Банги қаласы: Орталық Африка Республикасының астанасы
Bangui
Банги – Орталық Африка Республикасының астанасы және ірі қаласы. 1889 ж. француз бекінісі ретінде құрылған, халық саны 889,231. Географиясы, тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орталық Африка Республикасының астанасы және ең ірі қаласы
Central African Republic capital and largest city
Банги (bɑ̃ɡi; немесе Санго тілінде Bangî, бұрын ағылшын тілінде Банги деп жазылатын) – Орталық Африка Республикасының астанасы және ең ірі қаласы. Қала 1889 жылы француз бекінісі ретінде құрылған және Убанги өзенінің солтүстік жағалауында орналасқандығына байланысты осылай аталған; ал Убанги өзенінің аты Браззавильден солтүққа қарай кеме жүзе алатын судың соңғы нүктесі болған елді мекеннің жанындағы «арпалыс» деген мағына беретін Бобанги сөзінен шыққан. Орталық Африка Республикасы халқының көп бөлігі елдің батыс бөлігінде, Бангиде және айналасындағы аудандарда тұрады. Қала 2020 жылдың желтоқсанынан бастап Банги префектурасының құрамына кіреді. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы 889 231 адамды құрайды. Бангиде сегіз қалалық округ (арондцимент), 16 топ (группировка) және 205 аудан (квартал) бар. Орталық Африка Республикасының астанасы ретінде Банги – әкімшілік, сауда және коммерциялық орталық. Қала аумағында Ұлттық Ассамблея, үкіметтік ғимараттар, банктер, шетелдік компаниялар мен елшіліктер, ауруханалар, қонақүйлер, ірі базарлар және Нгаргаба орталық түрмесі орналасқан. Бангиде тоқыма, азық-түлік, сыра, аяқ киім және сабын өндіріледі. Қаланың Нотр-Дам соборы Банги Рим-католик архиепископиясының орталығы болып табылады. Сондай-ақ, Бангиде 1970 жылы ашылған Банги университеті де бар. Қалаға Банги М’Поко халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді.
Bangui (bɑ̃ɡi; or Bangî in Sango, formerly written Bangi in English) is the capital and largest city of the Central African Republic. It was established as a French outpost in 1889 and named after its location on the northern bank of the Ubangi River ; the Ubangi itself was named from the Bobangi word for the "rapids" located beside the settlement, which marked the end of navigable water north from Brazzaville. The majority of the population of the Central African Republic lives in the western parts of the country, in Bangui and the surrounding area. The city has been part of Bangui Prefecture since December 2020. as of 2020 it had an estimated population of 889,231. The city consists of eight urban districts (arrondissements), 16 groups (groupements) and 205 neighbourhoods (quartiers). As the capital of the Central African Republic, Bangui acts as an administrative, trade, and commercial centre. The National Assembly, government buildings, banks, foreign enterprises and embassies, hospitals, hotels, main markets and the Ngaragba Central Prison are all located here. Bangui manufactures textiles, food products, beer, shoes and soap. Its Notre Dame Cathedral is the seat of the Roman Catholic Archdiocese of Bangui. The city is also home to the University of Bangui, inaugurated in 1970. It is also served by the Bangui M'Poko International Airport.
Тарих
Археологиялық зерттеулер Бангиде және оның төңірегінде кем дегенде 26 ежелгі темір дәуіріне жататын ескерткіштерді тапты. Бұл ескерткіштер қала мен айналасының еуропалықтар келгенге дейінгі тарихын жарыққа шығаратын, көптеген металлургиялық құралдар мен заттарды қамтиды. Археологиялық орындар 2006 жылдың 11 сәуірінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізімінің тізіміне «Мәдениет» санатында енгізілді. Убанги-Шари колониясы 1958 жылы Орталық Африка Республикасы ретінде автономия алды және 1960 жылы Франциядан тәуелсіздікке ие болды. 1970 жылы президент Жан Бедель Бокасса Банги университетін ашты. Ол келесі жылы Air Centrafrique ұлттық әуе компаниясын құрды және Бангиде екі жаңа сәнді қонақ үй салуға бұйрық берді. Бокассаның шектен тыс шығындары салдарынан Банги мен Париж арасындағы шиеленіс күшейді, сол себепті батыс банктері оған қарыз беруден бас тартты. 1974 жылдың сәуір айында француз-америкалық азаматша Брижит Мирудың денесі Бангидегі қонақ үйдің бөлмесінен табылды, бұл француз тарапымен қарым-қатынасты одан бетер нашарлатты. Миру 1973 жылы Бокассаның «Каравелла» ұшағында «хостесса» болып жұмыс істеу үшін Францияның солтүстігінен Орталық Африка Республикасына келген еді. Француз баспасөздері оның Бокассаның сүйіктісі болғанын және оның өліміне Бокассаның кінәлі екенін хабарлады. Осыдан кейін Бокасса француз газеттерін импорттауға тыйым салды және Бангидегі Agence France Presse кеңсесін өзіне бағындырды. 1975 жылы Бангиде 300 723 адам тұрды. 1981 жылдың наурыз айында сайлаудан кейін Бангиде кең ауқымды зорлық-зомбылық орын алды. «Кабан» операциясы француздарды Бокассаны (өз атауын император Бокасса I деп өзгертіп алған) құлатып, оның орнына Дэвид Даккомен алмастыруға алып келді. Президентке қарсылар Бангиде бас қосып, елден қашуға мәжбүр болды. 1986 жылдың күзінде Бангиге өз еркімен оралған Бокасса сотқа тартылды. Бастапқыда өлім жазасына кесілгенімен, 1988 жылдың ақпанында оған өмір бойы бас бостандығынан айырылды. Оның орнын Дакко армиясының штаб бастығы, генерал Андре Колингба басты, ол 1981 жылдың 1 қыркүйегінде елдің азамат соғысына ұшырауы мүмкін деген сылтаумен жергілікті француз әскерлерінен билікті қолға алды. Ол жемқорлыққа қарсы күресуге және ұлттық экономиканы бақылауға тырысқанымен, реформаларын жүзеге асыра алмады. 1980 жылдардың ортасына қарай елдің экономикалық жағдайы нашарлап, кірістің 80 пайызы мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын төлеуге жұмсалды. GIBAFOR (Франция, АҚШ, Жапония, Германия, ЕО, Дүниежүзілік банк және БҰҰ) деп аталатын донорлар тобының қысымымен Колингба 1991 жылы елде демократияны қалпына келтіру үшін көп партиялық үкімет құруға көшті. 1993 және 1994 жылдары сайлаулар өтті. Бірінші кезең үкіметтің жеңіліске ұшырауы анық болған кезде саботажға ұшырады. Донорлардың үнемі қысымымен 1994 жылы БҰҰ-ның сайлауға көмектесу бөлімінің көмегімен тағы бір сайлау өтті. Бұл сайлауда Анже Феликс Патассе президенттік лауазымға сайланды. Ол Орталық Африка Республикасының солтүстігінен болғандықтан, 1996 жылы оңтүстік топтағы Колингба көтеріліс ұйымдастырды. 1996 жылдың мамырында Орталық Африка Республикасының 200-ге жуық сарбазы Бангиде жалақыны көтеруді және Анже Феликс Патассенің орнынан кетуін талап етіп, көтеріліс жасады. Одан кейін көтерілісшілер 50-ден астам адамды тонап, өлтірді. Бозизе тұтқындау ордерін қабылдаудан бас тартып, «шамамен жүз сарбазымен Бангидің солтүстік аудандарында көшеде шайқасқа қатысып, Патассені қолдаған жергілікті тұрғындардың арасынан қашып кетті» және солтүстікке бет бұрды. Бозизе Чадқа жер аударылды, бірақ оның әскерлері Бангиге оралды және шайқастар жалғасты. Бейбітшілікті сақтау күштері тиімді болмады, бұл Патассені оқшаулады, ал Чадтың қолдауымен Бозизе әскерлері Патассенің үкіметін құлатуға сәттілікке жетті. Патассе Нигерде конференциядан оралғанда Бангиге қонуға рұқсат алмады және Тогода пана сұрады, ал Бозизе билікті басып алып, конституцияны тоқтатты. Уақытша заң шығарушы орган ретінде жұмыс істейтін барлық партиялардың Ұлттық өтпелі үкіметі құрылды. Алайда «сенімсіздік атмосферасы сақталды».
Archaeological studies in and around Bangui have yielded at least 26 ancient Iron Age sites that contain many metallurgical tools and objects, illuminating the pre European history of the city and surrounding area. The archaeological sites were added to the UNESCO World Heritage Tentative List on 11 April 2006 in the Cultural category. The colony of Ubangi Shari received its autonomy in 1958 as the Central African Republic and became independent from France in 1960. In 1970, President Jean Bédel Bokassa inaugurated the University of Bangui. He established the national airline Air Centrafrique the following year and ordered the construction of two new luxury hotels in Bangui. With tensions mounting between Bangui and Paris as a result of Bokassa's uncontrollable expenditures, western banks refused to lend him any more money. Relations with the French worsened still further in April 1974, when the body of Brigette Miroux was discovered in a hotel room in Bangui. Miroux was a native of northern France who in 1973 came to the Central African Republic to become a "hostess" in Bokassa's Caravelle aircraft. It was reported in the French media that she had been Bokassa's mistress and that he was responsible for her murder. As a result, Bokassa banned import of French newspapers and assumed control of the Agence France Presse office in Bangui. By 1975, Bangui had a population of 300,723. In March 1981, widespread violence took place in Bangui following elections, after Operation Caban led the French to drop Bokassa (who had begun to call himself Emperor Bokassa I), and replaced him with David Dacko. Opponents of the President met in Bangui and were forced to flee the country. After returning voluntarily to Bangui in the autumn of 1986, Bokassa went on trial. Initially faced with the death penalty, in February 1988 he was instead sentenced to life imprisonment. His successor was General André Kolingba, army chief of staff of Dacko's army, who took over control from the local French military on 1 September 1981 under the pretext that the country was heading towards civil war. Although he attempted to combat corruption and control the national economy, he was unable to achieve his reforms. By the middle of the 1980s the country's economic situation had deteriorated as 80% of the revenue went towards meeting the salaries of the staff. Under pressure from a donor group called GIBAFOR (France, USA, Japan, Germany, EU, World Bank and the UN) Kolingba made moves to restore a degree of democracy in the country in 1991 with a multiparty government. Elections were held in 1993 and 1994. The first round was sabotaged by the government when it was clear they would lose. Under continued donor pressure elections were held again in 1994 as before with help from the UN electoral Assistance Unit. During these elections, Ange Félix Patassé was elected to the post of president. Since he was from northern CAR, the southern group of Kolingba started a rebellion during 1996. In May 1996, about 200 soldiers of the Central African Republic mutinied in Bangui, demanding salary increases and the abdication of Ange Félix Patassé. In the aftermath, the renegades plundered and killed more than 50 people. Bozizé refused to accept an arrest warrant and "defected with about a hundred troops, engaged in street battles in the northern neighborhoods of Bangui (traditionally supporting Patassé)" and went north. Bozizé went into exile in Chad but his troops returned to Bangui and fighting continued. Peace keeping forces were ineffective, leaving Patassé isolated, and with support from Chad, Bozizé's troops were successful in removing Patassé's government. Patassé, who was returning from Niger after attending a conference, was not permitted to land in Bangui and he took asylum in Togo, and Bozizé seized power and suspended the constitution. An all party National Transitional Government was set up which functioned as an interim legislative body. However, the "climate of distrust continued".
2013 жылғы көтеріліс
2012 жылдың соңында Селека коалициясы оның автократиялық үкімшілігіне қарсы бүлік көтеріп, қалаға енді. Бриа, Сибут және басқа да маңызды қалаларды басып алғаннан кейін, олар Бангиге дейінгі соңғы стратегиялық қала – Дамараны басып алуға айналды. Франция мен АҚШ президентті қолдаудан бас тартты, ал көрші елдер Орталық Африка көпұлтты күштерін (Fomac) нығайтты. 2013 жылдың қаңтар айында бүлікшілер келіссөздер арқылы шешім табу үмітімен өздерінің әрекеттерін тоқтатты. Бірақ келісім орындалмады және бүлікшілер 2013 жылдың 23 наурызында Бангиді басып алып, Бозизені елордадан қашуға мәжбүр етті. 2014 жылдың қаңтар айының басына қарай Бангиде "шамамен 500 мың адам, яғни қала халқының жартысына жуығы үйлерін тастап кеткен" еді. 2021 жылдың 13 қаңтарында 200-ге жуық бүлікші Бангиге шабуыл жасап, бір бейбітшілік сақтаушыны өлтірді, бірақ олар кері қайтарылды.
In late 2012, the Séléka coalition rebelled against his autocratic rule and entered the city. After capturing Bria, Sibut, and other important towns, they were on the verge of capturing Damara, the last strategic town before Bangui. France and the US refused to support the president and neighbouring countries reinforced the Central African Multinational Force (Fomac). In January 2013, the rebels terminated their operations, hoping for a negotiated settlement. The agreement was not honoured and the rebels captured Bangui on 23 March 2013, forcing Bozizé to flee the capital. As of early January 2014, "around 500,000 have fled their homes" in Bangui, "almost half the city's population." On 13 January 2021 around 200 rebels attacked Bangui, killing one peacekeeper before being repelled.
География және климат
Банги, елдің оңтүстік шекарасына жақын, Убанги өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан. Өзенде орналасқан жалғыз ірі қала, ол өзеннің бір бөлігін қамтиды. Көк жасыл төбелермен көмкерілген, кеме жүзе алатын Убанги өзені Бангиден оңтүстікке қарай тік төмен ағып, экватордан оңтүстікке қарай Браззавильге жақын Конго өзенімен қосылады, ол оның басты солтүстік саласы болып табылады. Убанги өзені Орталық Африка Республикасы мен Конго Демократиялық Республикасы арасындағы шекараны белгілейді. Конгоның Зонго қаласы Бангиден өзеннің арғы бетінде жатыр. Өзен Банги қаласының шығысынан ағып өтеді. Жаңбырлы маусымда өзеннің су көлемі жылдың қалған уақытына қарағанда үш есе артады. Қала 1970-ші жылдары «Ла Кокет» (әдемі қала) деп те аталып келді. Өзенге жақын қала орталығында Бокассаға арналған үлкен арка, сондай-ақ президенттік сарай мен орталық базар орналасқан. Тұрғын үйлердің орталық бөлігі солтүстікке қарай орналасқан, онда ең ірі базар мен түнгі ойын-сауық орындары көп. Қала шеткеріндегілердің көпшілігі сабанмен жабылған, кірпіштен салынған «кодрос» деп аталатын үйлерде тұрады. Банги магниттік аномалиясы, Жер қыртысының ең ірі аномалияларының бірі және Африкадағы ең үлкені, орталығы Бангиде орналасқан. Ол 6 градус солтүстік және 18 градус шығыс координаталарындағы орталық нүктесі бар үлкен эллипс пішіндес. Ол үш бөлік немесе сегменттен тұрады: солтүстік, оңтүстік және орталық аномалиялар. Магниттік экватор осы құбылыстың ортасынан өтеді. Бұл құбылыс жақсы зерттелгенімен, оның пайда болуы толыққанды түсініксіз. Орталық Африка Республикасы экватордың солтүстігінде орналасқан, күндізгі температура әдетте кем дегенде 30°C-қа жетеді. Банги, елдің оңтүстігінде экваторға жақын болғандықтан, солтүстік аймақтарға қарағанда сәл ыстық және ылғалды. Онда тропикалық саванна климаты (Кёппен: Aw) және құрғақ қыс мезгілі басым. Жылы маусым 23 қаңтардан 18 наурызға дейін, ал суық маусым 20 маусымнан 27 тамызға дейін созылады, осы кезде жаңбырлармен бірге найзағайлар жиі болады. Қаланың жағалауында тығыз тропикалық орман өседі. Оның бірнеше аудандары су тасқынына бейім төмен жатқан жерлерде орналасқан, 2009 жылғы маусым және шілде айларындағы қатты жаңбырлар салдарынан 11 мың адам үйсіз қалды.
Bangui, close to the country's southern border, lies on the northern banks of the Ubangi River just below a series of rapids that limit major commercial shipping upriver. The only major city located on the river, it covers an area of The navigable Ubangi River, with the backdrop of lush green hills, turns sharply south below Bangui and connects to the Congo River just south of the equator near Brazzaville as its chief northern tributary. The Ubangi river marks the border between the Central African Republic and the Democratic Republic of the Congo. The Congolese town of Zongo is situated across the river from Bangui. The river flows to the east of downtown Bangui. During the rainy season the discharge in the river is three times higher than during the rest of the year. The city was also known as La Coquette (the beautiful city) in the 1970s. Close to the river, the city centre features a large arch dedicated to Bokassa as well as the presidential palace and the central market. Lying further north, the heart of the residential area has the largest market and most of the nightlife. Many of those in the suburbs live in houses known as Kodros, built of mud bricks with a thatched roof. The Bangui Magnetic Anomaly, one of the earth's largest crustal anomalies and the largest in Africa, has its centre in Bangui." It takes the form of a huge ellipse of x , with its central point at 6 degrees north and 18 degrees east. It consists of three parts or segments, which comprise the northern, the southern and the central anomalies. The magnetic equator passes through the feature's centre. Although it is well documented, the feature's origins are not fully understood. The Central African Republic is situated just north of the Equator with daily temperatures normally reaching at least 30 °C. Bangui, close to the Equator in the south of the country, it is slightly hotter and wetter than the northern regions. It has a tropical savanna climate (Köppen: Aw) with dry winters. While the warm season is from 23 January to 18 March, the cold season lasts from 20 June to 27 August, when rainfall is frequently accompanied by thunderstorms. The city is bordered by thick tropical rainforests along the river banks. Several of its neighbourhoods are in low lying areas prone to recurrent flooding with severe rains in June and July 2009 leaving 11,000 people homeless.
Демография
Орталық Африка Республикасы 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін даму шаралары басталды, одан кейін Банги қаласының халқы көбейе бастады. Бұл туралы 1975 жылы 279 800 болған халық санының 1988 жылы 427 435-ке, ал 2001 жылы 652 000-ға жеткені куәлік етеді. Елдің этникалық тұрғындарынан өзге, қалада грек, португал және йемендік саудагерлердің аз тобы да, сондай-ақ француз халқының шағын қауымдастығы да тұрады. Банги тұрғындарының құрамына Батыс Африка мен Чадтан келген алмаз саудагерлері, көптеген Африка елдерінен келген саудагерлер, сондай-ақ Демократиялық Конго Республикасы мен Нигериядан келген босқындар кіреді. Бангиде тоқыма, азық-түлік, сыра, аяқ киім және сабын сияқты өнімдер өндіріледі. Басты экспорт тауарлары – мақта, каучук, ағаш, кофе және сизаль. 2001 жылы қаладағы ахуалдың тұрақсыздығы салдарынан жұмыссыздық деңгейі шамамен 23% құрады. Бангиде Нгаргаба орталық түрмесі орналасқан, ол елдегі ерлерге арналған ұлттық түрме. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, онда 476 тұтқын болды, түрме жағдайларының нашар екені хабарланды.
After the Central African Republic attained independence in 1960, developmental activities began, and the urbanization of Bangui ensued. This is evidenced by the population growth from 279,800 in 1975 to 427,435 in 1988 and to 652,000 in 2001. Apart from the ethnic people of the country, the city is also home for a minority group of Greek, Portuguese and Yemeni traders, and also has a small community of French people. The Bangui resident community includes diamond traders from western Africa and Chad, traders from many African countries, and refugees from the Democratic Republic of the Congo and Nigeria. Bangui manufactures include textiles, food products, beer, shoes, and soap. The main exports are cotton, rubber, timber, coffee, and sisal. Because of the ongoing strife, unemployment hovered near 23% in the city as of 2001. Ngaragba Central Prison, the national prison for men, is located in Bangui. as of 2007, it had 476 inmates; prison conditions are reported to be poor.
Көрнекті орындар
Бангидің ескі қаласы отарлық қала құрылысын сақтап қалды, кең бульварлары орталық базар алаңына жетеді. Бангидегі көрікті орындарға Боганда мұражайы, Банги хайуанаттар бағы және бұрынғы Бокасса сарайы – Президент сарайы кіреді. Нотр-Дам соборы Банги Рим католик архиепископиясының тамырқасы болып табылады. Боганда мұражайында (Musée de Boganda) дәстүрлі музыкалық аспаптар, қару-жарақ, ауылдық сәулеттік ерекшеліктер, ежелгі аң аулау құралдары, керамика және көптеген діни жәдігерлер қойылған. Мұражайда Бокассаның төсегін жапқан қабықтан жасалған маталардың жиынтығы бар. Халықаралық стандарттарға сай бірнеше қонақ үйлер бар. Қала шетінде орналасқан Ledger Plaza Bangui ашық жүзу бассейнімен, теннис кортымен және ыңғайлы жабдықтармен қамтамасыз етілген. Ұлттық қонақ үй 1970 жылы 30 бөлмелі болып ашылды. Сонымен қатар, Golf Palace қонақ үйі, 72 бөлмелі Hotel du Centre, JM Residence, 1985 жылы құрылған Oubangui қонақ үйі және 23 бөлмелі Hotel Somba да бар.
The old town of Bangui has retained its colonial town planning, with wide boulevards leading towards a central market square. Attractions in Bangui include Boganda Museum, Bangui Zoo, and the Presidential Palace, formerly the Bokassa Palace. Notre Dame Cathedral is the seat of the Roman Catholic Archdiocese of Bangui. Boganda Museum (Musée de Boganda) has displays of traditional musical instruments, weapons, rural architectural features, ancient hunting tools, pottery, and also many religious antiques. It has a collection of bark cloth, the material used to cover Bokassa's bed. There are several hotels up to international standards. The Ledger Plaza Bangui on the outskirts has an outdoor swimming pool, tennis court, and comfortable amentities. The National Hotel was established in 1970 with 30 rooms. Also of note are the Golf Palace Hotel, the Hotel du Centre with 72 rooms, JM Residence, the Oubangui Hotel, established in 1985, and Hotel Somba with 23 rooms.
Кедендік
Көп әйел алу ерлер арасында қабылданған практика. Бангиде біреу қайтыс болғанда, оның ауылынан бір өкіл жерлеуге қатысады. "Осы өкілдің міндеті - қайтыс болған адамға үйге қайту жолын көрсету, осылайша ол өзінің өліміне кінәлілерден кек ала алады және отбасының күшін танытады". Жерлеуге келген өкіл қабірден аз ғана топырақ алып, ауылға жеткізеді де, оны ауылдың емшісіне береді, ол оның өлімінің себептерін анықтау үшін пайдаланады. Бангидегі көптеген мерекелер христиан және мұсылман діндерімен байланысты, және олар әлемнің басқа аймақтарында да тойланады. Ұлттық мерекелердің қатарында тәуелсіздік күні және Боганда мен басқа да бірнеше ұлттық қаһармандардың туған күндері бар.
Polygamy is an accepted practice among men. When someone dies in Bangui a representative from his or her village attends the funeral. "This person is charged with indicating to the deceased the way back home so that the deceased may avenge himself and herself and demonstrate the power of the family". The representative who attends the funeral also carries a little dust from the grave to the village, and gives it to the village's medicine man so that he can ascertain the reasons for his death. Most of the holidays in Bangui are festivals related to the Christian and Muslim faiths and are the same as those observed in other parts of the world. National holidays include independence day and the birthdays of Boganda and several other national heroes.
Ас мәзірі
Орталық Африка Республикасының асханасы «Орталық Африкалық» деп аталады, ал Бангидегі негізгі тағамдар – макасо (кассава), күріш, қабақ, тықсы және банандар, олар соус пен грильденген етпен бірге беріледі. Окра немесе комбо – танымал көкөніс. Жер жөңке мен жер жөңке майы кеңінен қолданылады. Аң еті де, мабоке және сусу сияқты балықтан жасалған тағамдар да танымал. Маниока ұны фуфу дайындау үшін пайдаланылады. Бангиде үш түрлі мейрамхана бар. Бірқатары шетелдік асқа назар аударады, мысалы, француз тағамдарына бағытталған «Relais des Chasses», «La Tentation» және «L'Escale», ал ливан тағамдарын ұсынатын «Ali Baba» және «Beyrouth». «Мадам М’бока» сияқты жергілікті тұрғындардың сүйіктісіне айналған көптеген африкалық мейрамханалар бар. Бангидің асхана мәдениетін көптеген барлар мен көшедегі тағам сату орындары толықтырады. Ішімдіктердің ішінде жергілікті пісірілген сыра, пальма және банан шараптары бар. Алкогольсіз сусындарға имбирь суы жатады.
The cuisine of CAR is referred to as Centrafrican and the staple diet in Bangui includes cassava, rice, squash, pumpkins and plantains served with a sauce and grilled meat. Okra or gombo is a popular vegetable. Peanuts and peanut butter are widely used. Game is popular, as are the fish based dishes maboké and soussou. Manioc flour is used for preparing fufu. There are three types of restaurants in Bangui. Some focus on foreign cuisine, such as 'Relais des Chasses,' 'La Tentation' and 'L'Escale,' which are oriented towards French food, and 'Ali Baba' and 'Beyrouth,' which serve Lebanese food. There are a large number of African restaurants, such as the "Madame M'boka," a favorite of the locals. A number of bars and street food stalls complement Bangui's culinary scene. Alcoholic beverages served are locally brewed beer, palm wine and banana wine. Non alcoholic beverages include ginger beer.
Өнер
Бангидегі қолөнершілер базарында елдің әр аймағынан әкелінген, дәстүрлі өнер бұйымдары сатылады. Олардың ішінде тоқылған кілемдер мен себеттер, қарапайым пішінді ағаш ыдыстар, оюлы орындықтар, қыштан жасалған заттар, музыкалық аспаптар, батқан терілер мен ағаш өнімдері бар. Бангиде 1969 жылы президент Жан Бедель Бокасса құрған және өз атымен атаған Банги университеті орналасқан; ол 1970 жылдан бастап жұмыс істей бастады. Бұл университет – Орталық Африка Республикасындағы мемлекеттік білім беру мекемесі және ауыл шаруашылығынан басқа барлық сала бойынша білім береді. 1981 жылдан бері университет кітапханасы жеке ғимаратта орналасқан, онда ғылым, әдебиет және құқық бойынша жинақтар сақталады. Университеттің медицина факультетінің жеке кітапханасы бар. Сонымен қатар, Бангиде Ұлттық өнер мектебі, Орталық ауыл шаруашылығы мектебі және көптеген діни және техникалық училищалар бар. Мұсылмандық мешіттер де кездеседі.
Bangui's artisans' market has traditional wares representing the art products from different regions of the country. Handicrafts include woven mats and baskets, wooden utensils of simple design, carved stools, pottery, musical instruments, tanned skins, and wood products. Bangui is home to the University of Bangui, founded in 1969 by President Jean Bédel Bokassa who named it after himself; it started functioning in 1970. A public institution, the university provides non agricultural education in the Central African Republic. Since 1981, the University Library has been in a separate building that houses its science, literature, and law collections. The medical school of the university has its own library. The other educational institutions are the National School of Arts and the Central School of Agriculture, in addition to many religious and technical schools. There are also Muslim mosques.
Көлік
Банги – Орталық Африка Республикасының көлік торабы. 1999 жылғы мәлімет бойынша, сегіз жол қаланы елдің басқа да маңызды қалаларымен, Камерунмен, Чадпен және Оңтүстік Суданмен байланыстырды; олардың тек ақы төленетін жолдары ғана асфальтталған. Наурыз бен қараша айлары арасындағы жаңбырлы маусымда кейбір жолдардан өтуге болмайды. Қала ішіндегі жол желісі Республика сарайынан басталады. Бангидегі өзен портынан Бразавиль және Зонгоға өзен арқылы жүк тасымалдау кемелері қатынайды. Банги мен Бразавиль арасында жылдың көп бөлігінде өзенмен жүзуге болады. Бразавильден тауарлар Конгоның Атлантикалық порты – Пойнт-Нуарға теміржолмен тасымалданады. Өзен порты елдің халықаралық саудасының басым бөлігін қамтамасыз етеді және 350 000 тонна жүк тасымалдауға қабілетті; оның құрылыс ұзындығы және қойма алаңы бар. Бангидегі алғашқы ұшу-қону жолағы 1920-1925 жылдар аралығында салынған. Банги М’Поко халықаралық әуежайы, ескі қаланың солтүстігіндегі Шейіттер даңғылынан тыс, орманды жерге орналасқан, Кудуку даңғылы мен Банги университеті аралығында жатыр.
Bangui is the transport hub of the Central African Republic. As of 1999, eight roads connected the city to other main towns in the country, Cameroon, Chad and South Sudan; of these, only the toll roads are paved. During the rainy season from March to November, some roads are impassable. The road network in the city emanates from the Palace de la Republique. River ferries sail from the river port at Bangui to Brazzaville and Zongo. The river can be navigated most of the year between Bangui and Brazzaville. From Brazzaville, goods are transported by rail to Pointe Noire, Congo's Atlantic port. The river port handles the overwhelming majority of the country's international trade and has a cargo handling capacity of 350,000 tons; it has length of wharfs and of warehousing space. The first airstrip in Bangui was built between 1920 and 1925. Bangui M'Poko International Airport is located on of deforested land off the Avenue of Martyrs to the north of the old town, between the Koudoukou Avenue and the University of Bangui.