Кіріспе

Нью-Йорк қаласындағы Гудзон өзенін Харлем өзенінің кеме каналына жалғастыратын тасқын сағасы (Spuyten Duyvil Creek) – Гудзон өзенін Харлем өзенінің кеме каналына және одан әрі Харлем өзеніне қосатын қысқа тасқын сағасы. Үш су қоймасының тоғысқан жері Манхэттен аралын Бронкс пен материктің қалған бөлігінен бөліп тұрады. Бұрын Гудзон мен Харлем өзендері арасындағы бөлек, күшті ағыс су жолы болған бұл саға, қазіргі кеме каналының құрамына енген. Бронкс ауданындағы Spuyten Duyvil шағын ауданы сағаның солтүстігінде, ал Манхэттендегі Marble Hill шағын ауданы Кеме каналының солтүстігінде орналасқан.

Ерте тарих

Спайтен Дьювилл Крик бастапқыда Гудзон өзенін батысқа және Гарлем өзенінің шығысына жалғастыратын тар тасқын боғазы болды. Голландиялық қоныс аударушылар келгенде, олар оның суларының күшті екенін және басқарудың қиын екенін байқады. Сулары жылдам ағып тұрса да, Гарлем өзенінің бастауымен байланыстыруға кеме жүретін су жолы болмады, ол оңтүстік-батысқа қарай S пішіндес жолмен ағып, содан кейін солтүстікке қарай Шығыс өзеніне құйылды. 17 ғасырда Гарлем өзенінен өтудің жалғыз жолы 125-ші көшенің шығыс жағынан пароммен өту болды. Паром 1667 жылы құрылып, жергілікті жер иесі Иоганнес Вервелен басқарды. Көптеген қоныс аударушылар паром ақысынан қашу үшін Солтүстік Мрамор төбесінен қазіргі Кингсбриджге, Бронкске дейін арықты кесіп өтті, онда суды жүзу немесе өту мүмкін болды. Бастапқыда Нью-Амстердамда саудагер болған Филипс сол кездегі Вестчестер округінде кең аумақтарды сатып алған. Кейіннен атпен жүретін көліктер де пайда болды. 1825 жылы Эри каналы аяқталғаннан кейін, ал 19 ғасырдың екінші жартысында ірі бу кемелерінің пайда болуымен Гарлем мен Гудзон өзендері арасында кең кеме қатынасы арнасы ұсынылды. Гарлем каналы компаниясы (кейін "Харлем каналы компаниясы" деп аталатын) 1826 жылы құрылды, бірақ канал салуда ешқандай прогресске жетпеді. Екінші компания да жобаны аяқтауға қол жеткізе алмады. 1876 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы канал құрылысы туралы жарлық шығарды. Каналдың алғашқы бөлігі, Марбл-Хиллдегі қазба, 1895 жылы аяқталды және сол жылдың 17 маусымында ашылды. Осы кезде Тиббетс Брук Бродвейдің астындағы дауылды су желісіне ауыстырылды, ал бұрынғы жол Тиббетт авенюіне айналды. Бродвейден өтетін көпір 1900 жылы арықтың бұрынғы Марбл-Хилл бағыты бойынша ашылды. Көп ұзамай көпірдің жоғарғы құрылысы бұзылды, 1904 жылы Бродвейдің үстінен IRT метрополитенінің құрылысы басталды. 222-ші және 223-ші көшелер арқылы арна жасаудың салдары Бронкс жағындағы Марбл-Хиллді физикалық түрде оқшаулау болды. 1914 жылы түпнұсқалық арық Гранд-Централ терминалының іргетасын қазу кезінде алынған таспен толтырылды, ал қазіргі Марбл-Хиллді құрайтын уақытша арал физикалық жағынан Бронкске қосылды, бірақ ол саяси жағынан Манхэттеннің бір бөлігі болып қала берді, бүгінгі күні де солай. Бродвейді 230-шы көшедегі арықтың бұрынғы бағыты арқылы алып өтетін көпір 1920 жылдардың соңында қиратылды, ал 1927 жылы олардың бастапқы талабының үштен бірін құрайтын 3,28 миллион доллар өтемақы төленді. Арнаны қазу жоспарлары 1935 жылы бекітілді, ал арна 1937-1938 жылдары қазылды. Бұл жұмыс Джонсон құю зауытының Бронкстан бөлінген жартылай аралын бөліп алды, ол кейін Манхэттеннің Инвуд Хилл паркіне қосылды, ал жартылай аралда қазір парктің Табиғат орталығы орналасқан. Бүгінде Спайтен Дьювилл сағасы, Гарлем өзені кеме каналы және Гарлем өзені біріктірілген арнаны құрайды, олар жиынтығында Гарлем өзені деп аталады. Бродвей көпірі, жол және теміржол көтерілетін көпірі, Марбл-Хиллді Манхэттенмен байланыстырады. Кеме каналының құрылысы қаладағы сауданы жақсартқанына көп айғақ жоқ. Бродвей көпірі, төменгі деңгейде Бродвейді (US 9) және жоғарғы деңгейде Нью-Йорк метросын пайдаланатын жаяу және көлік қозғалысын жүргізеді. Бірінші көпір 1895 жылы ашылды, кейін Харлем өзеніндегі 207-ші көшеге / Фордэм көшесіне көшіріліп, Университет Хайтс көпірі деп аталды, ал қазіргі көпір, бұл жердегі үшінші көпір 1962 жылы ашылды.