Кіріспе
Хэллоуин салты Кейбір елдерде Хэллоуинде балалар мен ересектер арасында дәстүрлі әдет – "Сыйлық немесе ойын" ("Trick or treat") дейтін ғұрып. 31 қазанда, Хэллоуин кешінде, адамдар киім киіп үй-үйден аралап, "Сыйлық немесе ойын" деп сұрап, сыйлық талап етеді. "Сыйлық" – әдетте, тәттілер немесе конфета, бірақ кейбір мәдениеттерде ақша да беріледі. "Ойын" – егер сыйлық берілмесе, үй иесіне немесе оның мүлкіне зиян келтіру туралы айтылатын, көбінесе бос әңгіме. Кейбір адамдар Хэллоуин әшекейлерін есіктеріне қойып, сыйлық беруге дайын екендерін көрсетеді; ал кейбір үйлер сыйлықтары бар екенін көрсету үшін кіреберіс шамдарын жандырып қояды, ал енді біреулері балалардың өздері алып кетуі үшін сыйлықтарын кіреберісте қалдырады. Бұл дәстүрдің тарихы Шотландия мен Ирландияға дейін жетеді, онда Хэллоуинде үй-үйден аралап, тамақ немесе сыйлық алу үшін шағын қойылымдар көрсету дәстүрі кем дегенде 16 ғасырға дейін созылған, сондай-ақ Хэллоуинде костюм кию дәстүрі де осы кезеңге дейін барып жетеді. 19 ғасырдағы Шотландия мен Ирландияда Хэллоуинде үй-үйден аралап, тамақ алмасу үшін өлеңдер оқыған және оларды қабылдамаған жағдайда бақытсыздық туралы ескерткен адамдар туралы көптеген деректер сақталған. Солтүстік Америкада бұл дәстүрдің ең ерте белгілі мысалы 1911 жылы, Канаданың Онтарио провинциясында тіркелген, онда балалар осылай істегені жазылған. Бұл дәстүрді Родос заң шығарушысы Клеобул бастаған деп есептеліп келеді.
Trick or treating is a traditional Halloween custom for children and adults in some countries. During the evening of Halloween, on October 31, people in costumes travel from house to house, asking for treats with the phrase "trick or treat". The "treat" is some form of confectionery, usually candy/sweets, although in some cultures money is given instead. The "trick" refers to a threat, usually idle, to perform mischief on the resident(s) or their property if no treat is given. Some people signal that they are willing to hand out treats by putting up Halloween decorations outside their doors; houses may also leave their porch lights on as a universal indicator that they have candy; some simply leave treats available on their porches for the children to take freely, on the honor system. The history of trick or treating traces back to Scotland and Ireland, where the tradition of guising, going house to house at Halloween and putting on a small performance to be rewarded with food or treats, goes back at least as far as the 16th century, as does the tradition of people wearing costumes at Halloween. There are many accounts from 19th century Scotland and Ireland of people going house to house in costume at Halloween, reciting verses in exchange for food, and sometimes warning of misfortune if they were not welcomed. In North America, the earliest known occurrence of guising is from 1911, when children were recorded as having done this in the province of Ontario, Canada. This tradition was claimed to have been started by the Rhodian lawgiver Cleobulus.
Жандылық
Орта ғасырлардан бері Ұлыбритания мен Ирландияның кейбір аймақтарында белгілі бір мерекеде маскарадтау дәстүрі қалыптасқан. Бұл киім киіп үйден-үйге барып, тамақ немесе сусынға айырбастап, қысқа көріністер немесе пьесаның бөліктерін орындауды білдірді. Хэллоуинде дәмді-сулық жасау салты, бұл уақытта табиғаттан тыс күштер немесе өлгендердің рухтары жер бетінде кезіп, оларды жұбату қажеттігінен туындаған болуы мүмкін. Ол, басқаша айтқанда, 31 қазан мен 1 қарашада Ирландия, Шотландия және Мэн аралында қыс мезгілінің басталуын белгілейтін кельт фестивалі Самайннан, Уэльстегі Калан Гаафтан, Корнуолл мен Бретаньнен бастау алған болуы мүмкін. Фестивальдің христиан дініне дейінгі тамырлары бар деп саналады. 9 ғасырда католик шіркеуі 1 қарашаны Барлық Әулиелер күні деп жариялады. Кельт тілді халықтар арасында бұл уақыт рухтар немесе әулиелер (Aos Sí) және өлгендердің жандары біздің әлемімізге келіп, тамақ және сусынмен сыйлықтар күтетін шекаралық кезең ретінде қарастырылды. Ұқсас сенімдер мен әдет-ғұрыптар Еуропаның басқа да аймақтарында кездесетін. Дәмді-сулық дәстүрінің, адамдардың рухтардың немесе өлгендердің жандарының кейпінде шығып, олардың атынан сыйлықтар алудан пайда болғаны болжанады. С. В. Педдлдің пікірінше, олар «жақсы ырысқа байланысты сыйлық талап ететін қысқы ескі рухтарды бейнелейді». Осы рухтардың немесе жандардың кейпінде шығудың өзіңді олардан қорғауға көмектесетініне де сенеді. 15 ғасырдан бастап христиандар арасында Аллхалоутиде (31 қазаннан 2 қарашаға дейін) жан торттарын бөлісу салты болған. Адамдар үйлерге барып, өлгендердің атынан немесе олардың жаны үшін дұға ету үшін жан торттарын сұрайды. Кейінірек, адамдар «Хэллоуинде шіркеуден шіркеуге барып, терезелердің астында мынадай өлең айтатын: «Жан, жан, жан тортқа; Жақсы әйел, жан тортқа!» Олар әдетте «барлық христиан жандарына мейірімділік тілеп, жан торттарын беруді» сұрайтын. Бұл «Souling» деп аталды және Ұлыбританияның, Фландрияның, Оңтүстік Германияның және Австрияның кейбір аймақтарында тіркелген. Шекспир өзінің «Екі джентльменнен Веронаға» (1593) комедиясында осы практиканы еске алады, онда Спид өзінің қожайынын «Халлоумас кезінде жалқау сияқты [жылаған немесе зарлаған]» деп айыптайды. Англияның батысында, әсіресе Уэльспен шектес графтықтарда, соулинг кең таралған.
Таңдау
Шотландия мен Ирландияда "көзбен сұрау" – балалардың үйден-үйге киім ауыстырып жүруі – діни емес, ал балаларға тамақ, монеталар немесе "Хэллоуин кешінде алма немесе жаңғақ" (жақында шоколад) түрінде сыйлық беріледі. Бұл дәстүр балалардың киімдерінен немесе жамылғыларынан туындап "көзбен сұрау" деп аталады. Батыс Орта Шотланд диалектісінде бұл "галошан" деп аталады. Шотландияда жастар үй-үйге беттері маскаланып, боялып немесе қара түске боялып барады, өлеңдер айтады және қабылдамаса, жамандық істейміз деп қорқытады. Көзбен сұрау Шотландияда 16 ғасырдан бері тіркеліп келеді, көбінесе Жаңа жылда. Элгин шіркеу сессиясының жазбалары 1623 жылы Жаңа жылда билеген ерлер мен әйелдердің есімдерін сақтайды. Шіркеу ауласында және үйдің ауласында беттерін жауып, маска және көзілдірік киген алты адам семсер биін орындады, олар "көзбен сұраушылар" немесе "гвисерлер" деп аталды. Олардың әрқайсысына 40 шиллинг айыппұл салынды. 1895 жылы Шотландиядағы Хэллоуин мейрамында, киім ауыстырып, қолдарында ойып алынған түйнектерден жасалған шамдармен үйлерге баратын адамдар торттар, жемістер және ақшамен сыйлық алатын. Ирландияда балалар костюмдерімен үй иелерінің есіктерінде "Хэллоуин кешін өткізуге көмектесіңіздер" деп айтуға дағдыланған. Ирландия мен Шотландияда Хэллоуин маскалары "жалған беттер" деп аталады. Көзбен сұрау бай үйлерге баруды да қамтиды, ал 1920 жылдары жігіттер Хэллоуинде Оңтүстік Ланаркширдегі бай Торнтонхоллға дейін баратын. 1950 жылдары Ардроссанда, Солтүстік Айрширдегі оқиға бойынша, бала көршіліктің есіктерін қағып, өнер көрсеткені үшін 12 шиллинг және алты пенс алған. 1960 жылдары Солтүстік Ирландияның Дерри қаласында өскен The Guardian журналисі Майкл Брэдли балалардың "Жаңғақ немесе алма бар ма?" деп сұрағанын еске алады. Шотландия мен Ирландияда балаларға үйге келгенде қандай да бір өнер көрсетсе ғана сыйлық беріледі. Бұл әдетте бала жолға шыққанға дейін жаттап алған ән айту, әзіл немесе күлкілі өлең оқу түрінде болады. Америкалық тарихшы және жазушы Рут Эдна Келли Массачусетс штатынан АҚШ-тағы мереке туралы алғашқы кітапты жазды: "Хэллоуин кітабы" (1919), және "Америкадағы Хэллоуин" тарауында көзбен сұрау туралы айтады: "Қазіргі Хэллоуин мерекелерінің мәні – ескі дәстүрлерді зерттеу және шотландтық кеш өткізу, Бернстің Хэллоуин өлеңін басшылыққа алу; немесе ағылшындардың салты бойынша көзбен сұрау. Қысқасы, Хэллоуинде құрметтелген ешбір салт-дәстүр қазір ескірген жоқ". 1920 жылы бұл қалада 4500 ирланд, 1900 ағылшын және 700 шотланд иммигранттары тұрды. Келли өз кітабында Атлантикадан келген салт-дәстүрлерге тоқталады: "Американдықтар оларды дамытты және осы мерекені теңіздің ар жағындағы ең жақсы күндерінде болғандай етуде. АҚШ-тағы Хэллоуин салттары басқа елдердің салттарынан тікелей немесе бейімделген". Солтүстік Америкада "көзбен сұрау" туралы алғашқы сілтеме 1911 жылы, ал Хэллоуинде ритуалдық қайыр сұрауға қатысты тағы бір сілтеме 1915 жылы, орны белгісіз, үшінші сілтеме 1920 жылы Чикагода пайда болды.
"Шықтыр немесе сыйла!" деген сөздің орнына
"Шықтыр немесе сыйла!" деген тіркес – тәтті немесе дәмдіктер сұрау, бастапқыда және кейде қазір де осылай, сұраған адамға тәтті немесе басқа сыйлық бермесе, оған қамқорлық жасау немесе әзіл жасау мүмкіндігімен байланысты болған. Бұл тіркес Канаданың орталық аймақтарында пайда болып, 1930 жылдары АҚШ-тың солтүстік және батыс бөліктеріне, ал 1940 және 1950 жылдардың басында АҚШ-тың қалған бөліктеріне тараған сияқты. Бастапқыда ол "хикметтер немесе сыйлықтар" сияқты түрлі нұсқаларда кездесетін, ең ерте белгілі мысалы 1917 жылы "The Sault Daily Star" газетінде, Онтарио штатының Саулт-Сент-Мари қаласында жарияланған: "Кеше қайда барсаңыз да, әсіресе кешкісін, мерекелеуге шыққан жастардың тобымен кездесесіз. Олардың кейбіреулері маска сияқты түрлі "жасыру" тәсілдерін қолданды, немесе ұзын шалбар мен үлкен бас киіммен, немесе ұзын юбкамен пайда болды. Бірақ басқалары мұндай іс-әрекеттер жасаған жоқ. "Шықтыр немесе сыйла!" деп дауыстап айқайлаған топтарды естідіңіз, егер үй иесі "сыйлық" үшін "ақша" берсе, оның үйі келесі топ келгенше шабуылдан қорғалады, олар келісім туралы білмейтін немесе қатысы жоқ. Сөзді тұңғыш рет 1917 жылы қолданған Барри Попик, 1922 жылы Альберта штатының Эдмонтон қаласында "тәмдік немесе айла", ал 1924 жылы Альберта штатының Пенхолд қаласында "тәмдік немесе әзіл" деген сөздерді тапқан. "Шықтыр немесе сыйла!" қазіргі канондық түрі алғаш рет 1917 жылы Чатсвортта пайда болды, Саулт-Сент-Мариде қолданғаннан бір күн өткен соң, бірақ "хикметтер немесе сыйлықтар" әлі де 1966 жылғы "Бұл Ұлы Тыква, Чарли Браун" телеарналық арнайы бағдарламасында қолданылып келді. 3000-нан астам ескі Хэллоуин открыткаларының жинағының редакторы былай деп жазады: "Әдет-ғұрыпты [әділ немесе емделуді] атап өткен немесе есіктерде костюмді балаларды көрсеткен открыткалар бар, бірақ біз олардың 1920 жылдардан кейін, тіпті 1930 жылдардан кейін басылған деп айта аламыз. Алғашқы открыткаларда түрлі әзілкештер бейнеленген, бірақ оларды қанағаттандырудың жолдары көрсетілмеген". "Шықтыр немесе сыйла!" термині АҚШ-та 1928 жылы пайда болған, ал ұлттық басылымда алғаш рет 1939 жылы пайда болған. Осыған ұқсас мінез-құлық 1870 жылдан бастап (осы мереке ресми түрде қабылданғаннан кейін) 1930 жылдарға дейін Алғыс айту күнімен байланысты болды. Нью-Йоркте Рагамуффин күні деп аталатын Алғыс айту күнінің рәсімінде балалар қайыршы болып киініп, сыйлық сұрайтын, кейіннен олар әртүрлі киім киіп киінді. 1930 жылдары бұл практикаға деген наразылықтың артуы ақырында жалбарыну аспектілерінің тоқтауына әкелді, ал 1950 жылдары бұл дәстүр толығымен жойылды.
Almost everywhere you went last night, particularly in the early part of the evening, you would meet gangs of youngsters out to celebrate. Some of them would have adopted various forms of "camouflage" such as masks, or would appear in long trousers and big hats or with long skirts. But others again didn't. . "Tricks or treats" you could hear the gangs call out, and if the householder passed out the "coin" for the "treats" his establishment would be immune from attack until another gang came along that knew not of or had no part in the agreement. As shown by word sleuth Barry Popik, who also found the first use from 1917, "treat up or tricks" and "treat or tricks" found in Edmonton, Alberta in 1922, and "treat or trick" in Penhold, Alberta in 1924. The now canonical form of "trick or treat" was first seen in 1917 in Chatsworth, only one day after the Sault Ste. Marie use, but "tricks or treats" was still in use in the 1966 television special, It's the Great Pumpkin, Charlie Brown. The editor of a collection of over 3,000 vintage Halloween postcards writes, "There are cards which mention the custom [of trick or treating] or show children in costumes at the doors, but as far as we can tell they were printed later than the 1920s and more than likely even the 1930s. Tricksters of various sorts are shown on the early postcards, but not the means of appeasing them". Trick or treating does not seem to have become a widespread practice until the 1930s, with the first U. S. appearance of the term in 1928, and the first known use in a national publication occurring in 1939. Behavior similar to trick or treating was more commonly associated with Thanksgiving from 1870 (shortly after that holiday's formalization) until the 1930s. In New York City, a Thanksgiving ritual known as Ragamuffin Day involved children dressing up as beggars and asking for treats, which later evolved into dressing up in more diverse costumes. Increasing hostility toward the practice in the 1930s eventually led to the begging aspects being dropped, and by the 1950s, the tradition as a whole had ceased.
Халықтың көбірек танылуы
1940 жылға дейінгі «тәңкілдік немесе сыйлық» терминінің дерлік барлық қолданылуы АҚШ пен Канададан шыққан. «Тәңкілдік немесе сыйлық» әдісі АҚШ-тың барлық аймағына тарады, бірақ 1942 жылдың сәуірінде басталып, 1947 жылдың маусымына дейін жалғасқан Екінші дүниежүзілік соғыстың қант рационына байланысты тоқтап қалды. «Тәңкілдік немесе сыйлық» әдісіне алғашқы ұлттық назар 1947 жылдың қазан айындағы «Джек пен Джилл» және «Балалар әрекеттері» балалар журналдарында, сондай-ақ 1946 жылғы «The Baby Snooks Show» және 1948 жылғы «The Jack Benny Show» мен «The Adventures of Ozzie and Harriet» желілік радио бағдарламаларының Хэллоуин эпизодтарында көрсетілді. «Тәңкілдік немесе сыйлық» 1951 жылы «Peanuts» комиксінде бейнеленді. 1952 жылы Уолт Дисней оны «Trick or Treat» мультфильмінде көрсеткенде және «Ozzie and Harriet» телешоуының бір эпизодында «тәңкілдік немесе сыйлық» іздеушілермен қоршалғанда бұл әдет халық мәдениетінде берік орнықты. 1953 жылы ЮНИСЕФ балалардың «тәңкілдік немесе сыйлық» әдісі арқылы қайырымдылық қорына ақша жинауына бағытталған ұлттық науқанды алғаш рет өткізді. Кейбір танымал Хэллоуин тарихтары «тәңкілдік немесе сыйлық» әдісін ересектердің Хэллоуин іс-шараларын «Мәскеу түннің» зардаптарынан ауыстыру үшін ойлап тапқан нәрсе деп сипаттаса да, оны қолдайтын өте аз дерек бар. Айова штатының Де-Мойн қаласы қылмыстың алдын алу үшін «тәңкілдік немесе сыйлық» әдісінің қолданылғанын білдіретін жалғыз аймақ. Басқа жерлерде ересектер, 1930 жылдардың ортасынан 1950 жылдардың ортасына дейінгі газеттерде хабарланғандай, оны әдетте зорлық-зомбылық түрі деп қарастырды, реакциялар қызығушылықтан ашуға дейін ауысты. Сондай-ақ, радиошоуларда көрсетілгендей, балалар оны таңырқанған ересектерге түсіндіруге мәжбүр болды, керісінше емес. Кейде тіпті балалар да наразылық білдірді: 1948 жылы Хэллоуин күні Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Бойз Клубының мүшелері «Америкалық балалар тілеу сұрамайды» деген баннерді алып жүрді. 2005 жылы АҚШ-тағы Ұлттық кондитерлер қауымдастығы ересектердің 80 пайызы «тәңкілдік немесе сыйлық» іздеушілерге кондитерлік өнімдер беруді жоспарлап отырғанын, ал балалардың, жасөспірімдердің және жастардың 93 пайызы «тәңкілдік немесе сыйлық» іздеуге немесе басқа Хэллоуин іс-шараларына қатысуды жоспарлап отырғанын хабарлады.
Ұлыбритания мен Ирландияға сөз тіркесінің кіріспесі
Британия мен Ирландияда пайда болған "тәлкі немесе сыйлық" дәстүріне қарамастан, үй иелерінің есіктерінде "тәлкі немесе сыйлық" деген сөз тіркесі 1980-ші жылдарға дейін жиі қолданылмаған, ал оның танымал болуына "Е.Т." фильмінің шығуы да себеп болды. Тәлкі жасау үшін есіктен есікке баратындар қандай да бір ән немесе өлеңді орындау керек, бірақ қысым көрсетуге болмайды. Ирландияда "тәлкі немесе сыйлық" тіркесі 2000-ші жылдарда кеңінен таралғанға дейін балалар "Хэллоуин кешін көмектесіңдер" дейтін. Қатысуға ниет білдірген үй иелері кейде өз үйлерін жасанды өрмек торы, пластикалық қаңқалар және қызылша шамдарымен безендіреді. Ал қатысуға ниеті жоқтар кешке сыртқы жарықтарды сөндіріп қоюы немесе адамдардың жеке меншігіне кірмеуі үшін қақпалар мен қоршауларды жабуы мүмкін. Көптеген аймақтарда "тәлкі немесе сыйлық" балаларға арналған шара саналады. АҚШ-тың кейбір штаттарында 12 жастан асқандарға бұл шараға қатысуға тыйым салынған. Киім ауыстыру – барлық жастағы адамдардың арасында кең таралған, ересектер көбінесе балаларымен бірге киінеді, ал жастар қайырымдылық қорына сыйлық жинау үшін киініп шығады.
АҚШ және Канада
Сент-Луис, Миссури аймағындағы балалар кез келген дәмділіктерді алудан бұрын әдетте қарапайым Хэллоуин тақырыбындағы әзіл немесе жұмбақ айтуы керек; бұл "әрекет" "сыйлықты" қамтамасыз етеді. Айова штатының Де-Мойн қаласындағы балалар да әзілдер айтады немесе сыйлық алу үшін өнер көрсетеді. Канаданың кейбір аймақтарында балалар "әрекет немесе сыйлық" орнына кейде "Хэллоуин алмалары" дейді. Бұл, әдетте, тоффи алмасының кең таралған кезде пайда болған. Дегенмен, Канаданың көп бөлігінде алма беру 1960 жылдардан бері тыйым салынған, себебі Хэллоуин алмаларының ішіне жасырылған қырғыштар туралы әңгімелер тарады (бұл әңгімелердің шынайылығы күмәнді); ата-аналар балаларына жеуге рұқсат беру алдында жемістерін қауіпсіздік үшін тексеруді бастады. Квебекте де балалар Хэллоуин күні үйден үйге аралап жүреді. Бірақ француз тілінде сөйлейтін аудандарда "әрекет немесе сыйлық" орнына жай ғана "Хэллоуин" дейді, бірақ бұрын дәстүрлі түрде "La charité, s'il vous plaît" ("Қайырымдылық, өтінемін") дейтін.
"Ақпан немесе сыйлық"
АҚШ және Канададағы кейбір ұйымдар Хэллоуин күні (немесе кейде Хэллоуинге дейін бір күн немесе бірнеше күн бұрын, демалыс күндері, ыңғайлылығына қарай) "багаждардан дәм тату" шарасын ұйымдастырады. Багаждардан дәм тату жергілікті тұрақтарда, көбінесе мектептерде немесе шіркеулерде тұрақтап қойылған көліктер арасында жүзеге асырылады. Бұл шарада көліктердің ашық багаждықтары пайдаланылады, онда тәттілер, көбінесе ойын-сауықтар мен әшекейлер қойылған. Кейбір ата-аналар багаждардан дәм татуды балалары үшін үйден-үйге аралап тәтті жинаудан гөрі қауіпсіз балама деп санайды, ал басқалары оны балаларымен ауданды аралаудан оңай балама деп есептейді. Бұл жыл сайынғы шара 1990 жылдардың ортасында тәтті жинауға балама ретінде "күзгі фестиваль" ретінде басталды, бірақ екі онжылдықтан кейін "багаждардан дәм тату" деп аталды. Кейбіреулер қалалық немесе қоғамдық ұйымдардың демеушілігімен осы шараны көбірек ұйымдастыруды ұсынады, осылайша оны барлығына ашық етуге болады. 2006 жылға қарай бұл шара кеңінен танымал болды.
Португалия және Иберия түбегі
Португалияда балалар барлық қасиеттілер күні мен барлық жандар күні үйден-үйге барып, қабақтан жасалған шамдарды алып жүреді, оларды "кока" деп атайды. Олар кездесетін әр адамнан Pão por Deus сұрап, неге тілек айтып жүргендерін еске түсіретін өлеңдер оқиды: "Бұл мен үшін де, сіз үшін де, сондай-ақ қайтыс болып жерленген марқұмдарға беру үшін" немесе "Бұл сіздің марқұмдарыңызбен бөлісу үшін". Азор аралдарында балаларға берілетін нан бас сүйегінің пішінімен жасалады. Pão por Deus дәстүрі 15 ғасырда жазылған. Галисияда, әсіресе Аилла-де-Аруса аралында, балалар садақа сұрайды (әдетте нан, тәттілер, жемістер, қастаңдар, ақша немесе кішкентай ойыншықтар), "unha esmoliña polos defuntiños que van alá" ("сондағы кішкентай марқұмдарға аз қайырымдылық") деген фразаны қолданады.
Скандинавия
Швецияда балалар Ұлы бейсенбіде (Пасхаға дейінгі бейсенбіде) сиқыршылар мен монстрлар кейпінде киініп, үйден-үйге азық-түлік жинайды, ал Дания және Фарер аралдарындағы балалар түрлі киімдер киіп, Фастелавенде (немесе келесі күні, Шруб дүйсенбісінде) үйден-үйге азық-түлік жинайды. Норвегияда бұл практика балалар арасында кең таралған, олар көбінесе дәмдіктер сұрап, әдемі киімдермен үйлерге барады. Финляндияда Пасха сиқыршысы дәстүрі Әлемдік жексенбіде (вирвонта) орындалады.
Еуропа
Фландрияның кейбір аймақтарында, Нидерландының кейбір аймақтарында және Германияның, Швейцарияның және Австрияның көп бөлігінде балалар үйлерге барып, өз қолдарымен жасаған қызылшадан жасалған шамдармен немесе қағаз шамдармен (ішіне шам немесе электрондық шам қоюға болады) Сент-Мартин күні (11 қараша) Сент-Мартин туралы әндер айтып, сыйлықтар алады. Соңғы он жылда Германияда, әсіресе балалар мен жасөспірімдер арасында Хэллоуинде "тәтті немесе әзіл" (trick or treating) айтарлықтай танымал болды. Австрия мен Нидерландыда да осыған ұқсас үрдіс байқалады. Неміс тіліндегі "тәтті немесе әзіл" сөзіне балама "Süßes oder Saures" болып табылады, ол "тәтті немесе қышқыл" деп тікелей аударылады және тәтті сұрау немесе жағымсыз нәрсемен қорқыту мағынасын білдіреді. Солтүстік Германия мен Оңтүстік Данияда балалар костюм киіп, Жаңа жыл қарсаңында "vertical align=sup" деп аталатын дәстүр бойынша "тәтті немесе әзіл" жасайды. Rummelpott соңғы онжылдықта үлкен дағдысын жоғалтты, бірақ кейбір қалалар мен қауымдастықтар оны қайта жандандыруға тырысуда.
Қайырымдылық үшін " Қалқам-немесе-мүлік "
ЮНИСЕФ 1950 жылы «ЮНИСЕФке сыйлық немесе қорқыту» атты бағдарламаны бастады, онда қорқытуға шыққан балалар адамдардан ұйымға ақша беруді сұрайды, көбінесе дәмдіктер жинаудың орнына. Бағдарламаға қатысушылар есік қағып: «ЮНИСЕФке сыйлық немесе қорқыту!» дейді. Бұл бағдарлама дәмдіктерге балама ретінде пайда болды. Ұйым көптен бері ақшаның дамушы елдерде не үшін қолданылатыны жазылған бір реттік жинақ қораптарын шығарып келеді. Канадада жергілікті орта мектептердің, колледждердің және университеттердің студенттері азық-түлік жинау үшін киім киіп, қорқыту сияқты түрде әрекет етеді. Бұл кейде «Қорқыту немесе тамақтану» деп аталады.