Кіріспе

Күн энергиясымен жұмыс істейтін ұшқышсыз ұшақ, Марсты зерттейтін роботтық зонд.

NASA Pathfinder және NASA Pathfinder Plus – күн энергиясымен және отын жадырауы жүйесімен жұмыс істейтін ұшқышсыз ұшақтардың эволюциялық сериясының алғашқы екі үлгісі. AeroVironment, Inc. компаниясы бұл ұшақтарды NASA-ның Экологиялық зерттеу ұшақтары және сенсорлық технологиялар (ERAST) бағдарламасы шеңберінде жасады. Олардың құрылысының мақсаты – ұзақ мерзімді, жоғары биіктіктегі ұшақтардың атмосфералық спутниктер ретінде жұмыс істеуіне, атмосфераны зерттеу және байланыс платформасы ретінде қолданылуына қажетті технологияларды дамыту болды. Бұл ұшақтар NASA Centurion және NASA Helios ұшақтарының негізіне айналды.

Жол іздеуші

AeroVironment компаниясы 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Gossamer Penguin және Solar Challenger көліктерімен толық масштабты күн энергиясымен жұмыс істейтін ұшақтарды әзірлеуді бастады, бұл 1974 жылы күн энергиясымен жұмыс істейтін алғашқы ұшқыш үлгілерін құрастырған Роберт Бучердің пионерлік еңбегінен кейін жүзеге асты. ERAST бағдарламасы аясында AeroVironment Рей Морганның жетекшілігімен ұзаққа созылатын ұшқышсыз әуе кемелерінің (UAV) төрт буынын жасады, алғашқысы Pathfinder болды.

Даму

1983 жылы AeroVironment белгісіз АҚШ үкіметтік агенттігінен "Жоғары биіктіктегі күн" немесе HALSOL деп аталатын БПҰ тұжырымдамасын құпия зерттеу үшін қаржы алды. HALSOL прототипі алғаш рет 1983 жылдың маусым айында ұшты. Невада штатындағы Грум-Лейкте HALSOL-дің тоғыз ұшуы өтті. Ұшулар радиобақылау және аккумуляторлық қуатпен жүзеге асырылды, себебі ұшақ күн панельдерімен жабдықталмаған еді. HALSOL-дің аэродинамикалық қасиеттері расталды, бірақ жүргізілген зерттеулер фотоэлектрлік жасушалар мен энергия сақтау технологиялары сол кезде бұл идеяны іске асыру үшін жетілмегенін көрсетті, сондықтан HALSOL сақтауға қойылды. 1993 жылы, он жыл сақтаудан кейін, ұшақ Ballistic Missile Defense Organization (BMDO) ұйымының қысқа мерзімді миссиясы үшін қайта қолданысқа келтірілді. Шағын күн батареяларын қосу арқылы, BMDO бағдарламасы аясында 1993 жылдың күзінде және 1994 жылдың басында NASA Dryden орталығында күн және аккумуляторлық қуатпен бес төмен биіктіктегі сынақ ұшуы жүзеге асырылды. Ұшулар сериясы өте жеңіл және нәзік конструкциясы бар, қанат ені мен қанаттың профилі арасындағы қатынасы жоғары ұшақтың (аспект қатынасы) әуежайдан сәтті ұшып, өте биік биіктіктерге (15240 м және 24384 м аралығында) күннің күшімен көтеріле алатынын көрсету үшін жоспарланған. Бұдан өзге, ERAST жобасы мұндай БПҰ-ның түрлі ғылыми зерттеулерде қолданылатын құралдарды тасымалдау мүмкіндігін анықтауды мақсат етті. 1995 жылдың 21 қазанында ұшақтың осалдығы ангардағы апатта қатты зақымдануымен нақтырақ дәлелденді, бірақ ол кейіннен қайта құрастырылды.

Сипаттамалар

+ Техникалық сипаттамалар Pathfinder Pathfinder Plus Centurion Helios HP01 Helios HP03 Ұзындығы ft(м) 12 (3.6) 12 (3.6) 12 (3.6) 12 (3.6) 16.5 (5.0) Аккорды ft(м) 8 (2.4) Қанат ені ft(м) 98.4 (29.5) 121 (36.3) 206 (61.8) 247 (75.3) Көлбеу бұрышы 12:1 15:1 26:1 30.9:1 Сығу қатынасы 18:1 21:1 Белгісіз Белгісіз Белгісіз Әуе жылдамдығы kts(км/сағ) 15–18 (27–33) 16.5–23.5 (30.6–43.5) Белгісіз Ең жоғары биіктік ft(м) 71,530 (21,802) 80,201 (24,445) Қолжетімсіз 96,863 (29,523) 65,000 (19,812) Бос салмағы lb(кг) Белгісіз Белгісіз Белгісіз 1,322 (600) Белгісіз Максималды салмағы lb(кг) 560 (252) 700 (315) ±1,900 (±862) 2,048 (929) 2,320 (1,052) Жүк көтергіштігі lb(кг) 100 (45) 150 (67.5) 100–600 (45–270) 726 (329) Белгісіз Қозғалтқыштар электр, әрқайсысы 2 а.к. (1.5 кВт) Қозғалтқыштар саны 6 8 14 14 10 Күн энергиясының қуаты (кВт) 7.5 12.5 31 35 18.5 Қосымша қуат аккумуляторы аккумуляторы Li аккумуляторы Li аккумуляторы, жанар жасушасы