Кіріспе

Far Cry – 2004 жылы Crytek компаниясы жасаған және Ubisoft компаниясы жариялаған бірінші тұлға ату ойыны. Бұл Far Cry франшизасының тұңғыш бөлімі. Ойын құпия тропикалық аралдар тобында өтеді. Ойынның басты кейіпкері – бұрынғы американдық арнайы операциялар жасағының мүшесі Джек Карвер, ол журналист Валерия Константинаны іздейді. Ол осы аралдарға бірге келген, бірақ жалдамалы әскерлер кемесін жойғаннан кейін жоғалып кеткен. Аралдарды зерттеу барысында Джек жергілікті фаунада жүргізіліп жатқан қорқынышты генетикалық тәжірибелерді ашады және осы тәжірибелердің артында тұрған есітен шыққан ғалымға қарсы күресуге мәжбүр болады. Ойын Crytek-тің CryEngine ойын қозғалтқышын алғаш рет пайдаланған және ашық әлемдегі бірінші тұлға ату ойыны ретінде жасалған, бірақ кейінгі бөлімдердегідей ойыншыға толық еркіндік бермейді. Ойыншылар Far Cry-дің келесі бөлімдеріндегідей ойын әлемін еркін зерттей алады, бірақ миссиялардың сызықтық құрылымы мен қосымша контенттің жетіспеуі оларға осыны жиі қиындатады. Far Cry-де қалыптасқан геймплей формуласы – ойыншыны жау әскерлері бақылап отырған, белгісіз ортаға орналастырып, түрлі қару-жарақтар мен құралдарды, сондай-ақ қоршаған ортаны пайдаланып кез келген қауіп-қатерді жеңуге мәжбүр ету – болашақта серияның ерекшелігін анықтауда маңызды рөл атқарды. Far Cry 2004 жылдың наурыз айында Microsoft Windows платформасы үшін шығарылды және көбінесе оң пікірлер алды, графикасы, геймплей механикасы және ойыншыларға берілген еркіндік деңгейі жоғары бағаланды. Ойын коммерциялық сәттілікке де қол жеткізді, шығарылғаннан кейін төрт ай ішінде 730 000 данадан астам, ал өмір бойында 2,5 миллионнан астам дана сатылды. Far Cry-дің табысы Ubisoft компаниясының жеке жалғаулар сериясын құруға әкелді, бастапқысы 2008 жылы шыққан Far Cry 2 болды. Ойынның жаңа сюжеті мен механикасы бар ремейкі – Far Cry Instincts, 2005 жылы Xbox үшін, ал 2006 жылы Far Cry Instincts: Predator жинағының бөлігі ретінде Xbox 360 үшін шығарылды. 2008 жылы ойынның еркін бейімделуі жарық көрді. HD графикасымен жаңартылған Far Cry-дің түпнұсқасы 2014 жылы PlayStation 3 және Xbox 360 платформалары үшін Far Cry Classic деген атпен қайта шығарылды.

Ойын процесі

Far Cry – ашық ортада өтетін стандартты бірінші тұлғалық атқыш ойын: Оңтүстік Тынық мұхитындағы белгісіз аралдар тобы. Тропикалық жаңбырлы орман ойыншы мен жаудың жасырынуына мүмкіндік береді. Жаулар ойыншының тактикасы мен әрекеттеріне динамикалық түрде ден қояды. Егер жалғыз жалданып алынған сарбаз ойыншыны байқаса, көмек шақыру үшін кейде жүгіріп кетеді және сигналдық шараларды қолданады. Жаулар бірлесіп, ойыншыны алдап, қаптап, қоршап, басып тастауға тырысады, бұл оларға тактикалық басымдық береді. Ойыншы, өз кезегінде, арнайы бинокльдерді пайдаланып, жауларды мини-картада көріп, белгілей алады, сонымен қатар бинокльді жауларға бағыттап, олардың әңгімелерін алыстан тыңдай алады. Ойын барысында термобинокльдерді пайдаланып, жапырақтардың арасында немесе қараңғыда жасырылған жаулардың жылу белгілерін анықтауға болады. Ортаға жер, су, ішкі және сыртқы құрылыстар кіреді, бәрі күннің әртүрлі уақытында. Ойыншы секіріп, жүгіріп, мойынұрып, жатып, барлық бағытта қарауға қабілетті. Дыбыс ойынның маңызды бөлігі болып табылады. Мысалы, жаулардың орналасқан жерін олардың қадамдары немесе сөйлескендерінен естіп білуге болады. Ойын барысында ойыншы автоматты қарулар мен гранаталарды қоса алғанда, түрлі қарулар табады. Ашық карталар ойыншыға мақсаттарын әртүрлі тәсілдермен орындауға мүмкіндік береді. Сыртта, ойыншыға әдетте мақсатқа жетудің бірнеше қарапайым жолы ұсынылады, бірақ оларды міндетті түрде пайдаланудың қажеті жоқ. Сыртқы карталардың дизайны ойыншыға шабуылдар үшін әртүрлі бұрыштарды сынауға немесе жауларды толығымен айналып өтуге мүмкіндік береді (жеткілікті маневр жасау уақыты болған жағдайда). Дегенмен, ойынның ішкі бөлімдерінде деңгей дизайны бұл мүмкіндікті жоғалтып, дәстүрлі, сызықтық ойынға көшеді.

Көп ойыншы

Ойын үш көп ойыншы режимін қамтиды: Deathmatch, Team Deathmatch және 'Assault'. Бір команда үш базаны қорғауы керек, ал екінші команда оларды басып алуға тиіс. Ubisoft 2015 жылдың қазан айында онлайн серверлерді жапты.

Орнату

Ойынның сюжеті құпия архипелагқа қамалып қалған зейнеткер АҚШ Армиясының арнайы күштері сарбазын баяндайды. Ол жалдамалылар қайығы жойылғаннан кейін жоғалып кеткен Валери Константин есімді әйел журналисті іздеп жүр. Ойын генетикалық инженерияны қаруландырудың қаупі және жергілікті арал тұрғындарының геноцидіне қатысты тақырыптық элементтерді қамтиды, бұл Кригер есімді ақылсыз ғалым жасаған деформацияланған жаратылыстарда көрінеді. Far Cry-дегі ландшафт өте әртүрлі. Оңтүстік Тынық мұхитындағы архипелагта орналасқан, ландшафт жағажайлар, тығыз жаңбырлы ормандар, биік шатқалдар, кеніштер, батпақтар және тіпті жанартау ормандарын қамтиды. Көптеген интерьерлер қарапайым жағажай шатырлары мен әскери лагерлерден бастап күрделі кешендерге, жер асты ғибадатханасына және ультра заманауи зерттеу зертханаларына дейін жетеді. Бұл лабиринттердің бірнешеуі Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі жапондық бекіністер мен бункерлердің қалдықтарын пайдаланады.

Сюжет

Джек Карвер өзінің құпиялы және ащы өткенін артына тастап, қоғамнан шығып, Оңтүстік Тынық мұхитында қайық жалдау бизнесін бастады. Ол Валери Константин есімді әйел журналисті Микронезиядағы белгісіз аралға құпия түрде жеткізу үшін жалданады. Вал жеке реактивті шаңғымен кеткен соң, Джек тікұшағы ракетамен жарқыздалып, ол суға сүңгіп аман қалады. Дойл есімді адамның көмегімен Джек түрлі аралдарды аралап, Валды іздеу үшін құпия сақшылармен күреседі. Трайгендермен (генетикалық өзгертілген жандар) кездесуі мен Дойл берген ақпарат арқылы Джек аралдың генетикалық модификацияға қатысты эксперименттің бөлігі екенін біледі, оны «Кригер Корп» генетикалық компаниясы қаржыландырады және оның бас директоры доктор Кригер басқарады. Ойын барысында, бос жүрген Трайгендер сақшылар үшін тым үлкен мәселеге айналып, эксперименттер тек приматтарда ғана емес, адамдарда да (мүмкін сақшыларда) мутацияға ұшырағаны белгілі болады. Джек Валды ұстағанда, оны тікұшақпен басқа жерге алып барады, бірақ Джек оны тоқтатып қалады. Тікұшақта қысқаша күрес болғаннан кейін Вал Джекке секіріп құтылуды айтады, оны бетінен тепкілеп, екеуі де тікұшақ жарылғанда құлайды. Жағаға жүзіп жеткен соң Вал өзінің ЦРУ-дың құпия адамы екенін, Кригердің операцияларын зерттейтінін айтады. Содан кейін Джек Валды іздеп, құтқаруға мәжбүр болады, ал адам Трайгендер қашып кетеді (Джек оларды босатады) және аралдағы сақшыларға қарсы көтеріліс бастайды. Валды құтқарып алғаннан кейін олар қайтадан бөлініп, Джек сақшы командирі Кроуды өлтіргенде қайта қосылады. Кроудың өзімен бірге әкелген ақпарат Кригердің аралда ядролық қаруы бар екенін көрсетеді, ол оны соңғы шара ретінде пайдаланып, жобалары тексерілген жағдайда іздерін жасыруға ниетті. Қорғаныс министрлігі жағдайды талдағаннан кейін Джек пен Вал ядролық қаруды ұрлап алады. Зауытқа кірмес бұрын Дойл жарылыс кезінде мутаген оларды жұқтыруы мүмкін екенін ескертеді және ядролық қаруды қосудан бұрын мутагенге төзімді сарысуды алуға кеңес береді. Зауыт ішінде олар соны істейді және ядролық қаруды қосып, оны зауыттан шыққанда Джек пен Валдың артында жарылып, оларды ес-түссіз қалдырады. Екеуі де есінен танығанда Кригер оларды тұтқынға алып, бас кеңсесіне тікұшақпен кетеді. Трайгендерге толы аймақтан шығарылған Джек Валды құтқару үшін күресіп, аралдардан аман қалуға тырысады. Сақшылардың қару-жарақ қоймасына жеткенде Джек қолының жасыл түске айналып жатқанын байқайды. Дойл ауадағы мутаген концентрациясы антидотқа қарағанда күшті болуы мүмкін дейді, бірақ Кригер жақын маңдағы зертханада емдеуді ойластырып жатыр. Сондықтан Джек Кригерді іздеуге бағытталды, ол өзіне мутагенді инъекциялаған, бірақ соңында жеңіліске ұшырайды. Өлім алдында Кригер мутагенді емдеудің жоқтығын айтады. Дойл олардың бұрын алған «антидоты» – олардан қорғануға тырысқан мутаген екенін, ал ол қашудан бұрын мутаген формуласын қара нарықта сатуды жоспарлап отырғанын ашады. Трайгендердің тобымен шайқасқаннан кейін Джек Дойлды желіп, өлтіреді. Содан кейін Джек Кригердің бас кеңсесі орналасқан жанартау жарылмас бұрын қашып үлгереді. Ол да, Вал да мутагеннен айығып, қайыққа отырып, теңізге шығады.

Әзірлеу және шығару

Crytek Far Cry ойыны үшін CryEngine деп аталатын ойын қозғалтқышын жасады. Деректерге сәйкес, ойын Crytek компаниясы Nvidia GeForce 3 мүмкіндіктерін көрсету мақсатында жасаған X Isle: Dinosaur Island атты технологиялық демонстрациядан пайда болған. 2013 жылдың 10 маусымында Ubisoft, Far Cry Classic ойынының Microsoft-тың 2013 жылғы жазғы Arcade шығарылымдарының бір бөлігі ретінде XBLA платформасына шығатынын хабарлады. Ойынның шығу мерзімі 2014 жылдың 12 ақпанына дейін кейінге жылдырылды. Far Cry Classic – PlayStation 3 және Xbox 360 платформалары үшін жасалған HD қайта жасалған нұсқасы. Ойын жеке түрде де, Far Cry: The Wild Expedition атты жинақтың құрамында да қолжетімді. 2023 жылдың маусым айында ойынның бастапқы коды интернетке тарап кетті.

Қабылдау

Far Cry Metacritic шолулар жинағышысы бойынша "жалпы алғанда жақсы" бағалар алды. Ол 2004 жылғы Deutscher Entwicklerpreis сыйлықтарында бірнеше марапатқа ие болды, оның ішінде "Ең үздік толық бағалы ойын" сыйлығы да бар.

Сатылымдар

Far Cry коммерциялық сәттілікке жетті, шығарылғаннан кейін төрт айда 730 000 данадан астам сатылды. 2004 жылдың маусым айының соңына дейінгі көрсеткіштері үшін ол Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland ұйымынан "Алтын" сертификатын алды. Бұл Германия, Швейцария және Австрияда кем дегенде 100 000 дана сатылғанын көрсетеді. АҚШ-та Far Cry 350 000 дана сатылып, 2006 жылдың тамызына дейін Crytek компаниясына 11 миллион доллар табыс әкелді. Сол кезде бұл Edge журналының оны 2000 жылдың қаңтарынан бері шығарылған ең көп сатылған компьютерлік ойындардың 49-шы орнына қоюына әкелді. Ол сонымен қатар Ұлыбританияда кем дегенде 200 000 дана сатылғаны үшін Entertainment and Leisure Software Publishers Association (ELSPA) ұйымынан "Алтын" сату сыйлығын алды. 2010 жылы Crytek ойынның PC нұсқасы барлығы 2,5 миллионнан астам дана сатылғанын хабарлады.

Мұра

2004 жылдың 8 сәуірінде Ubisoft Xbox платформасы үшін Far Cry Instincts ойынын жариялады. Far Cry Instincts – түпнұсқаның тікелей көшірмесі емес, ол консольдер үшін арнайы жасалған. Ойын түпкілікті PC нұсқасына ұқсас және сол ойын қозғалтқышын пайдаланады, бірақ Instincts консольдің шектеулі процессорлық қуатының салдарынан PC нұсқасындағы кең аймақтар мен ландшафтты толық көрсету мүмкін болмағандықтан, ашық әлемге қарағанда сызықтық болып келеді. Сонымен қатар, Instincts-те айтарлықтай өзгертілген сюжет, жаңа мультиплеер режимдері, қару-жарақтар, екі қолмен ұстау мүмкіндігі және «жабайы қабілеттер» бар. PlayStation 2 және GameCube да жоспарланған, бірақ олар жобадан алынды. Far Cry Instincts тек Xbox үшін эксклюзивті болды және Солтүстік Америкада 2005 жылдың 27 қыркүйегінде шықты. 2006 жылдың 28 наурызында Ubisoft Xbox үшін Far Cry Instincts: Evolution ойынының жалғасын шығарды, ол Far Cry-дің алғашқы нұсқаларына қарағанда аз қызығушылық тудырды. Сол күні Xbox 360 үшін Far Cry Instincts: Predator ойыны да жарық көрді, ол 720p немесе 1080i жоғары сапада жұмыс істей алатын Instincts және Evolution ойындарының жаңартылған нұсқаларын қамтиды. Evolution жаңа бір ойыншылық кампанияны ұсынады, бірақ ол Far Cry Instincts-ке қарағанда әлдеқайда қысқа. Сюжет желісі Джек Карвердің Кейд есімді әйелге жұмыс істеуімен байланысты, бұл оны қару-жарақ саудасының сәтсіз аяқталуына байланысты жергілікті билік тарапынан қуғынға түсіреді. Джек қайтадан Дойлмен кездеседі, ол жағдайды түзетуге тырысады, және ақырында Джек сияқты «жабайы қабілеттерге» ие Семеру есімді жергілікті жауынгермен күресуге мәжбүр болады. Far Cry Instincts: Evolution ойынының Far Cry Vengeance деп аталатын жаңа нұсқасы Wii платформасы үшін Ubisoft-тың бастапқы ойын тізімінің бір бөлігі ретінде шығарылды. Бұл нұсқада Wii Remote құрылғысы ойынның бұрынғы нұсқаларындағы түймелерге тағайындалған көптеген функцияларды орындау үшін қолданылады, соның ішінде көлік жүргізу, ату және жүгіру. Crytek компаниясы Electronic Arts компаниясымен Crytek қозғалтқышын дамытуды жалғастыру үшін келісім шарт жасады, нәтижесінде Crysis ойындарының сериясы пайда болды. Crytek Electronic Arts компаниясымен келісімшартта болғандықтан, Ubisoft Far Cry құқықтарын және CryEngine-ге мәңгілік лицензияны алу үшін келісімге келді, оны Dunia Engine арқылы жаңартуды жалғастырды. 2008 жылы Ubisoft Montreal студиясы жасаған Far Cry 2 ойыны шықты. Far Cry 2 «Шакал» атты қару-жарақ контрабандасымен айналысатын кейіпкердің оқиғасын баяндайды. Ойын файлдары мен Шакалдың кейіпкеріне қатысты жанкүйерлердің теориялары, Шакалдың қартайған Джек Карвер екенін көрсетеді. Far Cry 2 режиссері Клинт Хокинг 2021 жылғы сұхбатында бұл әдейі жасалғанын растады, себебі Far Cry оқиғаларының салдарынан Карвер он жылдан кейін қылмыстық контрабандаға қатысуға мәжбүр болды. Одан бері Ubisoft компаниясы Far Cry ойындарының бірнеше жалғасын шығарды. 2008 жылдың 2 қазанында Германияда, ал 2008 жылдың 17 желтоқсанында АҚШ кинотеатрларында бейне ойынға негізделген жанды фильм көрсетілді, бірақ ол көрермендер тарапынан жағымсыз пікірлер алды. 2013 жылы ойынды қайта жасау жоспарланған, бірақ кейіннен ол Netflix сериалына бейімделді.