Кіріспе

Шотланд саясаткері (1932–2014)

Ричард Джайлс Дуглас (4 қаңтар 1932 – 3 мамыр 2014) – шотланд саясаткері, Еңбекші ынтымақтастық партиясынан Парламент депутаты болып сайланған, бірақ кейіннен Шотландия Ұлттық партиясына (SNP) қосылған.

Саяси мансап

Ол алғаш рет 1964 жылғы жалпы сайлауда Оңтүстік Ангус округінен Парламентке үміткер болды, бірақ консерватор Джок Брюс Гардин жеңіске жетті. 1966 жылғы жалпы сайлауда Эдинбург-Уэст округі үшін консерватор Энтони Стодартқа қарсы сәтсіз сайлау шарапатын өткізді. 1967 жылы Дуглас Лейборист партиясынан кеңесші болып сайланды және Глазго Полок округінде өткен қосымша сайлауда жеңіліске ұшырады. 1970 жылғы жалпы сайлауда Дуглас Клэкманнан және Шығыс Стирлингшир округі үшін Лейбористтік және Ынтымақтастық партиясынан кандидат ретінде қатысып, Халықтар Палатасына сайланды. 1974 жылғы ақпан айындағы жалпы сайлауда ол орынды сақтап қала алмады, ал 1974 жылғы қазан айында да қайта иелене алмады. 1979 жылғы жалпы сайлауда Дуглас Данфермлин округі үшін Лейбористтік және Ынтымақтастық партиясынан кандидат болып түсті және қайта сайланды. 1983 жылғы жалпы сайлау кезінде сайлау округтерінің шекаралары қайта қарастырылды, сондықтан Дуглас жаңа Данфермлин Батыс округі үшін Лейбористтік және Ынтымақтастық партиясынан кандидат атанды. Дуглас сайланды және 1987 жылғы жалпы сайлауда бұл округті тағы да жеңіп алды. Ол Лейборист партиясының саяси спектрде тым орталықтанған ұстанымды қабылдап жатқанын сезініп, осы шешімге келді, сондай-ақ Лейборист партиясының Салық салымына (Poll Tax) қатысты көзқарасындағы бағыттың болмауына қатты ашуланды. Ол Лейборист партиясы ресми түрде қолдамаған төлемді тоқтату науқанын жақтады, ал Ұлттық Шотландия партиясы (SNP) мұндай саясатты тез қабылдады. Дугластың бұрынғы партиясынан кетуі 1992 жылғы жалпы сайлауға дейін SNP-нің депутаттарының санын төрттен бесе біріне дейін арттырды. Сол сайлауда Дуглас 13 жыл бойы өкілдік еткен Данфермлин-Уэст округіне қайта сайлануға емес, Глазго Гарскадден округінде Дональд Деварға (сол кездегі танымал Шотландиялық Лейборист депутаты) қарсы тұруға шешім қабылдады. Ол сәтсіз аяқталды, Девар өз округін оңай жеңіп алды, ал Данфермлин Вест округіне Лейборист партиясынан депутат сайланды. Дуглас белсенді саясатқа оралған жоқ, бірақ SNP мүшесі болып қала берді.

Өлім

Дуглас 2014 жылғы 3 мамырда 82 жасында дүниеден озды. Сол кездегі Шотландияның бірінші министрі Алекс Салмонд Дугласқа құрмет көрсетіп, оны "ерекше саясаткер" деп айтты.