Кіріспе

Фаралогия – маяктар мен сигналдық жарықтарды, олардың құрылысын және жарықтандыруын ғылыми тұрғыдан зерттеу пәні. Фаронология термині де кейде қолданылады. Маяктарды зерттеумен айналысатын немесе оларға құмар адамдар фаралогтар деп аталады.

Терминнің шығу тегі

Термин бастапқыда фаранология ретінде пайда болды және 1840 жылдары маяктарды зерттеуге арналған көптеген мақалаларда кеңінен таралды. Термин классикалық латын тілінен немесе оның көне грек этимоны Pharos-тан шыққан, ол «маяк» дегенді білдіреді (Pharos сонымен қатар Александрияның әйгілі маягының нақты аты болған) және Джон Пурдидің «Колумбия навигаторы; немесе Америка жағалаулары мен Вест-Индия үшін желкендеу нұсқаулығында» грек түбірі «logos» (сөз немесе әңгіме) қолданылған. Бұл термин Пурдидің «Гибралтар бұғазы мен Жерорта теңізінің батыс бөлігі үшін жаңа желкендеу нұсқаулығында» қайтадан қолданылды: Испания, Франция және Италия жағалауларын, Трафальгар мүйісінен Спартивенто мүйісіне дейін, Балеар аралдарын, Корсиканы, Сардинияны, Сицилияны және Мальта аралдарын, сондай-ақ Танжерден Триполиге дейінгі Африка жағалауын қамтиды, қазіргі заманға дейін маңызды толықтырулар енгізіліп, жақсартылды. Терминнің қолданылуы «The Nautical Magazine: A Journal of Papers on Subjects Connected with Maritime Affairs» журналының 13-ші томында «біздің теңіз жүзу нұсқаулықтарымызда біраз уақыттан бері көзге түсіп, жоғары немесе күлкілі болып келетін, уақытша ескерту ретінде» мойындалды. Фарология термині алғаш рет 1847 жылы Лондон Корольдік өнер қоғамының еңбектерінде пайда болды және оның авторлығы «алғаш рет марқұм мырза [Джон] Пурди ұсынған» деп көрсетілді. 1861 жылғы «Әлемдегі маяктардың сипаттамасы мен тізімі» де осы талапты растайды, бұл термин 1800 жылдардағы қазіргі заманғы маяктарды зерттеуді сипаттау үшін қолданылғанын көрсетеді. Бұл термин де Фаростан шыққан.