Шмелдің ұшуы: Римский-Корсаковтың оркестрлік арасы

Кіріспе

Николай Римский-Корсаковтың оркестрлік интерлюдиясы "Бамблбидің ұшуы" (Полёт шмеля) – Николай Римский-Корсаковтың (1844–1908) 1899–1900 жылдары "Царь Салтанның ертегісі" операсы үшін жазған музыкалық туындысы. Композициясы бұл шығарма арқылы бамблбидің шамалы хаостық және жылдам өзгеріп отыратын ұшуын бейнелеуді мақсат етеді. Операның маңызды бөлігі болмаса да, бұл туынды бүгінде көптеген мәдениеттерде жиі қолданылуының арқасында танымал классикалық музыканың бірі болып табылады. Бұл шығарма III актінің 1-кестесін аяқтайды, онда сиқырлы Аққу құсы Царь Салтанның ұлы, Гвидон Салтанович ханзаданы жәндікке айналдырады, осылайша ол әкесіне (әкесі оның тірі екенін білмейді) бара алады. Операда "Ұшудың" басында Аққу құсы ән салғанмен, оның вокальдық партиясы мелодиялық тұрғыдан қарапайым және оңай алынып тасталады; осы ерекшелік, сонымен қатар, бұл бөлімнің сахнаны шешуші түрде аяқтауы оркестрлік концерттік туынды ретінде оңай бөліп алуға мүмкіндік берді.

Танымал мәдениетте

Шаплиннің 1925 жылғы «Алтын қор» фильмінде ол «Трамп» құлап бара жатқан үйден қашуға тырысқанда пайда болады. «Жасыл құйрық» радио бағдарламасында «Бамблбидің ұшуы» әнін терменмен жасалған құйрық шуымен үйлестіріп, тақырыптық музыка ретінде қолданды. Музыка шоумен және кейіпкермен тығыз байланысты болғандықтан, ол 1940 жылдардағы фильм сериалы мен кейінгі телесериалдың тақырыбы ретінде сақталды. Телевизиялық нұсқасын Билли Мэй оркестрлеп, Лионель Ньюман дирижерлік етті, ал труба солосын Аль Хирт орындады, бұл стиль «Жасыл ара» деп аталды. Бұл нұсқа кейінірек 2003 жылғы «Килл Билл» фильмінде де пайда болды. Экстремалды гитарист Нуно Беттенкорт «Жаралы бамблбидің ұшуы» деген нұсқаны әртүрлі жылдамдықпен, ноталармен және вариациялармен орындады. Музыка Уолт Диснейді 1940 жылғы «Фантазия» анимациялық фильмінің бір бөлігінде кинотеатрдың ішінде ұшып жүргендей естілетін бамблбиді көрсетуге шабыттандырды. Бұл соңғы фильмде болмаса да, ол айналмалы дыбыстың болашаққа қарай дамуын болжады. Бірақ «Melody Time» фильмінде Дисней Фредди Мартиннің «Bumble Boogie» әнін қолданған анимациялық сегментті қосты, бұл әнді пианист Джек Фина аранжировкалаған джаздық нұсқасы еді. Биг-бенд трубашысы Гарри Джеймс 1941 жылы бұл шығарманы каверледі. «Бамблбидің ұшуы» Римский-Корсаковтың басқа шығармаларымен бірге 1947 жылғы «Шехерезаданың әні» фильмінде пайда болды. Ағылшын органшысы Реджинальд Фурт 1950-ші жылдардың ортасында Ричмондтағы мешіттегі Вурлицер театрының органында Кук рекордтары үшін шығарманың органға қосымшасын жазды. B. Bumble and the Stingers-тің фортепианолық нұсқасы 1961 жылы Billboard Hot 100 хит-парадында 21-ші орынды иеленді. Жапондық топ Такеши Тераучи & Bunnys 1967 жылғы «Let's Go Unmei» альбомына осы шығарманың инструменталды рок-каверін жазды. 1970 жылы француз композиторы Жан Жак Перри «Flight of the Bumblebee» әнін «Moog Indigo» альбомы үшін жазды. Бұл шығарма «The Muppet Show» телешоуының бірінші эпизодында пайда болды, онда Гонзо сахнадағы дөңгелекті жеуге тырысады. 1985 жылы Lurpak Ұлыбритания үшін телекампания ұйымдастырды, онда сары майдан жасалған тромбонист Дуглас әйгілі классикалық композиция «Бамблбидің ұшуы» орындауға тырысады. Manowar бас гитарисі Джои ДеМайо «Sting of the Bumblebee» атты нұсқасын жазды, ол топтың «Kings of Metal» альбомында тек бас гитарада орындалды. The Great Kat 1990 жылы шыққан «Beethoven on Speed» альбомында траш-металл нұсқасын жазды. Скотт Хикстің «Shine» фильмінде Джеффри Раштың кейіпкері Дэвид Хелфгот жаңбырлы түнді күтіп, кафеге кіріп, «Бамблбидің ұшуы» әніне фортепианода орындап, ондағы адамдарды таң қалдырды. Trans-Siberian Orchestra бұл шығарманы «Beethoven's Last Night» альбомының «A Last Illusion» әніне қосты. Музыка 2002 жылғы «Drumline» фильмінде ойнатылады, онда A&T тобының жетекшісі қарсылас колледждің тобына әсер етуге тырысады. «Glee» (2009) телешоуы бірнеше эпизодтарда, соның ішінде пилоттық серияда, оның диегетикалық емес саундтрегінің бөлігі ретінде әзіл-қалжыңмен жасалған а капелла нұсқасын қолданды. Бастапқыда, ең жылдам гитарист және скрипкашы үшін Гиннес рекордтарының бірінде «Бамблбидің ұшуы» әні жоғары жылдамдықпен мінсіз орындалуы керек еді. Танымал скрипка дуэті TwoSetViolin британдық скрипкашы Бен Лидің бір әрекеті туралы бейнеде талқылады. 620 б/мин жылдамдықпен гитара бойынша әлем рекордын Джон Тейлор ұстаған. 2012 жылы Гиннес әлем рекордтары кітабы ең жылдам музыкант рекордтарын тоқтатып, «өкінішке орай, бұл санаттарды бақылай алмайтынымызды» айтты. «Тіпті баяулаған кезде де, орындау сапасын бағалау мүмкін емес». Боб Дилан «The Basement Tapes» сессиялары кезінде The Band тобымен бірге «It's the Flight of the Bumblebee» әнін жазып, фортепианодағы кіріспеде түпнұсқадан цитата келтірді. Ресейлік ритмикалық гимнаст және әлемнің және клубтардың чемпионы Яна Кудрявцева 2015 жылы Германияның Штутгарт қаласында өткен Ритмикалық гимнастика әлем чемпионатында өз клубтарының өнер көрсетуі үшін музыканы пайдаланып, 2013 жылдан 2015 жылға дейін үшінші рет клуб чемпионы атағын жеңіп алды. Ол 2017 жылы Қытайда түсірілген «Біздің жарқыраған күндер» фильмінде пайда болды, онда бір команда қазақ халық аспаптарын, ал екінші команда батыс классикалық музыкалық аспаптарын қолданып, бір уақытта әнді орындады. Tetris 99 үшін бұл шығарманың драм-н-басс ремиксі жасалды. Бұл ойынды бір ойынға 10 ойыншы қалған кезде ойнайды және ойыншы ең үздік 10-дыққа кіреді.

In Chaplin's 1925 The Gold Rush, it appears when The Tramp tries to escape the falling cabin. The radio program The Green Hornet used "Flight of the Bumblebee" as its theme music, blended with a hornet buzz created on a theremin. The music became so strongly identified with the show and the character that it was retained as the theme for the 1940s movie serial and the later TV series. The TV version was orchestrated by Billy May and conducted by Lionel Newman, with trumpet solo by Al Hirt, in a jazz style nicknamed "Green Bee". This particular version was later featured in the 2003 film Kill Bill. Extreme guitarist Nuno Bettencourt played a version called "Flight of the Wounded Bumblebee" with different speed, notes, and variations. The music inspired Walt Disney to have a bumblebee featured in a segment of the 1940 animated film Fantasia that would sound as if it were flying around a movie theater. Although this did not appear in the final film, it anticipated the eventual invention of surround sound. However, in his film Melody Time, Disney included an animated segment using Freddy Martin's "Bumble Boogie", a jazz version of the piece arranged by pianist Jack Fina. Big band trumpeter Harry James did a cover of the piece in 1941. "Flight of the Bumblebee" was featured, along with other compositions by Rimsky Korsakov, in the fictional 1947 biopic Song of Scheherazade. English organist Reginald Foort recorded an organ transcription of the piece for Cook Records on the Wurlitzer theatre organ located in the Richmond, VA Mosque in the mid '50's. A piano based version by B. Bumble and the Stingers reached No. 21 on the Billboard Hot 100 in 1961. Japanese band Takeshi Terauchi & Bunnys recorded an instrumental rock cover of this piece on their 1967 album, Let's Go Unmei. In 1970 the French composer Jean Jacques Perrey made a version of "Flight of the Bumblebee" for the album Moog Indigo. The piece was featured in the first episode of The Muppet Show, in which Gonzo attempts to eat a tire on stage with the piece playing in the background. In 1985, Lurpak launched a television campaign for the United Kingdom featuring Douglas, a trombonist made from butter, trying to play the famous classical composition "Flight of the Bumblebee." Manowar bassist Joey DeMaio recorded a version titled "Sting of the Bumblebee," on the band's album Kings of Metal, played entirely on bass guitar. The Great Kat recorded a thrash metal version on her 1990 album Beethoven on Speed. In the Scott Hicks film Shine, Geoffrey Rush's character David Helfgott wanders out of a rainy night into a cafe and amazes the few patrons there by playing a piano version of "Flight of the Bumblebee." Trans Siberian Orchestra has included the piece into the song "A Last Illusion" on its Beethoven's Last Night album. The music is played in the 2002 film Drumline when A&T's head of the band wants to impress a band of a rival college. The television show Glee (2009) used a humorous a cappella version of the piece as part of its non diegetic soundtrack in several episodes including the pilot. Originally, for a Guinness World Record of fastest guitarist and violinist, "Flight of the Bumblebee" must be played flawlessly at an increased speed. The popular violin duo TwoSetViolin discussed one attempt by Ben Lee, a British violinist in a video. A guitar world record at 620 bpm was held by John Taylor. In 2012, Guinness World Records rested the Fastest musician records, stating that "we are unfortunately unable to continue monitoring these categories. It has become impossible to judge the quality of the renditions, even when slowed down"
Bob Dylan wrote and recorded a song called "It's the Flight of the Bumblebee" with The Band during the Basement Tapes sessions that quotes the original during the piano intro. Russian Rhythmic Gymnast and reigning All Around World and Clubs Champion, Yana Kudryavtseva, used the music for her clubs performance during the 2015 Rhythmic Gymnastics World Championships in Stuttgart, Germany, winning her the clubs champion title for the third time in a row from 2013 to 2015. It was featured in the 2017 Chinese film Our Shining Days, where one team used Chinese folk instruments and the other team used Western classical music instruments to play the piece together at the same time. A Drum and bass remix of the piece was made for Tetris 99. It is played when there are only 10 players remaining in a single game, and the player is in the top 10.