Кіріспе

Сент-Китс пен Невис астанасы – Бассетерре (/b//æ//s/'/t//ɛər/; Сент-Китс креол тілінде: Basterre). 2018 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы шамамен 14 000 адамды құрайды және ол Сент-Китс пен Невис елінің ең ірі қаласы болып табылады.

Тарих

Басетерр 1627 жылы француз Сир Пьер Белен д’Эснамбук құрған қала. Ол Сент-Китс аралының солтүстік және оңтүстік бөліктерін қамтитын Сент-Кристоф француз колониясының астанасы болды (аралының орталық бөлігі Ұлыбританияға өткен). 1639 жылы Филипп де Лонгвильер де Поинси Сент-Китс француз губернаторы тағайындалғанда, қала Шығыс Кариб теңізі саудасы мен отарлауына бағынып, ірі, сәтті портқа айналды. Де Поинси Басетеррді Гваделупа және Мартиника аралдарын қамтитын, бүкіл француздық Батыс Индия колониясының астанасы етіп бекітті, және ол 1660 жылы қайтыс болғанға дейін осы мәртебесін сақтап келді. Француздар аралдан қуылғаннан және толық британдық билік орнатылғаннан кейін, 1727 жылы қала Сент-Китс аралының астанасы болды. Басетерр қаласы Кариб бассейніндегі астаналардың арасында ең трагикалық тарихы бар қалалардың бірі. Ол колониялық соғыстар, өрт, жер сілкіністері, су тасқындары, көтерілістер және дауылдар салдарынан көп рет қирады. Бұл барлық қиындықтарға қарамастан, Басетеррдің орталық бөлігінде жақсы қалпына келтірілген көптеген ғимараттар әлі де сақталған. Қала құрылыстарының көп бөлігі 1867 жылғы үлкен өрттен кейін салынды. Цирк Пикадилли циркінің үлгісімен салынды, ал орталықтағы фонтан 1883 жылы салынды және Генри Спенсер Берклидің әкесі, құрметті Томас Берклиге арналды.

Қала бойынша

Басетерре – торлы жоспармен салынған шағын қала. Оның батыстан шығысқа қарай төрт негізгі көшесі бар, олар оңтүстіктен солтүстікке қарай ретімен тізілген: Бей-роуд, Ливерпуль-роу, Централь-стрит және Кейон-стрит. Солтүстік-оңтүстікке қарай өтетін басты көше – Форт-стрит / Банк-стрит, онда аралдың көптеген дүкендері мен банктері орналасқан. Қаланың екі орталығы бар: туризмге бағытталған «Цирк» және собор, сот үйі мен көне ғимараттардың көпшілігі орналасқан Тәуелсіздік алаңы. Басетерре – Сент-Китстің маңызды сауда және өнеркәсіп орталығы. Бұл елдің теңіз және әуе жолымен кіретін басты порты, сондай-ақ автомобиль және теміржол көлігінің торабы болып табылады. Мұнда федералды үкіметтің әкімшілік ғимараттары орналасқан (ал Невис аралы үшін – Чарльзтаунда). Сонымен қатар, ол Шығыс Кариб теңізінің Орталық банкінің және көптеген өңірлік қаржы институттарының бас кеңсесіне ие. Шағын болғанына қарамастан, Басетерре 2000 жылы Carifesta VII (Кариб теңізі өнер фестивалі) қабылдады, бұл бәсекелестерінен әлдеқайда үлкендерді жеңіп алуға мүмкіндік берді. Қала 2007 жылғы Крикет әлем чемпионатының ойындарын өткізу үшін АҚШ-ты басып озды. Warner Park спорт кешені турнирдің алғашқы кезеңінің ойындарын қабылдады. Бұл Сент-Китс пен Невисті әлем чемпионатын өткізген әлемдегі ең кішкентай ел етті. Басетерреде Роберт Росс негіздеген екі жеке, коммерциялық медициналық оқу орны бар: Росс университетінің ветеринариялық медицина мектебі және Халықаралық медбикелік университеті. Қалада төрт орта мектеп бар, олардың екеуі мемлекеттік, ал екеуі жекеменшік.

Дін

Қаланың өлшеміне қарағанда, онда көптеген христиан шіркеулері бар. Көбінесе британдық отарлаудың салдарынан протестанттар басым, бірақ Басетерредегі кафедралық собор католик. Англия шіркеуі деп те аталатын англикан шіркеуінің мүшелері ең көп, одан кейін методистер келеді. Басқа протестанттық дінге жататындар: моравиялықтар, Құдай шіркеуі, баптистер, жетінші күндік адвентистер, Ехоба куәгерлері, «Тірі су өзендері» және Пятидесятниктер. Африка-христиандық синкретикалық секталар да кеңінен таралған.

Экономика

Басетерр қаласы Шығыс Кариб теңізінің қаржы орталығы ретінде орнықты. Бұл Шығыс Кариб Орталық Банкінің және Шығыс Кариб Бағалы қағаздар биржасының орналасқан жері, ол аймақтағы компаниялар мен корпорациялардың бағалы қағаздарын тіркеуді жүзеге асырады. Қала сонымен қатар активтері бойынша Шығыс Кариб теңізіндегі ең ірі банк – Сент-Китс-Невис-Ангилья Ұлттық Банкінің бас кеңсесі болып табылады. Қала Шығыс Кариб теңізінің маңызды өнеркәсіптік орталығы болып есептеледі; оның негізгі экспорт тауарлары – басс балығы, электроника, сусындар, киім және тұз. Күшті өндіріс қуатына ие болған қант өнеркәсібі 2005 жылы тоқтатылды. Бұл, ең алдымен, үлкен қарыздардың болуымен және Еуроодақ жоспарлаған бағаның күрт төмендеуінен туындаған қиындықтармен байланысты. Субсоникалық технологияны, тамақ өңдеуді, жеңіл өнеркәсіпті, басс балығын өңдеуді және ром құюды жүзеге асыратын арнайы өнеркәсіптік аймақтар бар.

Көлік

Басетерр – Сент-Китс аралындағы барлық маңызды жолдардың орталығы. Көлік жүру сол жақтан жүзеге асырылады. Қалада жылдамдық шегі барлық жерде бірдей, мектеп аймақтарында ерекше сақтық таныту қажет.

Таксилер

Таксилердің сары түсті нөмірлік тақталары "Т" немесе "ТА" әріптерімен басталады. Басетеррдегі такси станциясы Цирк саябағында (466 6999) орналасқан. Таксилер сізді дерлік кез келген жерге алдын ала белгіленген бағамен апаруға дайын.

Кемежай

Басетеррдегі терең су порты круиздік кемелерді қабылдауға және жағаға қоюға, сондай-ақ жүктерді тасымалдауға қабілетті. Ол Басетерр шығанағының ең шығыс бөлігінде орналасқан. Шығанақтың ортасындағы Порт Занте тек круиздік кемелерге арналған. Бұл порт әлемдегі ең ірі круиздік кемелерді қабылдай алады. Онда сонымен қатар кемелер тұрақты тоқтауға арналған марина да бар. Шығанақта Басетерре мен Невис астанасы Чарльзтаун арасындағы қарбалас паром қызметі де жүзеге асырылады. Күн сайын көптеген рейстер жасалады, оларды алты түрлі паром атқарады. Басетерре мен Оранжестад (Статия) және Сент-Мартен арасында да паром қызметі бар, бірақ бұл бағыттардағы рейстер жүйелі емес және сирек болады.

Жергілікті әуежайлар

Роберт Л. Брэдшоу халықаралық әуежайы Басетерр қаласына қызмет етеді және қаланың ең солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Ол Лондонға, Нью-Йоркке және Майамиге тікелей рейстерді, ал туристік маусымда Шарлоттаға (Солтүстік Каролина), Атлантаға және Филадельфияға, сондай-ақ АҚШ пен Канаданың басқа да ірі қалаларына маусымдық рейстер ұсынады. Жақын жерде Невис аралында Ванс У. Амори халықаралық әуежайы да орналасқан. Бұл әуежай негізінен Кариб бассейніндегі аймақтық бағыттарға рейстерді жүзеге асырады.

Теміржол

Сент-Китстің 58 км тар (0,762 м) өлшемді темір жолы Басетерреде аяқталады және аралды шеңбер тәрізді айналып өтеді. Бастапқыда Басетерредегі орталық қант фабрикасына қант қамысын тасымалдау үшін салынған темір жол желілері қазір туристерді Сент-Китс көрікті темір жолы арқылы тасымалдауға пайдаланылады, ол қазір Сэнди-Пойнттан Басетерреге қатынайды.