Кіріспе

Араб халықаралық бейбітшілік миссиясы (1976–1981) Ливан азаматтық соғысында

Арабтың қорқыту күштері (АҚК; قوات الردع العربية) – Араб лигасының 1976 жылғы 17–18 қазанда Риядта өткен төтенше саммитінде құрылған халықаралық бейбітшілік күштері. Саммитте Мысыр, Кувейт, Ливан, Сауд Арабиясы және Сирия мемлекет басшылары ғана қатысты. Олар «символдық» Араб қауіпсіздік күштерін Арабтың қорқыту күштеріне трансформациялауды шешті. Бір аптадан кейін, Рияд саммитінің қорытындылары 1976 жылғы 25–26 қазанда Каирде өткен Араб лигасының саммитінде мақұлданды және іске асырылды. 1976 жылы Ливан азаматтық соғысының шиеленісі күшейген кезде Араб лигасы Сирия күштерінен және Судан, Сауд Арабиясы және Ливия сияқты басқа араб мемлекеттерінен аз көлемдегі үлестермен құрылған араласу күштерін құрды. Күш ресми түрде Ливан үкіметінің өтініші бойынша жұмыс істегенімен, оған Сирия тікелей басшылық етті. ADF бастапқыда 35 000-нан астам әскерден тұрды, оның 30 000-ы Сириядан келді. 1978 жылдың соңында Араб лигасы Арабтың қорқыту күштерінің мандатын ұзартқаннан кейін Судан, Сауд Арабиясы және Біріккен Араб Әмірліктері Ливаннан әскерлерін шығару ниетін білдірді, бірақ Ливан үкіметінің өтініші бойынша 1979 жылдың басына дейін қалды. Ливиялық әскерлер көбінесе тасталып, өздеріне үйге қайту жолын табуға мәжбүр болды (мүмкін болса), соның салдарынан ADF толығымен Сирия күштеріне айналды (оның құрамында Палестина Азаттық Армиясы (ПАА) да болды). ADF-тың мандаты – қақтығысқа түскен тараптарды қайтадан қақтығысқа барудан тыйып, атысты тоқтатуды сақтау, ауыр қару-жарақтарды жинау және Ливан үкіметінің билігін сақтауға көмектесу болды. [ ] 1976 жылдың жазынан бастап сириялықтар Бекаа алқабын бақылауда ұстады. Олардың «Арабтың қорқыту күштерінің» штаб-пәтері Бекаадағы Чтура қалашығында орналасқан, ал әскерлері алқаптың барлық жерінде, грек православ қаласы Захле маңында дислокацияланған, онда Коди мен мен 1976 жылы Сирия мен Фалангистердің Раяктағы әуе базасында, Баалбекте және Гермелде ынтымақтасатынын көрдік. 1981 жылы Сирия күштері Захле шайқасына қатысты. Р.Д. Маклаурин былай жазды: «Шайқас қызған шақта, Сирия армиясының бірнеше бөлімшелері, барлығы шамамен 20 000 сарбаз, Захле маңындағы 10–20 шақырымдық аумақта болды». Бұл бөлімшелерге 35-ші және 41-ші бригадалар (арнайы күштер), 47-ші және 62-ші бригадалар (механикаландырылған жаяу әскер), 51-ші бригада (жеңіл бронетранспортерлік), және 67-ші бригада кірді, оның соңғысы Сириямен шекарада, Медина Синайдан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. 1982 жылғы Ливан соғысы кезінде Израиль Оңтүстік Ливанға басып кіргеннен және оны басып алғаннан кейін бір жыл өткен соң, Ливан үкіметі ADF-тың мандатын ұзарта алмады, осылайша Ливандағы Сирияның немесе Израильдің әскери қатысуына формалды түрде нүкте қойылмады. Ақырында Сирияның Ливандағы қатысуы Сирияның Ливанды басып алуы ретінде танылды.

Операциялар және бейбітшілік сақтау

1976 жылғы 15 қарашада, дүйсенбі күні таңғы сағат 4:30-да 5000 судандық, сауд арабтық және біріккен араб әмірліктері сарбаздарынан және 25000 сириялық сарбаздардан құралған Араб қорғаныс күштері Бейрут және оның төңірегіне таралып, Катаб/Фалангист Ливан үкіметі мен Палестина Азат ету Ұйымы арасындағы жағдайды тоқтатуға тырысты. Осы кезде Сириялық бейбітшілік сақтаушылары Бейруттегі екі тараптың да Сирияны қолдайтын топтарына қару-жарақ пен көмек таратуды бастады, бұл Сирияның бейбітшілік сақтаушы күш ретінде емес, оккупациялық күш ретінде әрекет ететіні туралы айыптауларға әкелді. 1977 жылғы 21 шілдеде Ливандық және Палестиналық топтар Израиль шекарасынан 15 километрлік аймақтағы барлық Палестина Азат ету Ұйымының сарбаздарын шығаруға және Ливан үкіметінің Араб қорғаныс күштерімен бірлесіп Ливанның қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі келісімге келді. 1977 жылғы 30 шілдеде Сириялық әскерлер Бекаа алқабында және Триполиге жақын жерлерге орналастырылды. 1983 жылғы маусым айы Ливан үкіметі, Араб қорғаныс күштері және Сириялық бейбітшілік сақтаушылары арасындағы келісімнің бұзылуына ұласты, әсіресе 1982 жылы Ливанға Израильдің басып кіргенінен кейін.