұзылуы As, темір сульфидтері және басқа да химиялық заттардың шығарылуына себеп болатыны ғылыми қауымдастықта жақсы белгілі. 2000 жылға дейінгі 32 жылда көл екі рет құрғап қалды, ал одан кейін 2005/2006 жылдары жазда көл бір рет қана ылғалды болды. Су деңгейінің төмендеуіне себеп – жауын-шашынның азаюы және аймақтық су желісінің артық пайдаланылуы. 2006 жылғы Австралия халық санағы бойынша, Гвелупта 1102 тұрғын үйde 3239 адам тұрады, олардың көп бөлігі ақ нәсілді, орташа табысқа ие. Гвелуптағы тұрғын үйлердің түрі мен стилі әртүрлі – ерте базаршалық шағын үйлерден бастап, жақында салынған екі қабатты үйлерге дейін. Карринуп Уотерс, Сеттлерс Грин және Виллоус сияқты жаңа аудандарда заманауи архитектуралық үлгідегі үйлер салынған. Солтүстік Бич жолы бойында бұрынғы ауылдық стильдегі үйлердің қалдықтарын көруге болады. Бұл ерекше үйлер біртіндеп жөнделіп немесе жаңа құрылыстармен алмастырылуда. Қазіргі уақытта салынып жатқан жаңа ғимараттармен бірге, Гвелуп Карин жоғары мектебінің аймағына кіреді. Гвелуп сауда орталығы (Бич Роуд және Вишарт көшесінің қиылысында), құрамында Supa IGA (бұрынғы Action), таза өнімдер дүкені, кафе, жаңалықтар агенттігі, шаштараз, саяхат агенттігі, Australia Post, Liquorland, дәріхана бар. Гвелупта тұрғын аудандардың барлық жерінде көптеген ашық кеңістіктер орналасқан, олар жергілікті және кеңінен таралған қауымдастық үшін кездесу орындары мен демалыс мүмкіндіктерін ұсынады. Гвелуп көлі – 25 гектарлық Гвелуп көлі батпақты жеріне қарасты Стирлинг қаласының қорығы.

Gwelup is bounded by Lake Gwelup, the Mitchell Freeway to the east, Old Balcatta Road to the north (Reid Highway, accessible via Duffy Road, is located just a few hundred metres further north) and Karrinyup Road to the south. Due to Gwelup's swampy nature and the Lake Gwelup Reserve, considerable tracts of land remain undeveloped. Peaty soils around the lake region that have been reclaimed, now feature the highest concentrations of dissolved arsenic in the world some 25000 ug/L (some 400 times higher than that identified as safe levels for drinking water). It is well known among scientific communities that disturbance of acid sulphate soils causes the release of As, iron sulfides and other chemicals. In the previous 32 years prior to 2000, the lake was recorded to dry out twice, since that year the lake barely remained wet once over the summer in 2005/2006. The lowered water tables can be blamed on reduced rainfall and over consumption of regional scheme waters. At the 2006 Australian census, Gwelup had a mostly white middle income population of 3,239 people living in 1,102 dwellings. The type and style of residential dwellings contained within Gwelup varies considerably, ranging from early market garden cottages to recently designed two storey developments. New subdivisions, including Karrinyup Waters, Settlers Green and The Willows, contain modern architecturally designed homes. Along North Beach Road, there are remnants of older, rural style housing. These character homes are gradually being renovated or replaced by new developments. and currently new buildings being built, Gwelup falls within Carine Senior High School's catchment area. Gwelup Shopping Centre cnr Beach Road and Wishart Street, Consisting of A Supa IGA (Formaley Action), Fresh Produce store, Cafe, News Agent, Hair Dresser, Travel Agent, Australia Post, Liquorland, Chemist. Gwelup has significant areas of public open space scattered throughout the residential area, offering meeting places and recreational opportunities for the local and wider community. Lake Gwelup, a reserve vested in the City of Stirling and centred on the 25 hectare Lake Gwelup Wetland,

1994 жылы құрылған «Гвелуп көлінің достары» еріктілер тобы жергілікті билік және тұрғындармен бірлесіп жергілікті экологиялық мәселелерді шешеді, аймақтағы флора, фауна және саңырауқұлақтардың тізімін жасайды және тоқсан сайын жаңалықтар бюлетенін шығарады.

Көлік

Гвелаптың солтүстік және оңтүстік бөліктеріне Стирлинг теміржол станциясынан Трансперт 424 және 427 автобус маршруттары қызмет көрсетеді, бұл Перт қаласының орталық бизнес ауданына 9 минуттық сапар ұсынады. 424 маршруты қала маңындағы Карриньюп сауда орталығымен байланыс құрады. Барлық автобус қызметтерін Swan Transit компаниясы атқарады. 1925 жылы Альф Леман қызыл түсті шарабандармен "North Beach Bus Company" компаниясын құрды. 1928 жылы ол Джеймс отбасына өткізілді, сол кезде REO автобустары қазіргі Туарт Хилл мен Норт Бич арасындағы батпақты жерлер арқылы ағаштан жасалған жолдармен жүрді. Компания 1961 жылдың 30 қыркүйегінде Метрополитен Транспорт Трастына қосылды. Солтүстік қала маңындағы транзиттік жүйені жоспарлау кезінде жоспарлаушылар болашақ станциялар үшін бірнеше мүмкіндіктерді қарастырды. Олардың бірі Митчелл тас жолының бойындағы Уишарт көшесіне жақын жердегі теміржол желісіндегі мүмкіндік болды. Бұл әлі де желі үшін ұзақ мерзімді перспектитива болып табылады.

Саясат

Гвелап – жақсы қамтамасыз етілген, көптеген "ипотекалық белдеу" отбасылары мен әлеуметтік либералды сайлаушылары бар маң. Ол федералды және штаттық сайлауларда Либерал партиясын тұрақты түрде қолдайды.