Кіріспе

Moller Skycar - Пол Моллердің 50 жылдан астам уақыттан бері дамытып келе жатқан, VTOL (тік ұшып-қону) қабілетіне ие ұшу машинасы. 2023 жылға қарай, M400 еркін ұшуға қол жеткізген жоқ. Жобаның нәтижесіз аяқталуы және осыған байланысты қаржылық қиындықтарға байланысты Моллер қасақана түрде алаяқтық жасады деп айыпталуда. Басты компания, Moller International, 2015 жылдан бері тоқтап тұр. Ол, жүргізушіге көлік жүргізу білімі болса, автоматтандырылған ұшу басқару жүйесі арқылы, қажетті бағыт пен жылдамдықты енгізу арқылы ұшуға мүмкіндік беру үшін жасалған. M400 корпусы төрт орындық стандартты автомобильден тұрады, ол алға қозғалғанда аэродинамикалық көтергіш күш беруі күтілуде. Жығылатын қанаттар мен үлкен, бекітілген көлденең стабилизатор негізгі көтергіш беттерді құрайды, бірақ алғашқы прототиптерде қанаттар болған жоқ. VTOL көтеру және алға жылдамдық үшін әуеде төрт иілгіш желдеткіш құрылғысы қолданылады, олар тік ұшу үшін ауаны төмен, ал алға ұшу үшін көлденең бағыттайды. Құрылғылар тікелей қосылған пернелер мен қозғалтқыштарды қамтиды және итермелеу векторын арттыру үшін артқы жағында жылдамдықты өзгертетін жапсарлар орналасқан. Skycar дәстүрлі қанатты ұшақ сияқты басқарылмауы тиіс, сондықтан ұшқыштың басқару элементтері шектеулі болады, олар ұшқыш компьютерлік басқару жүйесіне қажетті ұшу маневрлері туралы ақпарат беру үшін қолданылады.

Ротамобильді қозғалтқыштар

Прототиптерде қолданылатын Rotapower қозғалтқыштарын Moller компаниясының еншілес кәсіпорны Freedom Motors әзірлеп жатыр. Әрбір қуат блогы тікелей арналы желдеткішті қоздыратын Ванкель роторлық қозғалтқышынан тұрады. Желдеткіш қанаты бұзылған жағдайда оларды ұстап тұру үшін корпусы Кевлармен жабылған. Ол әртүрлі отындарда жұмыс істей алады деп мәлімделеді.

M400 сияқты, Rotapower қозғалтқышы да ешқашан өндіріске шығарылмаған.

Тарих

Қырық жылдық зерттеулер мен 100 миллион доллар жұмсалғаннан кейін, 2003 жылы Skycar тіреу арқылы ауада тұра алу мүмкіндігін көрсетті. Moller даму үшін қосымша қаржы жинау мақсатында 1990-шы жылдардан бері оны алдын ала тапсырысқа кеңінен сатуға ұсынып келді. 2003 жылы Skycar прототипімен ауада тұру сынақтары жүргізілді, ол сақтандыру талаптары бойынша кранға тірелген, бірақ ілініп тұрмаған.

Қайталаулар

2003 жылы Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы Moller-ді азаматтық алаяқтық үшін (Securities And Exchange Commission v. Moller International, Inc., және Paul S. Moller, Defendants) тіркелмеген акциялар сатумен байланысты, сондай-ақ Skycar-дың өнімділігі туралы негіссіз мәлімдемелер жасағаны үшін сотқа берді, тіпті Moller-дің мәлімдемелері тексеруден өткенімен және SEC-тен «мақұлданған пікірлер» алғанымен, компания акциялары биржада саудалана бастағанға дейін бұл мәселелер қарастырылды. Моллер ешқандай кінәсін мойындамай, акцияның алғашқы саудасын кешіктірмеу үшін мәселені тез шешу мақсатында 50 000 доллар төлеуге келісті. SEC-тің шағымында айтылғандай: «2002 жылдың соңына қарай MI-ның шамамен 40 жылдық зерттеулері нәтижесінде Skycar прототипі жасалды, ол жерден шамамен 15 фут биіктікке көтеріле алады». 2006 жылдың қазан айында Moller өзінің M200X моделінің жалғыз прототипін eBay аукционына қойды, бірақ сатылым сәтті болмады. Ең жоғары ұсыныс 3 000 100 доллар болды, ал Moller 2006 жылдың 21 қазанында Калифорния штатының Дэвис қаласында өткен акционерлердің жылдық отырысында резервтік бағаның 3 500 000 доллар екенін хабарлады. 2003 жылы M400-ді eBay арқылы сатуға жасалған бұрынғы әрекет те сәтсіз аяқталды, сондай-ақ 2017 жылдың шілдесінде M400 прототипін eBay-де сатуға жасалған екі әрекет те нәтижесіз болды. 2009 жылдың 18 мамырында Пол Моллер АҚШ федералдық банкроттық заңнамасының 11-тарауы бойынша жеке қорғанысқа өтініш берді, бұл оның идеяларының болашағына қалай әсер ететіні әзірге белгісіз. Moller International өзі банкротқа өтініш бермеді, бірақ қызметін қысқартты. Дегенмен, демонстрациялық ұшулар ешқашан өткізілген жоқ.

Операцияны тоқтату

2019 жылдың тамызындағы Freedom Motors хабарламасында айтылғандай, Moller International 2015 жылдан бері тоқтап тұр. 2019 жылдың қыркүйек айында SEC Moller International акцияларын жойды.

Сын

Skycar ешқашан еркін ұшуға қол жеткізбеген. Moller компаниясына M400-ді ұшыруға қажетті қаржының үнемі жетіспеуі салдарынан National Post газеті Skycar-ды «сәтсіздік» деп сипаттады. Компания басшылығының әрекетсіздігі және өнімді нарыққа енгізе алмауы сыншылардың ең көп наразылығын тудырады.

Халықтық көркем әдебиеттердегі кейіпкерлері

Moller M400 Skycar 2010 жылы LeVar Burton және Kellie Martin қатысқан "The Jensen Project" телефильмінде көрсетілді. Сонымен қатар, ол Клайв Касслердің "Атлантис табылды" романында да пайда болады, онда Дирк Питт оны ұшырып жүр.