Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістандағы Уттаракханд штатындағы қала
Кедарнатх қаласы
Town in Uttarakhand, India
Kedarnath town
Кедарнатх – Үндістанның Уттаракханд штатының Рудрапраяг ауданындағы қала және қалалық әкімшілік орталығы. Қала, ең алдымен, Кедарнатх ғибадатханасымен танымал. Рудрапраяг ауданының орталығынан шамамен 86 шақырым қашықтықта орналасқан. Кедарнатх – Чота-Чар-Дхам қасиетті орындарының ең алыс жері. Қала Гималай тауларында, теңіз деңгейінен жоғары, Мандакини өзенінің бастауы – Чорабари мұздығының жанында орналасқан. Қаланың айналасында қар басқан таулар бар, олардың ең ірісі – Кедарнат тауы. Ең жақын жол Гаурикундта, шамамен 16 км қашықтықта. 2013 жылғы маусым айында Уттаракханд штатындағы кұйыл жаңбырдың салдарынан болған су тасқынынан қала ауыр зардап шекті.
Kedarnath is a town and Nagar Panchayat in Rudraprayag district of Uttarakhand, India, known primarily for the Kedarnath Temple. It is approximately 86 kilometres from Rudraprayag, the district headquarter. Kedarnath is the most remote of the four Chota Char Dham pilgrimage sites. It is located in the Himalayas, about above sea level near the Chorabari Glacier, which is the source of the Mandakini river. The town is flanked by snow capped peaks, most prominently the Kedarnath Mountain. The nearest road head is at Gaurikund about 16 km away. The town suffered extensive destruction during June 2013 from the Flash Floods caused by torrential rains in Uttarakhand state.
Этимология
"Кедарнат" деген атау "Егістіктің Иесі" дегенді білдіреді. Ол санскрит тіліндегі кедара ("егістік") және натха ("ие") сөздерінен шыққан. "Каши Кедара Махатмья" мәтінінде бұл жердің "құтылу егіні" өсетін болғандықтан осылай аталғаны айтылады.
The name "Kedarnath" means "the Lord of the Field". It is derived from the Sanskrit words kedara ("field") and natha ("lord"). The text Kashi Kedara Mahatmya states that it is so called because "the crop of liberation" grows here.
Тарих
Кедарнат – индуист құдайы Шиваға арналған қасиетті саяхат орны. Бұл – Уттаракхандтың Чар Дхам Ятрасы немесе Чота Чар Дхам Ятрасы құрамына кіретін төрт қасиетті орынның бірі. Ғибадатхананың құрылысы Махабхаратта айтылған Пандава бауырларына жатқызылады. Дегенмен, Махабхаратта Кедарнатх деп аталатын жер туралы ешқандай мәлімет жоқ. Кедарнат туралы ең ертегі сілтемелердің бірі шамамен 7-8 ғасырларда жазылған Сканда Пуранада кездеседі. Онда Кедара (Кедарнат) Шиваның қасиетті Ганг суын шашынан босатып, Ганг өзенінің пайда болуына себеп болғаны айтылады. Мадхаваның Санкшепа Шанкара Виджаясына негізделген өмірбаяндық әңгімелерде 8 ғасырлық философ Ади Шанкарачарья Кедарнат тауларының жанында қайтыс болды; ал Анандагиридің Прачина Шанкара Виджаясына негізделген басқа өмірбаяндық әңгімелерде ол Канчипурамда қайтыс болғаны айтылады. Ади Шанкарачарьяның соңғы демалыс орны деп есептелетін ескерткіштің қираған қалдықтары Кедарнатхта орналасқан. Кедарнат 12 ғасырда Гахадаваланың министрі Бхатта Лакшмидхара жазған Крития Калпатару еңбегінде еске алынған кезде, ол сөзсіз маңызды қасиетті саяхат орталығы болған.
Kedarnath is a pilgrimage site or tirtha dedicated to the Hindu deity Shiva. It is one of the four pilgrimage spots that form a part of the Uttarkhand Char Dham yatra or Chota Char Dham yatra. The temple's construction is credited to the Pandava brothers mentioned in the Mahabharata. However, the Mahabharata does not mention any place called Kedarnath. One of the earliest references to Kedarnath occurs in the Skanda Purana (c. 7th 8th century), which names Kedara (Kedarnath) as the place where Shiva released the holy waters of Ganga from his matted hair, resulting in the formation of the Ganges River. According to the hagiographies based on Madhava's Sankshepa Shankara Vijaya, the 8th century philosopher Adi Shankaracharya died near the Kedarnath mountains; although other hagiographies, based on Anandagiri's Prachina Shankara Vijaya, state that he died at Kanchipuram. The ruins of a monument marking the purported resting place of Adi Shankaracharya are located at Kedarnath. Kedarnath was definitely a prominent pilgrimage centre by the 12th century when it is mentioned in Kritya kalpataru written by the Gahadavala minister Bhatta Lakshmidhara.
Орналасқан жері
Кедарнатх Уттаракханд штатындағы Ришикеш қаласынан 223 км қашықтықта, Мандакини өзенінің бастауына жақын, теңіз деңгейінен биік орналасқан. Қала Мандакини өзенінің жағасындағы шөлейтті жерге салынған. Айналасындағы Гималай тауларының көркі мен жасыл жайылымдары оны қажылық сапары мен тауға жаяу шабандыру үшін өте тартымды етеді. Қала мен Кедарнатх ғибадатханасының артында Кедарнатх шыңы, Кедар Дом және осы тау тізбегінің басқа да шыңдары көтеріледі.
Kedarnath is located at a distance of 223 km from Rishikesh in Uttarakhand and close to the source of the Mandakini River at the height of above sea level. The township is built on a barren stretch of land on the shores of Mandakini river. The surrounding scenery of the Himalayas and green pastures makes it a very attractive place for pilgrimage and trekking. Behind the town and the Kedarnath Temple, stands the majestic Kedarnath peak at , the Kedar Dome at and other peaks of the range.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Кедарнатхтың халқы 830 адамды құрайды. Халықтың 99% ер адамдар, ал 1% әйелдер. Кедарнатхтағы орташа сауаттылық деңгейі 63%: ер адамдардың сауаттылығы 63%, әйелдердің сауаттылығы 36%. Барлық халықтың 604 адамы жұмыспен немесе кәсіптік қызметпен айналысады. Олардың 601-і ер адамдар, ал 3-і әйелдер.
As of the 2011 India census, Kedarnath has a population of 830. Males constitute 99% of the population and females 1%. Kedarnath has an average literacy rate of 63%: male literacy is 63%, and female literacy is 36%. Out of total population, 604 were engaged in work or business activity. Of this 601 were males while 3 were females.
Климат
Қысқы айларда қатты қар жаууына байланысты Кедарнатх ғибадатханасы жабылады. Қарашадан сәуірге дейін алты ай бойы Кедарнатх және Мадхьямашевар ғибадатханаларының Утсава Мурти (Сыны) бар паланкин Гуптакашидің жанындағы Ухиматтағы Омкарешвар ғибадатханасына жеткізіледі. Діни қызметкерлер және жазғы маусымда тұратын басқа да адамдар қысқы суықтан сақтану үшін жақын ауылдарға көшіп кетеді. 55 ауылдың және оған жақын жердегі ауылдардың 360 отбасының күнкөрісі осы қалаға байланысты. Кедернатхтың климаты Кёппен-Гайгер жіктеу жүйесі бойынша муссондық ықпалды субарктикалық климат (Dwc) болып табылады, бірақ жауын-шашынды субарктикалық климатқа (Dfc) жақын, жаз айлары ылғалды және жылы, ал қыс айлары суық және қарлы болады.
The Kedarnath Temple is closed during the winter months due to heavy snowfall. For six months, from November to April, the palanquin with the Utsava Murti (Idol) of Kedarnath and of the Madhyamaheshwar Temple is brought to the Omkareshwar Temple in Ukhimath, near Guptakashi. Priests and other summer time residents also move to nearby villages to cope with the winter. Around 360 families of the Tirtha Purohit of 55 villages and other nearby villages are dependent on the town for livelihood. According to the Köppen Geiger climate classification system, Kedarnath's climate is monsoon influenced subarctic climate (Dwc), bordering a uniform rainfall subarctic climate (Dfc) with mild, rainy summers and cold, snowy winters.
2013 жылғы тасқын сулар
2013 жылдың 16 маусымында сағат 19:30-да Кедарнатх ғибадатханасының жанында көшкін болды. Чорабари көлінен немесе Ганди көлінен Мандакини өзенімен ағып келген су да шамамен сағат 20:30-да жолындағы барлық нәрсені шайып кетті. 2013 жылдың 17 маусымында сағат 06:40-та Чорабари көлінен немесе Ганди сароварынан су ағып, ағысымен бірге көп мөлшерде лай, тас және құмтас әкелді. Үлкен тас Кедарнатх ғибадатханасының артында тоқтады, оны су тасқынынан қорғады. Су тасқыны ғибадатхананың екі жағынан да ағып өтіп, жолындағы барлық нәрсені қиратты. Осылайша, қажылық маусымының ортасында, қатты жаңбыр, бұлт жарылысы және одан туындаған су тасқыны Кедарнат қаласын жартылай қиратты. Қала су тасқынынан ең көп зардап шеккен аймақ болды. Мыңдаған адам қаза тапты, ал мыңдаған басқалары (көбінесе қажылар) Кедарнат маңындағы көшкін салдарынан жоғалып кетті немесе тұрып қалды. Кедарнат ғибадатханасының айналасы мен аумағы қирағанмен, ғибадатхананың өзі сақталып қалды. Құтқару операциясы барысында 100 мыңнан астам адам, негізінен жекеменшік тікұшақ операторларының көмегімен әуе көлігімен эвакуацияланды. Олар мемлекеттік органдардың немесе Қорғаныс министрлігінің нақты тапсырмалары болмаса да, өз еріктерімен құтқару миссиясын бастады. Әскери және Әскери-әуе күштерінің тікұшақтары жеке тікұшақ операторлары құтқару жұмыстарын бастағаннан кейін ғана келді. Батыл тікұшақ ұшқыштары, көбінесе бұрынғы Әскери-әуе күштері мен Әскери-әуе күштері офицерлері, тынымсыз жұмыс істеді. Prabhatam Aviation-нан капитан Унни Кришнан және Premair-ден капитан Бхатнагар сияқты бірнеше есімді ұшқыштар күнінің соңында (күн батқаннан кейін шамамен 35 минут өткенде) сағат 19:10-да Ш. Кедарнатх-Джидің оң жақ қырқасына қонды және күнінің соңғы аман қалғандар тобын алып кетті. ҰҚДР-дың командирі мен кіші офицері Мандакини өзенінің жағалауындағы қаланың оң жақ беткейіне келді, олар спутниктік телефонның жұмыс істемеуіне байланысты дайындықсыз болды. Бірақ, келесі күні олар көбірек адамдар мен жабдықтар әкелді. Ш. Кедарнатх-Джидің оң жақ қырқасына алғаш келген Үндістан армиясының офицері Ассам атқыштар полкінің капитаны болды. Ол Рамбара қырқасының тік және қиын беткейлерімен өрлеп, көптеген аман қалғандарды құтқаруда үлкен батырлық танытты. Кейін Үндістан армиясы мыңдаған батыр сарбаздарымен және маңызды жабдықтарымен кең ауқымды құтқару операциясын бастады. Индо-Тибет шекара полициясы және Уттаракханд полициясының резервтік батальондары құтқару миссиясында ерекше батырлық көрсетті. Жекеменшік Prabhatam Aviation және Simm Samm Aviation компанияларына тиесілі Eurocopter AS350 B3 тікұшағы құтқару миссиясы кезінде жоғалып кетті, бірақ ешқандай жаза болған жоқ. Үндістан Әскери-әуе күштерінің Mi-17 тікұшағы да осы операция кезінде апатқа ұшырады, оның барлық 20 адамы (барлығы да көмек және құтқару жұмыстарына қатысқан сарбаздар) қаза тапты. Әскери-әуе күштері құрбандарды жаппай өртеп жіберу үшін тіректерді тастады.
On 16 June 2013, at approximately 7:30 P. M., a landslide occurred near the Kedarnath Temple. Water from the Chorabari Tal or Gandhi Tal down Mandakini River also washed away everything in its path at about 8:30 p. m. On 17 June 2013 at approximately 6:40 a. m., waters rushed down from Chorabari Tal or Gandhi Sarovar, bringing along with its flow, a huge amount of silt, rocks, and boulders. A huge boulder got stuck behind the Kedarnath Temple, protecting it from the ravages of the flood. The flood water gushed on both sides of the temple, destroying everything in its path. Thus in the middle of the pilgrimage season, torrential rains, cloud bursts, and resulting flash floods nearly destroyed the town of Kedarnath. The town was the worst affected area by the floods. Thousands of people were killed, and thousands of others (mostly pilgrims) were reported missing or stranded due to landslides around Kedarnath. Although the surrounding area and compound of the Kedarnath Temple were destroyed, the temple itself survived. The rescue operation resulted in more than 100,000 people being airlifted with the help of mainly the Private Helicopter Operators, who began the rescue mission voluntarily without any clear directives from the State Government or the Ministry of Defence. The Indian Army and Indian Air Force helicopters arrived much after the Private Helicopter Operators had already begun the massive air rescue mission. Dare devil helicopter pilots, mostly ex Indian Air Force and Ex Army Aviation officers, flew relentlessly. Capt. Unni Krishnan from Prabhatam Aviation & Capt. Bhatnagar from Premair were few such outstanding pilots who landed at the Sh. Kedarnath Ji right ridge at dusk hours 1910hrs (almost 35 minutes after 'sunset') to pick up the 'last' batch of survivors for the day. The NDRF represented by a commandant, and another junior officer arrived at the 'right ridge' of the town bordering the Mandakini River, unprepared with a malfunctioning satellite phone. However, the next day, they brought in more men and supplies. The first Indian Army officer to arrive at the Sh. Kedarnath Ji 'right ridge' was a Captain from the Assam Rifles Regiment. He single handedly displayed exemplary courage in rescuing many survivors by climbing up steep slopes and fractures along the Rambara ridge line. The Indian Army later launched a massive rescue effort with thousands of its brave heart men and vital equipment. The Indo Tibetan Border Police and the reserve battalions of the Uttarakhand Police displayed outstanding courage in the rescue mission. A Eurocopter AS350 B3 helicopter, each, of the private helicopter operators Prabhatam Aviation & Simm Samm Aviation, were lost during the rescue mission without any reported casualties. An Indian Air Force helicopter (Mi 17) also crashed during this exercise, killing all 20 people on board (all of them were soldiers involved in relief and rescue work). The Air Force dropped logs to build pyres for mass cremations of the victims.