Кіріспе

Бадринатх қаласы

Бадринатх – Үндістанның Уттаракханд штатындағы Чамоли ауданындағы қала және қалалық кеңес. Бұл индуистер үшін қасиетті орын және Үндістанның төрт қасиетті орындарының (Чар Дхам) бірі. Сонымен қатар, ол Үндістанның кіші қасиетті орындарының (Чота Чар Дхам) зыярат жолының бөлігі болып табылады және атын Бадринатх ғибадатханасынан алған.

Этимология

Бадринат санскрит тіліндегі Бадаринатха атауынан туындаған. Бадаринатха атауында бадари (жужуба ағашы) және натха (ие, құдай) деген сөздер бар, бұл Вишнудың атауларының бірі. Ол Бадарикашрама деп те белгілі.

Тарих

Бұрынғы заманда паломниктер Бадринатх ғибадатханасына бару үшін жүздеген шақырым қашықтықты жүріп өтетін. Ғибадатхана жер сілкінісі мен қар көшкіндерінің салдарынан бірнеше рет қирап, қайта тұрғызылған. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін қалада тек ғибадатхана қызметкерлері пайдаланған 20-ға жуық шатыр ғана болды, бірақ бұл орын жыл сайын мыңдаған адамдарды, ал он екі жыл сайын болатын фестивальдерде 50 мыңға дейін адамды тартты. Соңғы жылдары оның танымалдығы одан да артты, 2006 жылы 600 000-ға жуық паломник келді, ал 1961 жылы бұл көрсеткіш 90 676 болған. XVI ғасырда Гархвал патшасы мүртіні қазіргі ғибадатханаға көшірді. Ішке кіре бергенде мандапа орналасқан – үлкен бағаналы зал, ол басты ғибадатханаға, яғни гарбха грихаға апарады. Мандапаның қабырғалары мен бағаналары күрделі өрнектермен әсемделген. Аңыз бойынша, Бхагиратханың тілегімен Ганга құдайы адамзатқа көмектесу үшін жерге түскенде, жер оның күшін көтере алмады. Сондықтан, құдіретті Ганга (Ганг) екі қасиетті арнаға бөлінді, олардың бірі – Алакнанда. Тағы бір аңыз бойынша, бұл аймақта бадри бұталары өседі, ал Вишну осы жерде медитация жасаған. Оның сүйікті зайыбы Лакшми оны күннің ыстығынан қорғап, өзі де Бадриге айналды, оны «Бадри Вишал» деп атады, ал оның иесі (Натх) Бадринатх атанды. Бадринатхтың төңірегіндегі таулар Махабхаратада еске алынады, онда Пандавалар Батыс Гархвалдағы Сваргарохини (сөзбе-сөз «Аспанға жол») деп аталатын шыңға көтерілгенде бірінен соң бірі қайтыс болғандығы айтылады. Пандавалар Бадринатх пен Бадринатхтың солтүстігінде 4 шақырым қашықтықта орналасқан Мана қаласы арқылы Сваргаға (көкке) жол тартқан. Манада Вьясаның «Махабхарата» кітабын жазған орыны бар делінеді. Падма Пуранада Бадринатх төңірегіндегі аймақ рухани байлыққа толы деп сипатталған. Бұл орын джайнизмде де қасиетті саналады. Джайнизмде Гималай сегіз тау тізбегінен – Гауришанкар, Кайлаш, Бадринатх, Нанда, Дронгири, Нара Нараяна және Тришулиден тұратындықтан Аштапад деп аталады. Ришабханатха Гималайдағы Кайлаш тауында Нирванаға қол жеткізді. Джайнизм нанымы бойынша, Бадринатхтан көптеген джайнизм мунилері тапа жасап, мокшаға ие болған. Шримадбхагват бойынша, осы жерде Ришабхдевтің әкесі Набхирай мен анасы Марудеви Ришабхдевтің тәж кию рәсімінен кейін ауыр тапа жасап, Самадхиға жатқан. Күні бүгінге дейін Нилкант тауындағы Набхирайдың іздері көптеген адамдарды өз бағытына тартады.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Бадринатхтың жалпы халқы 2438 адамды құрады, оның ішінде 2054 ер адам және 384 әйел болды. 0-ден 6 жасқа дейінгі жас тобындағы халық саны 68 адамды құрады. Бадринатхтағы сауатты адамдардың жалпы саны 2265 адамды құрады, бұл халықтың 92,9%-ын құрайды, сондай-ақ ер адамдардың сауаттылығы 95,4%, әйелдердің сауаттылығы 79,7% болды. Бадринатхтың 7 жастан асқан халқының тиімді сауаттылық деңгейі 95,6%-ды құрады, оның ішінде ер адамдардың сауаттылық деңгейі 97,1%, әйелдердің сауаттылық деңгейі 86,9% болды. Арнайы санаттағы касталар мен тайпалардың саны сәйкесінше 113 және 22 адамды құрады. 2011 жылы Бадринатхта 850 шаңырау болды.