Кіріспе

Хамерсли – Батыс Австралияның астанасы Перт қаласының орталық бизнес ауданының солтүстік-батысында орналасқан тұрғын үй ауданы, және Үнді мұхитынан алты шақырым (4 миль) қашықтықта жатыр. Аудан батысқа қарай Митчелл тас жолы және оңтүстікке қарай Рид тас жолы сияқты екі маңызды магистральдық жолға іргелес орналасқан, және Стерлинг қалалық әкімшілік аймағының құрамына кіреді. Бұл аудан 1960-1970 жылдар аралығында Батыс Австралия үкіметінің метрополиялық аймақтағы жер бағасының күрт өсуіне жауап ретінде салынды. Хамерсли – Перт қаласындағы тұңғыш аудандардың бірі, құрылысы тұйық көшелер (cul-de-sac) қағидаларымен жүргізілді. Хамерслинің ауданы теңіз деңгейінен орташа биіктікте жатыр, бірақ шығыс бөлігіндегі Раннок шеңберінен құралған бөлігі теңіз деңгейінен жоғары. 1994 жылы бір жылжымайтын мүлік журналында «Раннок шеңберінің маңындағы үйлер қала мен төбелерге тамаша көрініс ашады, тіпті алты шақырымнан астам қашықтықта болғанына қарамастан, кейбір сәтті үй иелері мұхиттың көрінісін де тамашалай алады» делінген. Ауданның оңтүстік-шығысындағы ABC радио мұнарасын қоршап тұрған ормандық қорық ауданының 14,4% -ын құрайды, ал парктер мен табиғи ормандық жерлер бүкіл ауданда таралған. Олардың ішіндегі ең ірілері – Aintree Eglinton қорығы, ол қоғамдық орталық кешенінің жанында орналасқан, және Rannoch Tay Earn қорығы, ол шөптесіп, жолдармен араласқан жергілікті ормандық жерлердің кең аумағын қамтиды. Қоғамдық орталықтың солтүстігінде орналасқан биоәртүрлілік аймағы Стерлинг қаласының 2-жасыл жоспарында мойындалған. Батыс Хамерслидегі көшелер көбінесе ағылшын қалаларының аттарымен аталады, ал шығыс Хамерсли Шотландияның Таулы аймақтары мен Пертшир қалалары мен көлдерінің аттарын пайдаланады. Ерекшеліктері де бар – Викерс көшелерінің шығу тегі белгісіз, ал оңтүстік-батыс бұрышындағы көшелер 1920-1930 жылдардағы британдық жарыс жүргізушілерінен құралған «Бентли Бойз» тобының және олардың автомобиль дизайнері Уолтер Оуэн Бентлидің есімімен аталады.

Табиғат тарихы

Хамерслидің топырағы – құнарсыз сары қоңыр құм, оның құрамында ұсақтан іріге дейін кварц түйіршіктері бар, ал астында Тамала әктасы жатыр. Жергілікті жерде оны Карраката құмы деп атайды, бұл, әрине, 11 000 – 100 000 жыл бұрын Плейстоцен кезеңінің соңында жел әрекетімен жиналған жағалау құмының ыдыраған қалдықтары. Құмның астында Перт алабының Палеозойлық тау жыныстары орналасқан. Құмда тұздылығы төмен, ішуге жарамды жер асты суының мол қоры бар, ол жаңбыр суларымен толықтырылатын, еркін ағынмен жатқан су жинағыш. Сван жағалау жазығының басқа да құнарсыз аймақтары сияқты, Хамерслиде де Eucalyptus marginata (jarrah), Corymbia calophylla (marri) немесе Eucalyptus gomphocephala (tuart) ағаштарынан тұратын сирек орманды аймақтар, ал төменгі қабатта Banksia attenuata (шатырша банксия), B. menziesii (отындық банксия), B. grandis (бұқа банксиясы), Allocasuarina fraseriana (батыс шейх) және Agonis flexuosa (Сван өзенінің пиперминті) өседі. Басты бұта түрлері Jacksonia sternbergiana (Stinkwood), J. furcellata (Grey Stinkwood), Acacia cyclops (жағалау ваттлы), Acacia saligna (қызғылт ваттл), Hibbertia түрлері, Allocasuarina humilis (кішкентай шейх), Calothamnus quadrifidus (бір жақты щеткалы қалқан) және Grevillea thelemanniana (өзбек торлы гревиллея) болып табылады.

Атауы

Хамерслиге атау 1837 жылы Батыс Австралия колониясына келген және Гилдфордта қоныс тепкен Хамерсли отбасының құрметіне берілген. Олардың қазіргі Хамерслиге барғандарына куәлік жоқ, бірақ 1869 жылы батысқа қарай, қазіргі Солтүстік Бич жерінде жазғы үй салған және келесі жылдары осы аймақта көптеген жерлер сатып алған. Бұл атау алғаш рет 1906 жылы Перт жолдары ауданының солтүстік-батыс бөлігін сипаттау үшін қолданыла бастады. Хамерсли округі – қазіргі Хамерсли, Карин, Уотерманс шығанағы, Солтүстік Бич, Гвелап және Балкатта, Карринуп, Тригг аймақтарын қамтитын кең аумақ болды. Хамерсли қалашығы, Хамерсли округінен тұрады, және 1945 жылы ресми түрде жарияланды. Осының нәтижесінде Солтүстік Бичтегі көптеген мекемелер, оның ішінде бастауыш мектеп, гольф алаңы, бірнеше спорт клубтары, тұрғындар мен зейнеткерлер қауымдастықтары Хамерсли деп аталды. 1968 жылы Хамерслиді дамыту жоспары басталғаннан кейін, «Хамерсли» атауының нақты мағынасы туралы түсініспеушілік Солтүстік Бичтегі беделді ұйымдар мен Хамерслидегі жаңадан құрылған ұйымдар арасында қақтығысқа әкелді. 1973 жылы «Хамерсли газеті» былай деп жазды: «Норт-Бич тұрғындарының құқығы басым, бірақ біздің атауымыз ресми түрде қабылданған». Бұл маң 1975 жылғы 24 қазанда Стирлинг қаласымен жергілікті аймақ ретінде ресми түрде тіркелді, бірақ 1971 жылдан бері пошталық мекенжай ретінде қолданылып келген.

Ерте тарих

Еуропалықтар қоныстанғанға дейін Хамерсли жерінің үлкен бөлігін құраған. Мұро тайпасы, Австралияның түпкілікті халқы, қазіргі Перт пен Янчеп арасындағы жағалауға параллель өтетін көлдер мен батпақтарды кезіп өткен. Сван өзені колониясы құрылғаннан кейін көп ұзамай, колониялық билік жерді жаңа қонысқа капитал әкелген қоныс аударушыларға берілген гранттарға бөлді. Оңтүстік Хамерсли К-ның бөлігіне айналды, бұл жер Кавершамнан батысқа қарай Суан өзені бойындағы Биг Карин батпағына дейін созылып, 1829 жылдың қыркүйегінде Роберт Анселл Партриджге берілді. Оның батыс бөлігін алғаш рет 1843 жылы П. Л. С. Чонси зерттеді. 1930 жылдардың соңында қала маңындағы батыс және оңтүстік-шығыс бөліктері шағын ауыл шаруашылығы үшін, мысалы, бақша шаруашылығы үшін тазартылды. 1892 жылы Crossland & Co. және 1894 жылы N. Lymburner зерттеулерінен кейін, солтүстік Хамерслиде 1900 жылы Бич және Карин жолдарының салынуынан басқа ешқандай даму болмаған сияқты, ал Мемлекеттік тұрғын үй комиссиясы 1950 жылдың қарашасында жерді қайтадан иеленді. 1962 жылы Даффи-роудтағы жері бар люцерна өсіруші Карин маңындағы солтүстік жартысын қой шаруашылығы үшін пайдалануға өтініш берді. Шаир президенті Герберт Р. Робинсон "жақын арада тұрғын үй салу үшін жер қажет болуы мүмкін" деп, рұқсат беруден бас тартты. 1967 жылы "The West Australian" газеті бұл аймақтың әлі де "жарқын, тиіспеген бұталы жер" екенін хабарлады. 1967 жылдың 13 желтоқсанында Метрополитен аймағын жоспарлау органы Хепберн даңғылы, Мармион даңғылы, Солтүстік шеңберлік тас жолы және Ваннеру жолымен шектелген барлық жерді қалалық аймақ деп қайта жіктеу туралы шешім қабылдады, бұл жіктеу "Қала құрылысы (даму) схемасы (схемалары)" мақұлданған кезде бекітіледі. Перт және Ваннеру округтері No.26 қала құрылысы жоспарын (Хамерсли даму жоспары) дайындады және 1968 жылдың наурыз айының басында сумен жабдықтау, кәріз жүйесі, дренаж, жол салу және электр желілерін жерге көмуді қамтитын жоспар екі кеңеске де қарауға ұсынылды. Жерге үй салу үшін берілген мерзім 3,5 жылды құрады, бұл жердің спекуляциясын болдырмауға бағытталған шара еді, ведомствоаралық комитет Перттегі бағаның өсуіне осы фактор себепті деп санайтын. Алайда шілдеде кеңестер арасындағы келіссөздер тоқтап, Перт округі (қазіргі Стирлинг қаласы) өз бөлігін дербес басқаруға шешім қабылдады. Схема тоғыз бөлімге бөлінді, ал қазіргі Хамерсли маңы осы схеманың бірінші кезеңі болды. 1968 жылдың сәуір айында R&I банкі, мемлекеттік банк, қала маңындағы батыстағы солтүстік Ардлей Крессенттегі шағын аумақты бөлуге рұқсат алды. 1968 жылдың 14 желтоқсанында өткен 80 учаскенің алғашқы аукционы "The West Australian" газетінің бірінші бетінде жарияланды, ал премьер-министр Бренд сатып алушыларға ұсыныстарын сақ болуға кеңес берді. Аукционда 76 учаске орташа бағамен сатылды – $4,784, ал жақын маңдағы Карриньюп маңындағы R&I банкінің соңғы сатылымында $6,700 құрады, газеттер премьер-министрдің ескертуіне сатып алушылар құлақ қойғанын жазды. Хамерслидің батыс бөлігі келесі айлар мен жылдарда тұрақты түрде өсті, учаскелер R&I Bank, T&S Plunkett Homes және Parkland Housing компанияларымен бөлінді, аукционға қойылды және дамытылды. Алайда, "Хамерсли" даму жоспары басталмай тұрып-ақ сәтсіздікке ұшырады. Қала құрылысы кеңесі мен Перт округі арасындағы электр желілерін жерге көму және мерзімдік шектеулерге қатысты келіспеушіліктер жоспарды бекітуді кешіктірді. 1970 жылдың шілдесінде округ жоспарлаушысы "Жоспарды жүзеге асырудың маңызы аз, әсіресе қазірдің өзінде бөлінген үлкен аумақтарды ескере отырып", деп хабарлады және кеңеске "барлық практикалық мақсаттар үшін қала құрылысы жоспары No. 26. қолданыстан шықты" деп келісуді ұсынды. 1971 жылдың ақпан айында өткен мемлекеттік сайлауда округте 1000-нан астам сайлауға құқылы сайлаушылар тұрды.

Қала маңындағы аумақтарды дамыту

1970 жылдың маусым айында Метрополитен аймақтық жоспарлау органы Хамерслидің оңтүстік-батыс бұрышындағы жерді босатты, бұл жер бұрынғыда болашақ Митчелл тас жолы (бұрын Стивенсон тас жолы деп белгіленген) мен Рид тас жолы (Солтүстік шеңберлік тас жолы) арасындағы ірі тас жол торабы үшін Метрополитен аймақтық схема бойынша резервте сақталған еді. Бұл өзгерістердің нәтижесінде Уолтер Уэй, Даттон Крессент және 1920-1930 жылдардағы жарыс жүргізушілерінің есімдерімен аталатын қосымша көшелерді салуға мүмкіндік болды. Мысалы, 1973 жылдың шілдесінде жарияланған мақалада «Эриндейл жолындағы жұмыс тоқтап қалғандай көрінеді, үлкен топырақ үйінділері мен дайын емес жол беттері бірдеңе жасалып жатқанын немесе жасалуы керек екенін көрсетеді, бірақ бұл өте ұзаққа созылып жатыр» делінген. Дегенмен, қуаныш та болды. Газет 1973 және 1976 жылдар аралығында қараша айының екінші сенбісінде Глендейл P&C қауымдастығы ұйымдастырған жылдық Глендейл көктемдік жәрмеңкесі туралы егжей-тегжейлі мәліметтер берді. Онда балаларға арналған іс-шаралар, Құтқару армиясы мен Австралияның 10-шы жеңіл атты әскер полкі ұсынған марш-парадтар және сағат 10:30-да Глендейл даңғылы мен Бич жолы бойындағы шеру өтті. Газетте бұл мектепке көмектесу мақсатында ұйымдастырылған, бірақ «өзінің бастапқы көлемінен тез өскен даңқты той» болды деп хабарланды. Парады ABC радиосы мен TVW 7 телеарнасы тікелей эфирде көрсетті, сондай-ақ Джефф Ньюман сияқты белгілі тұлғалар да қатысты. Алайда, жәрмеңке Глендейл P&C, қоғамдық ұйымдар мен коммерциялық демеушілер арасындағы атау құқығына қатысты даудың құрбаны болды. Басқа да оқиғалардың ішінде 1974 жылдың 13 қарашасында Уорвик Гроув сауда орталығының салтанатты ашылуы, Эйнтри Эглинтон қорығының жасылдандырылуы және Хамерсли даму қауымдастығының жұмысы болды. Газетті 1977 жылдың ақпанында Ваннеру Таймс-тің Билл Марвик сатып алды, ал 1980 жылы ол Стирлинг Таймс болып өзгерді. Осы уақытта шығыс Хамерслидегі жұмыс жаңа ғана басталған еді. 1973 жылы Project Homes құс фермасын және шаруашылық жерін сатып алып, Викерс көшесі мен іргелес жолдардың құрылысын аяқтады, ал Дон Плейс көрме ауылына айналды. 1974 жылы Стирлинг қаласы күрделі келіссөздерден кейін Карин жолы мен Аллен көшесін қамтитын жерді Мемлекеттік тұрғын үй комиссиясына және Соғыс ардагерлеріне арналған үйлерге сатуға келісті, бұл «Мемлекеттік тұрғын үй комиссиясына қарасты жанындағы жерлердің қанағаттанарлық жоспарлауын жеңілдету» үшін жасалды. Бұл екі ерте жолдың қалдықтары 1976 жылы жарияланған Раннок Тей Ерн қорығындағы төселген жолдар түрінде сақталған. 1975 жылдың шілдесіне қарай, 200 қорғаныс үйлері Эриндейл жолының шығысына орналасқан жерде салынып жатыр, олар 1976 жылдың наурыз айынан бастап ардагерлерге қолжетімді болады деп күтілді. Шығыс Хамерслидің қалған бөлігі келесі бірнеше жылда салынды, ал 1981 жылға қарай даму шамамен аяқталды. Қоғамдық зал толыққанды қоғамдық орталыққа қайта жаңартылды, ол 1990 жылы ресми түрде ашылды. 1981 жылдан бері Хамерслидің тұрақтылығына және салыстырмалы түрде төмен қылмыс деңгейіне қарамастан, ол Перт БАҚ-тың назарын үнемі өзіне аударып отырады. 2000 жылдың шілдесінде бір ер адам Брабант Уэйдегі жалға алынған үйде өзінің бұрынғы әйелін, екі баланың анасы Дебора Бойдты өлтірді. Ол кейіннен қатаң күзетпен өмір бойына сотталды. 2006 жылдың 23 қаңтарында үлкен өрт Рид тас жолын жауып, түстен кейінгі сағаттарда пойыз қызметіне кешігу тудырды.

Демография

2021 жылғы санақ бойынша Хамерслидің халқы 5 209 адамды құрады. Бұл көрсеткіш 2016 және 2011 жылғы санақтарда тіркелген 4 982 адамнан, сондай-ақ 2006 жылғы санақта тіркелген 4 965 адамнан жоғары, бірақ 2001 жылғы санақта тіркелген 5 233 адамнан төмен. 2021 жылғы санақ бойынша тұрғындардың 49,8% ер адам, ал 50,2% әйел адам болды. Орташа жас 39-ға тең, бұл штат және ұлттық орташа көрсеткіштен (38 жас) жоғары. Тұрғындардың 1,1% өзін аборигендер және/немесе Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары деп атады, бұл штат және ұлттық орташа көрсеткіштерден (3,3% және 3,2% тиісінше) төмен. Қорық аумағында 1970 жылдары қоғамдық зал ретінде салынған және 1990 жылдың 22 сәуірінде қазіргі түрінде ашылған Хамерсли қоғамдық демалыс орталығы орналасқан. Орталыққа жақын жерде 1-ші Хамерсли скаут тобы, балалар денсаулық орталығы және 1974 жылы салынған және 1980 жылдың 14 желтоқсанында жаңадан құрылған Балкатта-Хамерсли приходына қызмет ету үшін киеленген, отаршылдық стиліндегі ғимарат – Қасиетті Крест ағылшын шіркеуі бар. Хамерслидің барлық аймақтарында көптеген шағын саябақтар орналасқан, олар көбінесе бірнеше тұйық көшелердің соңына жалғасады. Оңтүстік-шығыс бұрышында Пертте ABC AM радиосын, соның ішінде ABC Local Radio (6WF), Radio National және ABC NewsRadio хабарларын таратуға арналған ABC 50 кВт радио мұнарасы орналасқан. Сонымен қатар, 20 кВт және 10 кВт мұнаралар да бар. Кейбір тұрғындар мұнаралардан таралатын электромагниттік кедергілер олардың теледидар және телефон байланысын нашарлататынын айтады, бұл мәселе жергілікті депутаттар тарапынан Федералды парламентте көтерілді. 2010 жылдың қараша айында ACMA жағдай бойынша тергеу жүргізіп, ABC2 сигналдарындағы кейбір бұзылыстардан басқа, аймақтағы теледидар және радио сигналдарының күші мен сапасы қанағаттанарлық екенін анықтады.

Білім

Хамерслиде екі мемлекеттік бастауыш мектеп бар, олардың әрқайсысында мектепке дейінгі білім беруге арналған жабдықтар мен оқу-әдістемелік орталық бар. Хамерсли 8-12 сыныптарда оқитын оқушылар үшін Уорвик орта мектебінің аймағында орналасқан. Қоғамдық көліктің қолданылу деңгейі ең жоғарысы (16,8%) теміржол станциясына жақын орналасқан Хамерсли бөлігінде, ал ең төмені (8,3%) оңтүстік-шығыстағы Викерс көшесінде, онда көптеген тұрғындар ең жақын автобус аялдамасына 10 минуттан астам уақыт жұмсайды. Қазіргі уақытта қалашықтағы жалғыз бағыт – Уорвик пен Перт арасында Балкатта жолы арқылы жүретін 387 күндізгі бағыты, ол Эглинтон Жартыайы бойымен өтеді. Шығыс Хамерслиде Эриндейл және Ваннеру жолдарынан басқа тікелей бағыт жоқ. Дегенмен, Ваннеру жолындағы бағыттар жұмыс күндерінен басқа уақытта өте шектеулі. Алғашқыда Хамерслиге Перт қалалық орталығымен байланыс үшін Ваннеру-роудқа, Ноламараға шаттл бағыты қызмет көрсеткен. 1973 жылдың қыркүйегінде Метрополитен көлік трасты Гринвудты Пертке Еглинтон Жартыайы және Глендейл даңғылы/Эйнтри көшесі арқылы байланыстыратын 358 және 359 бағыттарын енгізді, олар Блиссет жолымен жүріп, кейін Ваннеру жолының тоқтаусыз бағыттарына айналды. Сондай-ақ, 369 сағаттан тыс бағыты да енгізілді. 1987 жылы Уорвик көліктік станциясы мен Митчелл тас жолы салынысымен Глендейл даңғылы және Шығыс Хамерсли арқылы бағыттар тоқтатылды, ал екі жаңа бағыт – 347 және тас жолға бағытталған 387 – Эглинтон Жартыайына қызмет көрсету үшін құрылды. 1993 жылдың 21 наурызында Жондалап теміржол желісі Солтүстік қала маңы көлік жүйесінің бір бөлігі ретінде іске қосылды, нәтижесінде 387 бағытын алмастыру үшін 449 және 457 бағыттары құрылды. 449 бағыты тек таңғы және кешкі жұмыс сағаттарында, ал 457 бағыты сағаттан тыс және демалыс күндері жұмыс істеді. Бұл бағыттар 2011 жылдың 6 қарашасына дейін іс жүзінде өзгеріссіз болды, одан кейін 347 бағыты қазіргі 387 бағытымен ауыстырылды, ал 457 және апта күндері кешкі бағыттар тоқтатылды. 2016 жылдың 31 қаңтарында 449 бағыты да тоқтатылды, нәтижесінде Хамерслиде демалыс күндері автобус қызметі болмады.