Кіріспе

Рим Британиясындағы ежелгі қала Веруламиум Рим Британиясындағы қала болды. Ол қазіргі Санкт-Олбанс қаласының оңтүстік-батысында, Гертфордширде (Англия) орналасқан. Римдік қаланың үлкен бөлігі қазбадан тыс қалды, қазір ол саябақ және ауыл шаруашылығы жері болып табылады, дегенмен қаланың жеке меншіктегі ауыл шаруашылығы жартысында егістіктен көп залал келтірілді, бұл жер бетінде табылған мозаикалық едендердің бөліктерімен дәлелденді және жерді енудің радиолокациялық нәтижелері ғимараттардың контурларын саябақпен қорғалған сияқты анық анықталған қабырғалар емес, шаң-тозаң ретінде көрсетеді. Римдік қаланың бір бөлігі, мысалы, Санкт-Михаил шіркеуі және ортағасырлық ауылдың орталығындағы басқа бөліктер салынған. Қала арқылы ежелгі Римнің басты жолы - Уотлинг көшесі өтті. Қазіргі уақытта бұл жердің көп бөлігі және оның айналасы атаулы ескерткіш болып саналады.

Рим театры

Британияда басқа римдік театрлар болғанымен (мысалы, Камулодумдағы театр), Веруламиумдағы театр – сахнасы бар театр, амфитеатр емес, және оның толық қазылған жалғыз мысалы деп саналады. Театр Гормбури иелігінің жерінде орналасқан және сол иелікпен басқарылады.

Римнен кейінгі кезең

Сент-Олбанс аббаттығы және оған байланысты англосаксондық елді мекендер рим қаласының сыртындағы төбеде салынған. Аббаттың орны қасиетті Альбанды өлімге кесіп немесе жерлеген орын болуы мүмкін деген сенімге негізделген болуы ықтимал. Әрі, аббат римдік зираттың жанында орналасқан, ол рим дәуіріндегідей қала қабырғасынан тыс жерде болған. Ортағасырлық аббаттың астында римдік қалдықтар бар-жоғы белгісіз. 1978 жылы Мартин Биддл басқарған археологиялық қазба жұмыстары ортағасырлық шаптерхаус орнында римдік қалдықтарды таба алмады. Дэвид Нэш Форд бұл қауымдастықты Кэр Минсип ("Форт-Муниципиум") деп атап, оны Нениус өзінің "Британ тарихында" Британияның 28 қаласының тізіміне енгізген. Сегізінші ғасырдың соңына дейін Сент-Олбанс маңындағы саксон тұрғындары өздерінің ежелгі көршісін білген, оны Verulamacæstir деп атаған, немесе Х. Р. Лойн "өздерінің гибридтік атауы" деп атаған Vaeclingscæstir, "Уэкланың ізбасарларының бекінісі" деп білген.

Жоғалу және қалпына келтіру

Қала ортағасырлық Сент-Олбанс қаласын салуға қажетті құрылыс материалдарын алу үшін қазылды; шындығында, Норман аббаттығының көп бөлігі римдік қаланың қалдықтарынан, римдік кірпіш пен тас қолданылып салынған. Қазіргі қаланың аты Веруламиумның азаматы немесе римдік әскерінің сарбазы Альбаннан шыққан, ол 3 ғасырда христиан Амфибалға пана бергені үшін өлім жазасына кесілген. Амфибал оны христиан дініне өткізді, және оның қазасы арқасында Альбан алғашқы британдық христиан шейіті болды. Қазіргі қаланың және оның төңірегіндегі аумақтың көп бөлігі римдік қираған жерлердің үстіне салынғандықтан, римдік артефакттарды бірнеше шақырым қашықтықта табу әлі де жиі кездеседі. 1970 жылдары Веруламиумнан 10 шақырым жердегі Парк көшесінде толықтай плитка пісіру пеші табылды, ал Ротамстед паркіне жақын, 8 шақырым жерде римдік мавзолей орналасқан. Ежелгі Веруламиум қабырғаларының ішінде элизаветалық философ, эссеші және мемлекет қайраткері сэр Фрэнсис Бэкон "әдемі кішкентай үй" салды, оны 17 ғасырдың күнделік жазушысы Джон Обри егжей-тегжейлі сипаттады. Оның ешқандай іздері қалмады, бірақ Обри: "Веруламда осы қаланың қабырғасының қалдықтарын кейбір жерлерде көруге болады" деп жазған. Сонымен қатар, 1618 жылы Бэкон абыройлы атаққа ие болғанда, ол Веруламиумның құрметіне Барон Верулам атағын алды. 1626 жылы ол мұрагер қалдырмай қайтыс болғаннан кейін барондық атағы жойылды. Бұл атақ 1790 жылы Гертфордшир саясаткері Джеймс Гримстонға қайта берілді. Кейіннен ол Верулам графы атанды, және оның ұрпақтары әлі де осы атақты сақтап жүр.

Веруламиум мұражайы

Веруламиум мұражайы, Сент-Олбанс мұражайларының бір бөлігі, Веруламиум паркінде (Сент-Михаил шіркеуіне жақын орналасқан). Онда қаланың римдік және темір ғасырындағы қоныс ретіндегі тарихы, сондай-ақ жалпы рим тарихы туралы көптеген мәліметтер бар. Мұражай Мортимер Уилер және оның әйелі Тесса Уилердің 1930 жылдардағы қазба жұмыстарының нәтижесінде ашылған. Оны аудандық кеңес басқарады.

Жинақтар

Ол ірі және әсем мозаикаларымен, сондай-ақ рим дәуірінен қалған керамика, әшекей бұйымдар, құралдар және монеталар сияқты көптеген артефакттармен танымал. Көптеген артефакттар ресми қазба жұмыстары барысында табылды, бірақ кейбіреулері, әсіресе, ішінде еркек қаңқасы бар табыт, құрылыс жұмыстары кезінде жақын маңда ашылған.

Басқа

4206 Verulamium астероиді ежелгі қаланың құрметіне аталған.