Кіріспе

Цукуба тауы (筑波山) – Жапонияның Ибараки префектурасындағы Цукуба қаласының солтүстік шетінде орналасқан тау. Бұл Жапониядағы ең танымал таулардың бірі, әсіресе екі шыңымен – Нётай сан (女体山) және Нантаи сан (男体山) – әйгілі. Көптеген адамдар жыл сайын "көгілдір тау" деп аталатын Канто жазығының панорамалық көрінісін тамашалау үшін шыңға көтеріледі. Ашық күндері Токионың көкжиегі, Касумигаура көлі және тіпті Фудзи тауы да көрінеді. Жапон таулары көбінесе жанартаулық, бірақ Цукуба тауы жанартаулық емес, гранит пен габбродан тұрады. Солтүстіктегі карьерлерде бүгінгі күнге дейін әдемі граниттер өндірілуде.

Өнеркәсіп

Шамамен 140 метр биіктікте орналасқан Цукуба тауы мандарин апельсині өсірілетін аймақ. Бұл өңірде түрлі сорттар өсіріледі, оның ішінде Уншу микан және Нацумикан. Ерекше айта кетерлік жайт, "Цукуба микан" немесе "Фукуремикан" деп аталатын жергілікті түрдің өсірілуі кең таралған. Бұл жергілікті мандариннің диаметрі 2-3 см, қабығы жұқа, ал тұқымы ірі. Жапониядағы мандариннің жалғыз туған түрі саналатын Цукуба миканы Рутасеялар тұқымдасына жатады және тарихи тұрғыдан маңызды, ол "Хитачи Фудокиде" еске алынған. Цукуба тауында мандариннің табысты өсірілуі тау беткейіндегі "термиялық белдеудің" болуымен байланысты. Бұл жылу белдеуі, әсіресе қыс айларында, тау етегіне қарағанда жоғары температураны ұстап тұрады. Цукуба тауының 170-270 метрлік биіктігіндегі термиялық белдеу тау етегінен 3-4 °C жоғары температураны сақтайды, бұл мандарин өсіруге қолайлы жағдай тудырады. Осы құбылыс 1980-жылдардан бері туристерге арналған мандарин бақтарының ашылуына әкелді. Ауыл шаруашылығында термиялық белдеуді ұқсас пайдалану Шидзуока префектурасында да байқалады, онда шай өсіру үшін де осындай жағдайлар қолданылады.

Көрікті жерлер

Цукуба тауы 710 жылдан бері поэзия антологияларында кездесетін аңыздармен ғана емес, сонымен қатар танымал. Бүгінде тау және оның ғасырлар бойғы синто қасиетті орны Цукубасан қасиетханасы (Tsukubasan Shrine) жапон халқы үшін құт-береке көзі және жергілікті және шетелдік туристер үшін міндетті түрде көруге тиіс орын болып табылады. Екі шыңы (еркек және әйел) жұп құрайтындықтан, синто дінінде олар ками ретінде құрметтеледі және некеде үйлесім мен бақыт сыйлайды деп сеніледі. Таудың оңтүстік беткейінің етегінде Цукубасан дзиндзя (筑波山神社) деп аталатын бас қасиетхана орналасқан. Бұл ежелгі қасиетхана туристер, фестиваль (мацури) қатысушылары және жапондық стильдегі тойларды өткізетіндер үшін танымал мақсатты жер. Тауға апаратын басты жаяу жолдар осы жерден басталады. Швейцариялық фуникулермен қатар жүретін Миюкигахара жолымен (御幸ヶ原コース) тікелей шыңға көтерілуге болады, ол екі шыңның арасындағы ойысқа жетеді. Немесе Ширакумобаши жолымен (白雲橋コース) шығыс жотасына дейін, онда ол Отатсуиши жолымен (おたつ石コース) қосылып, содан кейін Ньотай тауына (Mt. Nyotai) дейін жалғасады. Фуникулерден басқа, таудың шығыс жотасымен Отатсуиши жолына (おたつ石コース) параллель әуе трамвайы да бар. Таудың шаңырағында екі шыңның арасында көптеген сыйлық дүкендері мен тағам сататын орындар орналасқан. Мұнда рамен, омияге, сыра және жергілікті ем – бақа майын (がま油) сатып алуға болады. Нантай-сан және Ньотай-сан тауларында оларға арналған шағын қасиетханалар бар. Тау парашют спортымен айналысу үшін танымал бастау орны болып табылады.

Флора

Цукуба тауының табиғаты мол, ол бүкіл тауды қамтиды. Таудың төменгі бөліктерінде тірі қарағай (赤樫), тау вишнисі (山桜), жапон кедрі (杉), жапон қызыл қарағай (赤松) және Хиноки кипарисі (檜) сияқты ағаштар өседі. Биіктеу жерлерде бу (ぶな), жапон тау клені (山紅葉) және әртүрлі қылқан жапырақты ағаштар кездеседі. Осы орман алыптарының астында гидрангия (紫陽花), рододендрон (つつじ), хоста, бұталы қызылша (ヤマハギ), бес жапырақты акебия (アケビ), папоротник, алтын жолақты лилия (ヤマユリ) және иттің тісі сияқты гүлдер де өседі.

Фауна

Олардың ішінде сан алуан жәндіктер бар, соның ішінде түкті гусеницалар (毛虫), жүзтабандылар, алып шершеңдер (スズメバチ), таяқша тәрізді жәндіктер, дұға ететін шоқыр (カマキリ), цикада (セミ), көптеген қосмекенділер және 70-тен астам көбелек түрі (蝶). Жапон қояны, мамуши итішкен жыланы (蝮), сика бұғысы (鹿), жапон шошқасы (猪), енші иті (狸), жапон барс (穴熊) және жапон қызыл түлкісі (狐) сияқты ірі жануарларды кейде кездестіруге болады. Бұған қоса, Цукуба тауында 700-ден астам құс түрі белгілі, олардың ішінде жапон қызғалдағы (駒鳥), жапон фазаны, жапон ақкөзі (目白), жапон үлкен тұмсықтысы, қан қызыл торғайы (すずめ), жапон бөденесі және жапон жасыл тоқылдағы бар.