Қанды той: Бірінші қанды фильм

Кіріспе

1963 жылғы американдық қанды-зорлық фильмi, режиссерi Гершель Гордон Льюис.

"Қанды той" – 1963 жылғы американдық қанды-зорлық фильмі. Оны Гершель Гордон Льюис түсірді, режиссерлік етті және өндірді, сценарийін Льюис пен Дэвид Ф. Фрейдманның идеясы бойынша Алисон Луиза Даун жазды. Басты рөлдерде Мал Арнольд, Уильям Кервин, Конни Мейсон және Лин Болтон ойнады. Сюжет Фуад Рамзес (Арнольд) есімді психопат аспаздың әйелдерді өлтіріп, олардың дене мүшелерін тағамдарына қосып, "Мысыр қызы" Иштарға құрбандық ететін қылықтарын баяндайды. "Қанды той" қанды-зорлық жанрының алғашқы фильмі саналады, ол экрандағы зорлық-зомбылық көріністерімен ерекшеленетін қорқыныш жанрының бір саласы. Фильм өте табысты болды, 24 500 долларлық бюджетке қарсы 4 миллион долларлық табыс әкелді, бірақ сыншылар оны салғылықты және жамандаушы деп сынады. 2002 жылы фильмге "Қанды той 2: Көңіл көтеріліңіз" атты жалғасы түсірілді.

Сюжет

Бір әйел Майамидегі пәтеріне келгенде Роджерс Парктегі жақындағы кісі өлтіру туралы естіп алады. Кейін ол ванна қабылдап жатқанда өзі өлтіріледі. Қылмыскер кетіп бара жатып, тізесінен жоғары аяғын балтамен кесіп алып, қапқа салады. Мәйіттің жанында "Ежелгі таңғажайып діни ғұрыптар" атты кітаптың бір данасы табылады. Ертесі күні таңертең полиция бөлімінде детектив Пит Торнтон кісі өлтірулер бюросының бастығымен кеңеседі, ол кісі өлтірушінің құрбандарын мүшелеп, аяқ-қолын және ішкі органдарын алып тастау арқылы өлтіретінін айтады. Қаланың басқа бөлігінде Дороти Фримонт қызы Сюжеттке кешкі ас дайындау үшін Фуад Рамзес есімді аспазды жалдайды. Рамзес – сериялық кісі өлтіруші – Фримонт ханымға бұл кешке ежелгі египеттік той дайындауға уәде береді. Фримонт ханым қуанып кетеді, себебі Сюжетт египтологияға қызығушылық танытады. Фримонт ханым Рамзестің дүкенінен шыққаннан кейін, ол артқы бөлмеге барады, онда Иштар құдайының мүсіні орнатылған. Рамзес құрбандарының қаны мен дене мүшелерінен жасалған тағамдардан "қан тойын" дайындап, Иштарды қайта тірілтуге тырысады. Кейін сол күні Торнтон бастыққа соңғы құрбанның таныстарымен сұхбаттасқанын және оның кітап клубының мүшесі болғанын айтады. Сол кешке Тони мен Марси жағажайда болады. Рамзес келіп, Тониді есінен айырып, Марсидің миын бас сүйегінен алып тастайды. Торнтон мен бастық оқиға орнына келгенімен, әлсіз қалған Тониден ешқандай пайдалы ақпарат ала алмайды. Кейін олар Марсидің анасынан сұрақтар қояды, ол Марсидің кітап клубына қатысқанын айтады. Біраз уақыттан кейін Рамзес мотельдің алдында күтіп отырады. Ол бір әйелдің есігін қағып, есік ашылғанда оған шабуыл жасайды, тілінің тамырын жұлып алады – бұл оның "қан тойына" тағы бір ингредиент. Жергілікті университетеде Сюжетт сүйіктісі детектив Торнтонмен бірге египеттану лекциясына қатысады. Лектор доктор Фландрс оларға Рамзес I және Рамзес II перғауындары және олардың билігі кезінде гүлденген Иштар культі туралы айтады. Ол әйелдердің құрбандыққа шалынып, дене мүшелері дайындалып, тойда тағам ретінде берілген рәсімді сипаттайды; бұл Иштардың қайта тууына себеп болады деп есептелген. Лекциядан кейін Сюжетт пен Торнтон бір адамның өлімге жуық жағдайда ауруханаға жеткізілгенін біледі. Торнтон Сюжеттті үйіне апарып, ауруханаға барады. Жәбірленуші, Джанет Блейк есімді әйел, шабуылдаушысының "Этар" деген сөзді айтқандай естігенін айтады және көз жұмады. Рамзес Сюжетттің досы Труди Сандерстен газетте жарияланған "Ежелгі таңғажайып діни ғұрыптар" кітабының бір данасын сұрап хат алады; ол сол түні Трудиді ұрлайды. Ертесі күні Труди Рамзестің артқы бөлмесінде оянады. Рамзес Трудиді қамшымен ұрып, қанын күміс кесеге жинап алады. Сюжетт Торнтонға Фуад Рамзес оның кешкі асына тамақ дайындап, Иштар құрметіне египеттік той ұсынатынын хабарлайды. Иштар есімі мен "Этар" сөзінің ұқсастығын байқаған Торнтон доктор Фландрсқа қоңырау шалып, Рамзестің "Ежелгі таңғажайып діни ғұрыптар" кітабының авторы екенін біледі. Рамзестің кісі өлтіруші екенін түсінген Торнтон мен полиция Рамзестің дүкеніне асығады, онда олар Иштар ғибадатханасын, Трудидің денесін және басқа да адам денелерінің қалдықтарын табады. Полиция Фримонт үйіне Рамзесті тұтқындауға және қонақтарды тойға қатысудан тоқтатуға барады. Рамзес кешкі асқа келіп, Сюжеттке тойды "шынайырақ" етуге көмектесуін сұрайды. Ол Сюжеттті ас үйдің үстеліне жатқызып, көзін жұмып, Иштарға дұға етуді бұйырады. Ол әйелдің басын кесу үшін балтасын көтергенде, Фримонт ханым ас үйге кіреді, ал ол қашып кетеді. Полиция Рамзесті қоқыс полигонынан қуалайды, ол қоқыс тасымалдау машинасының артына мінеді. Көлік жүргізушісі қоқысты сығымдау машиналарын қосып, Рамзесті қысып өлтіреді. Торнтон бастыққа кісі өлтірушінің кім екенін қалай анықтағанын түсіндіреді және Рамзес өзінің кітабын сұраған адамдардың тізімін әлеуетті құрбандар ретінде сақтаған болуы керек дейді. Тергеушілер есеп беру үшін штаб-пәтерлеріне оралады; басқа жерде Иштар мүсіні қанды жас төгеді.

A woman comes home to her Miami Beach apartment and hears of a recent murder in Rogers Park. She herself is then murdered while taking a bath. Before leaving, the killer hacks off her leg above the knee with a machete and bags it. A copy of a book titled Ancient Weird Religious Rites is seen near the body. At the police station the next morning, Detective Pete Thornton consults with the chief of the homicide bureau about the killings, who says that the killer follows a pattern of mutilating his victims by removing their limbs and organs. Elsewhere in town, Dorothy Fremont hires a caterer named Fuad Ramses to arrange a dinner party for her daughter, Suzette. Ramses – who is the serial murderer – tells Mrs. Fremont he will prepare an ancient Egyptian feast for the affair. Mrs. Fremont is delighted, as Suzette has an interest in Egyptology. After Mrs. Fremont leaves Ramses' store, he goes to a back room, where he has enshrined a statue of the goddess Ishtar. Ramses is preparing a "blood feast" – a stew made from his victims' blood and body parts intended to resurrect Ishtar. Later that day, Thornton tells the chief he interviewed the latest victim's acquaintances, and that she was a member of a book club. That evening, teenagers Tony and Marcy are on a nearby beach. Ramses arrives, knocks Tony unconscious, and removes Marcy's brain from her skull. Thornton and the chief arrive on the scene but are unable to get any useful information from a hysterical Tony. They later question Marcy's mother, who tells them Marcy belonged to a book club. Some time later, Ramses stakes out a motel. He knocks on a woman's door and attacks her when she answers, ripping her tongue out as another ingredient to his "blood feast". At the local university, Suzette attends an Egyptian studies lecture with her boyfriend, Detective Thornton. The lecturer, Dr. Flanders, tells them about the pharaohs Ramses I and Ramses II and the cult of Ishtar that thrived during their rule five thousand years prior. He describes a ritual in which women were sacrificed to the goddess on an altar, their body parts prepared and served as dishes in the feast; this was said to cause Ishtar to be reborn. After the lecture, Suzette and Thornton learn that a victim has been found near death and taken to a hospital. Thornton drives Suzette home and rushes to the hospital. The victim, identified as Janet Blake, recounts her attacker saying something that sounded like "Etar", and dies. Ramses receives a letter from Suzette's friend Trudy Sanders, requesting a copy of Ancient Weird Religious Rites he advertised in the newspaper; he kidnaps Trudy that evening. The next day, Trudy awakens in Ramses's back room. Ramses lashes Trudy with a scourge, collecting her blood in a silver chalice. Suzette informs Thornton that a Fuad Ramses will be catering her dinner party and serving an authentic Egyptian feast in honor of Ishtar. Noting the similarity between the name Ishtar and the word "Etar", Thornton calls Dr. Flanders and learns that Ramses is the author of Ancient Weird Religious Rites. Deducing Ramses to be the killer, Thornton and the police race to Ramses' store, where they discover the Ishtar shrine, Trudy's body, and other human remains. The police head to the Fremont house to arrest Ramses and stop the guests from partaking in the feast. Ramses arrives at the dinner party and asks Suzette to help him make the feast "more authentic." He has Suzette lie on a kitchen countertop, and tells her to close her eyes and offer a prayer to Ishtar. As he raises his machete to decapitate her, Mrs. Fremont enters the kitchen, and he flees. The police chase Ramses through a dump, and he climbs into the back of a garbage truck. The unaware truck driver turns on the trash compactor, crushing Ramses. Thornton explains to the chief how he deduced the killer's identity, and says Ramses must have kept a list of people who requested his book as potential victims. The detectives return to their headquarters to file a report; elsewhere, the statue of Ishtar sheds tears of blood.

Даму

"Қан той" концепциясы 1960-шы жылдардың басында, режиссер Альфред Хичкоктың "Психо" фильмі жарық көргеннен үш жыл соң туды. Льюис бұрын Миссисипи штатының колледжінде оқытушы болып жұмыс істеген, кино бизнесіне қадам басу үшін жұмысынан кетіп, 1960-шы жылдардың басында Дэвид Ф. Фридман өндірген бірнеше "эротикалық" фильмдерді түсірді (кейіннен ол "Қан той" және Льюис түсірген тағы бірнеше қанды-жойқын фильмдерді өндірді). Льюис "Психо" фильмін көрген еді және фильмде кісі өлтірулердің салдары көрсетілген, бірақ оқиғаның өзі көрсетілмегендіктен фильм көрерменді алдады деп ойлады, себебі Хичкок театрлар тарапынан қабылданбау қаупінен қорқыпты. "Қан тойдың" басты идеясы – құрбандық болған қыздардың денелерімен пісірілген египеттік тағамды бейнелеу үшін ванналарға қан құйылып, әйелдің аузынан тілі жұлып алынуы керек еді.

Түсірілім

Фильмді түсіру Флорида штатының Майами қаласында төрт күнге созылды, бюджеті 24 000 долларды құрады. Фильм Нью-Йорктегі ашық кинотеатрларда "Мысыр қанды тойы" деп жарнамаланды. Продюсер Фридман фильмді насихаттау үшін бірнеше әрекеттер жасады, мысалы, көрермендерге "құсу қаптарын" тарату және жарнама мақсатында Флорида штатының Сарасота қаласында фильмге қарсы сот шешімі шығару. Екеуі де өте тиімді болды және фильмге қызығушылықты арттырды.

Цензура

Ұлыбританияда фильм цензура мәселелеріне тап болды, нәтижесінде оған тыйым салынды және жағымсыз бейнеленген фильмдердің "видео насты" деп аталатын тізіміне енгізілді. 2001 жылы фильм 23 секундтан қысқартылып DVD форматында жарық көрді. 2005 жылы, 40 жылдан астам уақыт бойы тыйым салынғаннан кейін, фильм 18+ жас шектеуімен толық нұсқада шығарылды.

Үй медиасы

Blood Feast алғаш рет 1980-ші жылдары Continental Video компаниясы арқылы VHS үйде көрсетілімге шығарылды. 1990-жылдардың соңында Something Weird Video компаниясы оны VHS және DVD форматында да шығарды. 2017 жылы Arrow Video фильмді DVD және Blu-ray қос дискілік жинақта жарыққа шығарды.

Сыни қабылдау

"Қан мейрамы" көбінесе жағымсыз пікірлер алды. Variety басылымы фильмді "толыққанды сәтсіз қорқыныш фильмі", "бастапқыдан соңына дейін өте жаман және кәсіби емес" және "тіпті ең балалық және арсыз көрермендерді де ренжітетін" деп мәлімдеді. Los Angeles Times газеті "Қан мейрамын" "американдық киноиндустриясының қара дағы" деп сипаттады. Стивен Кинг оны "көрген ең нашар қорқыныш фильмі" деп айтты. Variety журналының фильмге жасаған сынасына жауап ретінде Фридман: "Хершель мен мен өзімізді қалай қабылдайтынымызды оларға кім айтты деп жиі ойланатынбыз" деді. Austin Chronicle-дан Джерри Реншоу фильмді ұнатып, бірақ актерлік шеберлігінің нашарлығын және бюджетінің айтарлықтай төмендігін сынады. Реншоу шолуын "нашар, жағымсыз, қиын және қорқынышты, бірақ сонымен бірге, егер көруге шыдасаңыз, қызықты" деп аяқтады. Fantastic Movie Musings and Ramblings веб-сайтында Дейв Синделар фильмді сынап, актерлік шеберлігін сынады және режиссер Льюис "өзінің фильмдерін үй видеоларына айналдырып, оларға сенімділік бере алмайды" деді. Ozus' World Movie Reviews-тан Денис Шварц "Қан мейрамына" "C" бағасын беріп, "кейбіреулер күліп, енді біреулер мазақтап, ал енді біреулер екеуін де істейтін өте нашар фильмдердің бірі" деді. Allmovie-ден Фред Белдин: "Сюжет сырғи, актерлік шеберлігі ең нашар мектеп спектакльдерімен тең, ал режиссура статичный және қызығушылық тудырмайды. Дегенмен, бұл кино тарихындағы маңызды туындылардың бірі, зорлық-зомбылықтың жаңа деңгейін қабылдауға жол ашты, ол пайдалануға асыққан еді". Rotten Tomatoes шолулар жинағында фильм 13 шолуға негізделген 38% мақұлдау рейтингіне ие, ал салмақты орташа рейтингі 4.48/10 құрайды.

Маңыздылығы

"Қан тойы" бірден өзінің ашық қандылығы мен зорлық-зомбылығымен танымал болды. Ол жиі қате түрде адамдардың көзін ашық қалпында өлгенін көрсеткен алғашқы фильмдердің бірі ретінде айтылады (ертерек мысалдарға Д.У. Гриффиттің 1909 жылғы "Ауылдық дәрігер", Уильям А. Уэллманның 1931 жылғы "Халық жауы" және 1960 жылғы "Психо" кіреді). Фуад Рамзесті автор Кристофер Уэйн Карри өзінің "Қанның дәмін татып көру: Гершель Гордон Льюис фильмдері" кітабында "алғашқы мачете ұстаған ақылсыз" және "Жұма күні 13-ші" мен "Хэллоуин" фильмдеріндегі ұқсас кейіпкерлердің алдашысы деп сипаттады. Льюис фильм туралы: "Мен "Қан тойын" көбінесе Уолт Уитманның поэмасы деп айтамын. Ол жақсы емес, бірақ осындай фильмдердің алғашқысы болды" деді. "Барлық уақыттың ең ұлы туындыларының бірі" деп әнші Крамп пен қорқынышқа құштар Lux Interior ризашылық білдірді. "Бұл алғашқы қанды фильм еді. Қазір ол біршама күлкілі көрінеді, бірақ әлі де өте қорқынышты". "Қан тойы" режиссердің жанкүйерлері "Қан трилогиясы" деп атайтын фильмнің бірінші бөлігі. Трилогияны "Екі мың маньяк!" (1964) және "Мені қан қызылға боя!" (1965) фильмдері аяқтайды. Үшінші фильмнен кейін продюсер Фридман: "Менің ойымша, біз енді "супер қан мен зорлық-зомбылық" фильмдерін түсіруді тоқтатуымыз керек, себебі біздің көптеген замандастарымыз ұқсас өндірістерді бастап, нарықтың тез толып кету қаупін тудырып отыр" деді.

Жалғасы

"Қан тойы" Льюистің "Қан трилогиясының" бірінші бөлімі болды, ал қалғандары – "Екі мың маньяк!" және "Мені қан қызылға боя!" 2002 жылы "Қан тойы 2: Көңілің қалағанша же" атты жалғасы шықты. Оқиға алғашқы фильмнен көп жыл өткен соң, Фуадтың немересі атасының жолын жалғастырады. Бұл Льюис пен Фридманның 36 жылдан кейін бірінші рет бірге жұмыс істеген фильмі болды. "Қандық асхана" (1987) "Қан тойының" "рухани жалғасы" ретінде түсірілді.

Қайта жасау

Марсель Уолцтың режиссерлік еткен және Роберт Руслердің Фуад Рамзес рөлінде ойнаған қайта түсірілімі 2017 жылдың 23 маусымында шектеулі көрсетілімге шықты.