Кіріспе

Британ ағылшын тілінде "Том Кобли аға және бәрі" деген фраза тізімдегі адамдардың көптігіне деген наразылықты немесе әжуалықты білдіру үшін, көбінесе юмористикалық немесе ойшау тәсіл ретінде қолданылады. Бұл фраза 1890 жылы Сабин Баринг Гулд жинаған "Уайдкомб жәрмеңкесі" атты Девон халық әнінен алынған. Әннің қорынышы ұзақ адамдар тізімімен аяқталады: "Билл Брюер, Ян Стюэр, Питер Гурни, Питер Дейви, Данл Уидон, Гарри Хоук, ескі Том Кобли аға және бәрі". Кейбір дереккөздерде әуежайы "Коблей" деп жазылады.

Тарихи Том Кобли

Том Коблидің немесе әндегі басқа кейіпкерлердің өмір сүргені белгісіз. Жергілікті тарихшылар оларды Дартмурдың ішінде және айналасында іздеуге тырысты (егер олар Уайдкомб жәрмеңкесіне аттанған болса, олар біршама қашықтықты жүрген болуы мүмкін). Оның туыстары 1900 жылдардың басында Плимутқа көшіп келген, бірақ енді Кобли есімін сақтамайтын отбасыдан шыққан деген болжам бар. Ең мықты дәлелді шұңқырдың солтүстігіндегі Спрейтон ауылы ұстайды, оның шіркеуінің зиратында 1844 жылдың 11 қаңтарында жерленген Том Коблидің қабірі бар. Дегенмен, бұл "нағыз" Том Коблидің 1794 жылы қайтыс болған және қабірі белгісіз немере інісінің қабірі деп айтылады. Кобли өзінің немере інісін жақтырмаған және оны өсиетінен шығарған (Паско үйінде, Колебрукте қол қойылған). Кольбруктегі Бетсфорд Бартон үйінің Том Кобли ағаның үйі болғаны айтылады. Алғашқы "Том Кобли аға Спрейтон еншісіндегі Йёфорд Анкшенің жанында тұрған. Оның өсиеті 1787 жылдың 20 қаңтарында қол қойылған және 1794 жылдың 14 наурызында расталған. Ол – мейірімді, жалғызбасты ер адам еді. Оның ең жақын туысы Сэмюэл Пич маған былай деді: «Менің арғы ағайым, оның орнын басып, мен онымен бірнеше жыл бірге тұрдым, 1843 жылы сексеннен асып қайтыс болды; ол үйленді, бірақ баласы болмады». Ескі «Том аға» сүйкімді еркек болған және жас кезінде қызыл шашы болған. Бұл ерекшелік оған пайда келтірген сияқты, себебі әкелік туралы талаптар көптеп түскен кезде, ол өзі сияқты қызыл шашы жоқ балаларды асыраудан бас тартқан. Ауыл осы халық әнімен байланысын барынша пайдаланды. Қазір «Том Кобли коттеджі» және «Том Кобли тавернасы» бар. Сондай-ақ, жақын маңдағы Стиклепатта Билл Брюер тұрған және жергілікті диірменді басқарған Пирс отбасы болған көрінеді; Стиклепатта 1875 жылы қайтыс болған Том Пирстің қабірі бар. Алайда, бұл әндегі Том Пирс пе екендігіне күмән бар, өйткені алғашқы жазылған Уайдкомб жәрмеңкесі 1850 жылы өткен. ХХ ғасырдың басында жазушы Беатрис Чейз жәрмеңке ұйымдастырушыларына «Том ағаның» киімін сыйлаған, ал қазіргі кезде жергілікті тұрғын Том аға кейпінде жыл сайын мерекеге қатысып, сұр жылқымен бірге келеді. Оның портреті жас бала кезін көрсетеді.

Атау нұсқалары

"Коблей" атауы аңглосаксондық текті. Оның көптеген әр түрлі жазылу нұсқалары бар, "оның ішінде Кобли, Кобле, Коблей, Коблиг, Коболеш және тағы да басқалары". "Коблей" атауы ерекше түрде Оңтүстік Девонмен байланысты. Бұл атау Девон және Эксетер газетінде жиі кездеседі. 1909 жылдың 8 қарашасындағы некрологта жақында қайтыс болған фермердің "Колбрукте 50-60 жыл бұрын қайтыс болған түпнұсқа "Том Коблей" ағасынан шаруашылықты үйренгенін" айтқан. Том Коблей аға спортқа құмар болған және иттің тобымен аң аулаған. Сондай-ақ, бұл Койбрук ауылына сілтеме жасайды, бірақ басқаша жазылу нұсқасын қолданады және "1849 мен 1859 жылдар аралығында" деген шамамен мерзімді көрсетеді.

Жалған есімдермен аталған тұлғалар

А. Дж. Коулз (Джан Стюэр) диалект жазуларын "Том Коблиг ағаның клубындағы сөздер" атты сериямен бастады. Том Коблиг аға клубтың негізін қалаушы және беделді өкілі болды, дәл Сэмюэл Джонсон Лондон клубы үшін болғандай, ал көркем әдебиетте Сэмюэл Пиквик Пиквик клубы үшін болды. Коулз сериядағы қатысуын күрт тоқтатқаннан кейін, ол "Том Кобли" псевдонимімен "Том Коблиг ағаның сөздері" деп жалғастырылды. Коулздің алғашқы әңгімелері кітап түрінде қайта басылғанда, Том Коблиг аға "Том Кобли" деп аталатын екінші дәрежелі кейіпкерге айналды.

Ғылыми мақалалар

Көп авторлық кең таралған ғылыми мақалалардың арасында "Кобли, У.Т." әзілдеп, әдеттегідей нақты авторлардың ұзақ тізіміне енгізілген жағдайлар болды. ISI индекстелген екі мақалада У.Т. Кобли бірлескен автор ретінде тізімделген: (У.Т. Кобли мақаланың соңында Шокло SPf66 безгек вакцинасының сынақ тобының мүшесі ретінде көрсетілген.) Сонымен қатар, кейбір жағдайларда, түпнұсқа мақалада аты болмаса да, сілтеме тізімдерінде У.Т. Кобли автор ретінде көрсетілген. Бұл цитата қателерінің қалай таралатынын көрсетеді, бұл, әдетте, бастапқы дерек көзін тексермей, басқа цитаталарға сүйену нәтижесі болып табылады. Мысалы, 1994 жылы Oncogene журналында жарияланған Крос, Хейворт, Мюррелл, Бокамп, Декстер және Гриннің мақаласы көбінесе авторлары "Крос, М. А., Хейворт, С. М., Мюррелл, А. М., Бокамп, Е. О., Кобли, У. Т., Декстер, Т. М. & Грин, А. Р." деп көрсетіледі (мысалы, 1999 жылғы Синклер және басқалардың мақалаларында, сондай-ақ Begley & Green мақалаларында). Дегенмен, Кобли түпнұсқада кездеспейді.

Басқа оқиғалар

Том Кобли – 2003 жылы Ұлыбританиядағы Spirit Group компаниясы сатып алған пабтар/ресторандар желісінің атауы. Том Кобли, оның биесі және ән де фольклорлық дуэт Show of Hands-тің "Уайдкомб Фэйр" әнінің соңғы тармақтарында еркін, бірақ айқын түрде еске түсіріледі, бұл нұсқа түпнұсқадан күрт өзгеше. Осы нұсқада әннің баяндаушысы жылқыны қарызға алудың одан да зұлым себебін аңғартады: ол оны түпнұсқа әнде аталғандармен бірге шалқары алысқа орналасқан пабқа бару үшін қажет етеді, ол пабтың иесін жас баланың өліміне күдікпен қарайды (негізді күдік). Бұл туралы тікелей айтылмаса да, әннің кейіпкері кісі өлтірушіге кек қайтаруды көздеп отыр деп болжауға болады. Show of Hands тобының жетекші вокалисі және осы нұсқаның авторы Стив Найтли, бұл идеяның бастауы тарихи зерттеулерде жатқанын, ал түпнұсқа халық әнінің көбінесе қабылданатыннан гөрі қараңғы мағынаны білдіруі мүмкін екенін айтады.