Кіріспе
1982 жылы тыйым салынған итальяндық масондық ложасы (P2) – 1877 жылы құрылған, континенттік масондық дәстүрінде және Италияның Ұлы Шығысының билігімен құрылған масондық ложа. Оның масондық жарғысы 1976 жылы алынып тасталды және ол құрметті шебер Лицио Гелли тарапынан халықаралық, заңсыз, жасырын, антикоммунистік, антисоветтік, антимарксистік және радикалды оңшыл қылмыстық ұйымға және Италия Конституциясының 18-бабында тыйым салынған құпия қоғамға айналдырылды. Лицио Гелли 1976 жылдан 1984 жылға дейін дербес ложаны басқаруды жалғастырды. P2 итальяндық көптеген қылмыстар мен құпияларға қатысты, соның ішінде Киелі Таққа байланысты Banco Ambrosiano банкінің құлдырауына, журналист Кармин Пекорелли және банктің президенті Роберто Кальвиді өлтіруге, сондай-ақ бүкіл елдегі Тангентополи парақорлық дауына қатысты. P2 Микеле Синдонаның қаржы империясының құлдырауына қатысты тергеулер кезінде жарық көрді. P2 кейде «мемлекет ішіндегі мемлекет» немесе «көлеңкелі үкімет» деп аталды. Ложаның мүшелері арасында көрнекті журналистер, итальян парламентінің мүшелері, өнеркәсіпшілер және жоғары шенді итальяндық әскери шенеуніктер болды, оның ішінде кейін Италияның премьер-министрі болған Сильвио Берлускони, итальян тағына талапкер Савой үйінің ханзадасы Виктор Эммануэль, және Италияның үш сыртқы барлау қызметінің басшылары (SISDE, SISMI және CESIS). 1982 жылы Геллидің вилласын тінту кезінде полиция «Демократиялық жаңару жоспары» деп аталатын құжатты тапты, онда төңкеріс, БАҚ-ты біріктіру, итальяндық кәсіби одақтарды жою және Италия Конституциясын қайта жазу туралы сөз болды. Италиядан тыс жерлерде P2 Венесуэла, Уругвай, Бразилия, Чили және Аргентинада көптеген белсенді ложаларға ие болды. Оның аргентиналық мүшелерінің арасында «Аргентина революциясы» диктатурасы аяқталғаннан кейін (1966–1973) қысқа мерзімге президенттік қызмет атқарған Рауль Альберто Ластири, Аргентинаның соңғы әскери-азаматтық диктатурасы кезінде (1976–1983) Хорхе Рафаэль Видела басқарған әскери хунтаның мүшесі Эмилио Массера, Әлеуметтік әл-ауқат министрі (1973–1975) және жарымәскери ұйым Аргентиналық антикоммунистік альянстың (AAA) негізін қалаушы перонист Хосе Лопес Рега, сондай-ақ бұрынғы аргентиналық армия генералы, «Лақты соғысының» қылмыскері және сотталған кісі өлтіруші Гиллермо Суарес Мейсон болды. Propaganda Massonica 1877 жылы Туринде құрылды. Бұл ложаға Италияның барлық аймақтарынан келген саясаткерлер мен мемлекеттік қызметкерлер, өз ложаларына қатыса алмайтын жандар жиі келіп тұратын, оның ішінде Пьемонт аристократиясының көрнекті өкілдері де болды. Тарихы барысында ложаға итальяндық маңызды тұлғалар, мысалы, ақын Джосуэ Кардуччи, саясаткерлер Франческо Криспи және Артуро Лабриола, журналист Габриэле Галантара кірді. 1925 жылы фашистік режим Propaganda Massonica-ны және барлық басқа масондық ложалар мен құпия қоғамдарды тыйым салды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін масондық қайтадан заңды болды және ложа қайта құрылды. Италияның Ұлы Шығысы ложаларын нөмірлеген кезде атауы Propaganda Due болып өзгертілді. 1960 жылдары ложаның қызметі тоқтап, сирек жиналыстар өткізілді. Бұл алғашқы ложа Лицио Геллидің 1966 жылы, масон болғаннан кейін екі жыл өткен соң құрған ложасынан ешқандай қатысы болған жоқ. Соғыс салдарынан итальяндық масондық дәстүрдегі еркін ойлау Ризорджименто кезінде антикоммунизмге айналды. 1960 жылдардың соңында саяси солшылдардың ықпалының күшеюі итальяндық масондарды қатты алаңдатты. 1971 жылы Италияның ең ірі масондық ложаларының бірі – Италияның Ұлы Шығысының Ұлы шебері Лино Сальвини Геллиге ложаны қайта ұйымдастыру міндетін тапсырды. Гелли «ұйықтаған мүшелердің» тізімін алды, яғни итальяндық масондық Пентапартито арқылы биліктегі Христиан демократиясының (ХДП) қатаң бақылауында болғандықтан, енді масондық рәсімдерге қатысуға шақырылмаған мүшелердің тізімін. Осы алғашқы байланыстардың нәтижесінде Гелли өзінің желісін итальяндық элитаның барлық деңгейлеріне дейін кеңейте алды. 1967 жылы SIFAR-дың бұрынғы бірінші басшысы Джованни Аллавена ложаға қабылданды және Геллиге 157 000 құпия файлдың фотокөшірмелерін берді, онда телефондық және қоршаған ортаны тыңдау, фотосуреттер, хат алмасу және жеке ақпарат, соның ішінде көптеген тұлғалардың жеке өмірі туралы мәліметтер бар еді. 2018 жылы жарық көрген кітабында конспиролог Даниэле Гансер Пенсильвания штатының сотталған саясаткері Фрэнк Гиглиотти масон болған және Геллиді Римдегі ЦРУ-мен бірлесіп антикоммунистік үкімет құру үшін таңдаған деп мәлімдеді. Бұл мәлімдемелердің бір бөлегі 1970 жылдары Кеңес Одағы тарапынан таратылған дезинформацияға негізделгені анықталды.
italic=no (; P2) was a Masonic lodge, founded in 1877, within the tradition of Continental Freemasonry and under the authority of Grand Orient of Italy. Its Masonic charter was withdrawn in 1976, and it was transformed by Worshipful Master Licio Gelli into an international, illegal, clandestine, anti communist, anti Soviet, anti Marxist, and radical right criminal organization and secret society operating in contravention of Article 18 of the Constitution of Italy that banned all such secret associations. Licio Gelli continued to operate the unaffiliated lodge from 1976 to 1984. P2 was implicated in numerous Italian crimes and mysteries, including the collapse of the Holy See affiliated Banco Ambrosiano, the contract killings of journalist Carmine Pecorelli and mobbed up bank president Roberto Calvi, and political corruption cases within the nationwide Tangentopoli bribery scandal. P2 came to light through the investigations into the collapse of Michele Sindona's financial empire. P2 was sometimes referred to as a "state within a state" or a "shadow government". The lodge had among its members prominent journalists, members of the Italian parliament, industrialists, and senior Italian military officers —including Silvio Berlusconi, who later became Prime Minister of Italy; the House of Savoy pretender to the Italian throne Prince Victor Emmanuel; and the heads of all three Italian foreign intelligence services (at the time SISDE, SISMI, and CESIS). When searching Gelli's villa in 1982, police found a document which he had entitled "Plan for Democratic Rebirth", which called for a coup d'etat, the consolidation of the media, the suppression of Italian labor unions, and the rewriting of the Italian constitution. Outside of Italy, P2 had many active lodges in Venezuela, Uruguay, Brazil, Chile, and Argentina. Among its Argentine members were Raúl Alberto Lastiri, who was briefly interim president of the country after the end of the self styled "Argentine Revolution" dictatorship (1966–1973); Emilio Massera, who was part of the military junta led by Jorge Rafael Videla during Argentina's last civil military dictatorship (1976–1983); the Peronist orthodox José López Rega, who was Minister of Social Welfare (1973–1975) and founder of the paramilitary organisation Argentine Anticommunist Alliance (AAA); and former Argentine Army General, Dirty War perpetrator, and convicted murderer Guillermo Suárez Mason.]] Propaganda was founded in 1877, in Turin, as Propaganda Massonica. This lodge was frequented by politicians and government officials from across Italy who were unable to attend their own lodges and included prominent members of the Piedmont nobility. During its history, the lodge included important Italian figures, such as the poet Giosuè Carducci, politicians Francesco Crispi and Arturo Labriola and journalist Gabriele Galantara. Propaganda Massonica was banned in 1925, alongside all other Masonic lodges and secret societies, by the Fascist regime. Following the end of World War II, Freemasonry became legal again and the lodge was reformed. The name was changed to Propaganda Due when the Grand Orient of Italy numbered its lodges. By the 1960s, the lodge was all but inactive, holding few meetings. This original lodge had little to do with the one Licio Gelli established in 1966, two years after becoming a Freemason. During the Cold War, Italian Freemasonry traditions of free thinking under the Risorgimento transformed into fervent anti communism. The increasing influence of the political left at the end of the 1960s had the Masons of Italy deeply worried. In 1971, Grand Master Lino Salvini of the Grand Orient of Italy—one of Italy's largest Masonic lodges—assigned to Gelli the task of reorganizing the lodge. Gelli took a list of "sleeping members"—members not invited to participate in Masonic rituals anymore, as Italian Freemasonry was under close scrutiny by Christian Democracy (DC) in power through the Pentapartito. From these initial connections, Gelli was able to extend his network throughout the echelons of the Italian establishment. In 1967 Giovanni Allavena, former number one of SIFAR, was initiated into the lodge, who gave Gelli the photocopies of 157,000 secret files, containing telephone and environmental interceptions, photographs, correspondence and private information, including on the sex life, of as many personalities. In a 2018 book, conspiracy theorist Daniele Ganser claimed convicted Pennsylvania politician Frank Gigliotti was a Freemason who chose Gelli to form a parallel anti communist government, in collaboration with the CIA in Rome, These claims have been shown to have been based in part on disinformation promoted by the Soviet Union in the 1970s.
Ашылу
P2 ложасының қызметі прокурорлар банкир Мишель Синдонаны, оның банкісінің құлдырауын және оның Сицилия мафиясымен байланысын тергеп жатқанда анықталды. 1981 жылдың наурыз айында полиция Ареццодағы Геллидің үйінен оның мүшелері деп саналатын адамдардың тізімін тапты. Онда 962 адамның аты-жөні болды, олардың арасында маңызды мемлекеттік қызметкерлер, маңызды саясаткерлер және бірқатар әскери офицерлер, соның ішінде Италияның үш құпия қызметінің басшылары бар еді. 1982 жылдың қаңтарында P2 ложасы 1982 жылғы 25 қаңтардағы №17 заңмен таратылды. 1982 жылдың шілдесінде Римдегі Фиумичино әуежайында Геллидің қызына тиесілі чемоданның құпия бөлігінен жасырылған жаңа құжаттар табылды. Бұл құжаттар «Италия жағдайы туралы меморандум» (Memorandum sulla situazione italiana) және «Демократиялық жаңару жоспары» (Piano di rinascita democratica) деп аталып, P2-нің саяси бағдарламасы ретінде қарастырылды. Осы құжаттарға сәйкес, Италияның басты жаулары – Италия Коммунистік партиясы (PCI) және кәсіподақтар, әсіресе Италия Жалпы Еңбек Конфедерациясы (CGIL) еді. Оларды оқшаулау қажет болды, ал Италиядағы екінші ірі партия және Еуропадағы ірі партиялардың бірі – ПКИ-мен ынтымақтастық, Олдо Мороның тарихи келісімінде ұсынылған, бұзылуы керек еді. P2 кең ауқымды саяси жемқорлық бағдарламасын жақтады: «Саяси партиялар, газеттер және кәсіподақтар экономикалық-қаржылық маневрлер түрінде болатын сұранымдардың нысаны болуы мүмкін. 30-40 миллиард лирадан аспайтын қаражаттың болуы, адал ниетпен әрекет ететін мұқият таңдалған адамдарға жалпы бақылау үшін қажетті негізгі лауазымдарды иеленуге жеткілікті болып көрінеді».
сатып алу
1977 жылы P2 Италияның жетекші газеті Corriere della Sera газетін бақылауға алды. Ол кезде газет қаржылық қиындыққа тап болғандықтан банк несиесі ала алмады, себебі газеттің сол кездегі редакторы Пьеро Оттоне биліктегі христиан демократтарына қарсы деп есептелді. Corriere газетінің иелері, Rizzoli баспа үйі, Геллимен келісім жасасты. Ол архиепископ Пауль Марсинкустың басшылығымен Ватикан банкінен қаражат алып берді. Оттоне жұмыстан босатылып, газеттің редакциялық саясаты оңға қарай өзгерді.
Болоньядағы қырғын
P2 мүшелері Гелли және құпия қызмет басшысы Пьетро Мусумечи 1980 жылғы 2 тамызда Болоньяда болған, 85 адамның қаза болуына және 200-ден астам адамның жаралануына әкелген жаппай қырғынның полициялық тергеуін жаңылыстыруға талпынғаны үшін сотталды.
Банко Амброзиано туралы аңыз
P2 компаниясы Миланның маңызды банктерінің бірінің (ішінара Ватикан банкісіне тиесілі) банкроттығынан және 1982 жылы Лондонда оның президенті Роберто Кальвидің күмәнді өлімінен кейін көп назардың ортасына іректеді. Өлім алғашқыда суицид деп танылған, бірақ кейіннен қылмыстық іс қозғалып, кісі өлтіру ретінде қарастырылды. Тергеу журналистерінің күмәнінше, ұрланған қаражаттың бір бөлігі P2-ге немесе оның мүшелеріне бұйырған болуы мүмкін.
есеп
1981 жылы табылған құжаттардың бірі – Луганодағы (Швейцария) Швейцарияның Одақ банкіндегі нөмірленген банктік шот, «есеп шоты жоқ» деп аталған. Онда ENI президенті Флорио Фиоринидің Роберто Кальви арқылы 1983 жылдан 1987 жылға дейін социалистік премьер-министр болған Беттино Краксидің тапсыруымен Италия социалистік партиясының (PSI) жетекшісі Клаудио Мартеллиге 7 миллион АҚШ долларын төлегені көрсетілген. Төлемнің толық көлемі тек он екі жыл өткен соң, 1993 жылы «таза қолдар» (mani pulite) саяси сыбайлас жемқорлыққа қатысты тергеу кезінде анықталды. Бұл ақша социалистік көшбасшылардың қиын жағдайдағы компанияны құтқару үшін ұйымдастырған несиеден алынған сыйақы болған деген болжам бар. Әділет министрі Мартеллидің осы шотқа қатысы бар деген қауесеттер P2 құрылымына қатысты тергеу басталғаннан бері тарады. Ол оны үнемі жоққа шығарды. Формалды тергеу басталғанын білген соң, ол министрліктен кетіп қалды.
Парламенттік тергеу комиссиясы
Ансельми басқарған Парламенттік тергеу комиссиясы P2 ложасының құпия қылмыстық ұйым екендігіне қорытынды жасады. Көптеп айтылған жасырын халықаралық қатынастар, негізінен Аргентинамен (Гелли Хуан Перонмен жақын дос екенін бірнеше рет мәлімдеді) және АҚШ Орталық барлау агенттігімен байланысы бар деген күдік тудырған адамдармен де ішінара расталды. Бірақ көп ұзамай талдаудың құқықтық деңгейінен саяси пікірталас басымдық алды. Көпшілік баяндамасында P2-нің іс-қимылы "ұлттың қоғамдық өмірін улауға" әкелді делінген. Ол, біздің демократиямызды құлатпақ ниетпен жасалған жобаға сәйкес, елдің институттарының қалыпты жұмысын өзгертуге, көбінесе шешуші әсер етуге бағытталған. Массимо Теодоридің азшылық баяндамасында P2 – көпшілік баяндамасында айтылғандай, негізінен сау жүйенің аномалиялық өсімі ғана емес, сонымен қатар жүйенің өзінің бір бөлігі екендігі көрсетілді.
Шақыру
Италияның Ұлы Шығысы 1976 жылы Геллиді және P2 ложасын ресми түрде қуды. 1974 жылы Италияның Ұлы Шығысы P2 ложасын тізімнен өшіруді ұсынды және бұл ұсыныс үлкен көпшілік дауысымен қабылданды. Келесі жылы Ұлы ұстаз жаңа P2 ложасын ашуға жарлық шығарды. Көрініп тұрғанындай, 1976 жылы Ұлы Шығыс Геллидің өтінішімен ложаны тек тоқтатқан, бірақ оны толығымен қуған жоқ. Екі жылдан кейін Геллидің Ұлы Шығыстың ұлттық мәселелеріне белсенді қатысқандығы анықталды, ол жаңа Ұлы Шеберді сайлауға қаржы жұмсады. 1981 жылы масондық трибунал 1974 жылғы дауыс беру ложаның іс жүзінде таратылғанын білдіретінін және осы кезден бастап Геллидің ложасы масондық және саяси жағынан заңсыз болып саналғанын шешті.