Кіріспе

Кен Кертис (нағыз аты Кертис Уэйн Гейтс; 2 шілде 1916 – 28 сәуір 1991) – американдық актер және әнші, ең белгілісі «Гансмоук» батырлар телесериалындағы Фестус Хагген рөлімен танымал. Ол «Гансмоук» телесериалында бұрын басқа рөлдерде де ойнаған (мысалы, 4 маусымның 32-ші эпизодындағы «Жүректің өзгеруі» эпизодындағы «Бриско» рөлі). Оның Фестус ретінде алғашқы пайда болуы 8-ші маусымның 13-ші эпизодында, «Біз Хаггендер» атты эпизодта болды, ол 1962 жылдың 8 желтоқсанында көрсетілді. Одан кейін 9-шы маусымның 2-ші эпизодында, 1963 жылдың 5 қазанында «Сүйкімді жігіт» эпизодында Кайл Келли рөлінде пайда болды. Кертис 1964 жылдың 18 қаңтарында көрсетілген «Далалық қасқыр» атты 9-шы маусымның 16-шы эпизодында «Гансмоук» актерлік құрамына Фестус ретінде тұрақты мүше болып қосылды. Бұл эпизодтың атауы 1969 жылғы эпизодтың (13 маусымның 10-шы эпизоды) атауымен бірдей.

Алғашқы жылдар

Оңтүстік-шығыс Колорадодағы Проверс округіне қарасты Ламар қаласында үш ұлдың ең кішісі болып туған Кертис өмірінің алғашқы он жылын шығыс Бент округіне қарасты Мадди-Криктегі ранчода өткізді. 1926 жылы отбасы Лас-Анимасқа, Бент округінің орталығына көшті, себебі оның әкесі Дэн Салливан Гейтс шерифтік лауазымға түсуді жоспарлаған. Науқан сәтті аяқталды және Гейтс 1926 жылдан 1931 жылға дейін Бент округінің шерифі болып қызмет етті. Кертис Бент округі орта мектебінің футбол командасының ойыншысы (квотербек) болды және мектеп тобында кларнет тартып ойнады. Ол 1935 жылы бітірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кертис 1943 жылдан 1945 жылға дейін АҚШ армиясында қызмет етті. Ол медицинаны оқу үшін Колорадо колледжіне түсті, бірақ музыкалық карьерасын қуу үшін қысқа уақыттан кейін оқуын тастады.

Музыка

Кертис актерлік өнерге көшуден бұрын әнші болған, ал фильмдерге түскеннен кейін екі мамандығын қатар алып жүрді. 1941 жылы Кертис Томми Дорси тобында болды, ал 1942 жылы Дик Хаймс келісімшарт бойынша Франк Синатраның орнын басса, ол Синатраның вокалисі ретінде жұмыс істеді. Кертис, мүмкін, Синатраның кетуіне қарсы сақтандыру ретінде тағайындалған болуы мүмкін, ал Дорси Гейтске есімін Кен Кертис деп өзгертуді ұсынды. Содан кейін Кертис Шип Филдс пен оның жаңа музыка тобына қосылды, ол латунь аспаптары жоқ, тек қамыстан жасалған аспаптардан тұратын топ болды. Кертис Universal Studios-та да келісімшарт бойынша жұмыс істеген алғашқы әйелі Лоррейн Пейджпен танысты, олар 1943 жылы үйленді. 1948 жылдың көп бөлігінде Кертис ұзақ жылдар бойы сәтті өткен кантри музыкалық радио бағдарламасы WWVA Jamboree-ның көрнекті әншісі және жүргізушісі болды. Кен Кертис 1949 жылдан 1953 жылға дейін және 1955 жылдан 1957 жылға дейін "Пионерлердің ұлдары" тобының жетекші әншісі болды. Топпен бірге оның ең танымал әндері "Room Full of Roses" және "(Ghost) Riders in the Sky" болды.

Фильм

1945 жылы «Columbia Pictures» компаниясы Кертиспен келісімшарт жасасты. Ол «Hoosier Hot Shots» тобымен бірге бірнеше музыкалық вестерн фильмдерінде түсті, әнші-каубойдың романтикалық рөлін ойнады. Екінші некесі арқасында Кертис кинорежиссер Джон Фордтың күйеу баласы болды. Кертис Форд пен Джон Уэйнмен «Рио-Гранде» фильмінде бірге жұмыс істеді. Ол фильмдегі ойдан шығарылған «The Regimental Singers» тобының әншісі болды, бірақ шындығында бұл топ «Sons of the Pioneers» тобынан құралған; Кертис негізгі актерлік құрамға енбеген. Ол эпизодтық рөл ойнаған болуы мүмкін, бірақ Кертис «The Searchers» фильміндегі Чарли МакКорри рөлімен, сондай-ақ «The Quiet Man», «The Wings of Eagles», «The Horse Soldiers», «The Alamo» және «How the West Was Won» фильмдеріндегі жұмысымен есімдеріне қалды. Кертис Фордпен бірге Генри Фонда, Джеймс Кагни, Уильям Пауэлл және Джек Леммонмен «Мистер Робертс» комедиялық теңіз фильмінде де ойнады. Ол Корнелиус Вандербильт Уитнидің «C. V. Whitney Pictures» компаниясы түсірген үш фильмнің барлығында қатысты: «The Searchers» (1956); Брэндон де Уайльд пен Ли Марвинмен бірге «The Missouri Traveler» (1958); және Патрик Уэйн мен Деннис Хоппермен бірге «The Young Land» (1959). «5 Steps to Danger» (1957) фильмінде ол ФБР агенті Джим Андерсон рөлін атқарғаны үшін титрде көрсетілмеген. Кертис 1959 жылы екі өте төмен бюджетті монстр фильмін өндірді: «The Killer Shrews» және «The Giant Gila Monster». Кертис Ричард Бунмен бірге «Have Gun – Will Travel» батыс телесериалында бес рет қонақ ретінде ойнады. 1959 жылы ол «Gunsmoke» телесериалының төртінші маусымындағы «Jayhawkers» эпизодында Фил Джейкс рөлінде пайда болды. Ол сондай-ақ «Перри Мейсон» телесериалының «The Case of the Clumsy Clown» эпизодында цирк артисі Тим Дюрант рөлінде ойнады, бұл эпизод алғаш рет 1960 жылдың 5 қарашасында көрсетілді. Кейін ол «Ripcord» телесериалында түсті, бұл компаниясымен аталған және парашютпен секіру қызметтерін ұсынатын компания туралы әрекет пен шытырман оқиғаларға толы телесериал болды, және оның басты жұлдызы Ларри Пеннеллмен бірге ойнады. Бұл телесериал 1961 жылдан 1963 жылға дейін жалғасып, барлығы 76 жарты сағаттық эпизодтан тұрды. Кертис Джеймс (Джим) Бакли рөлін ойнады, ал Пеннелл оның жас шәкірті Теодор (Тед) Маккивер рөлін ойнады. Бұл телешоу парашют спортына қызығушылықты арттыруға көмектесті. 1964 жылы Кертис «Death Valley Days» батыс телесериалының «Graydon's Charge» эпизодында Грейдон рөлінде пайда болды, сонымен қатар Денвер Пайл мен Кэти Льюис те осы эпизодта ойнады.

Қарулы қару түтіні

Кертис ең әйгілісі "Гансмөк" телесериалындағы әдепсіз, қатал және сауатсыз орынбасар Фест Хагген рөлімен танылды. Ол 1964 жылы "Гансмөк" актерлік құрамына қосылып, Деннис Уивер ойнаған бұрынғы орынбасар Честер Гудты ығыстырды. Маршал Мэтт Диллонның екі онжылдық ішінде бес орынбасары болды, ал Фест бұл рөлді ең ұзақ – 11 жыл бойы, 304 эпизодта сомдады. Фест кейіпкері Кертистің Лас-Анимастағы балалық шағындағы "Cedar Jack" (Фредерик Мунден) деген адамнан жасалған. Қаладан оңтүстікке қарай 15 шақырым жерде тұратын Джек кедрден қоршау тіректерін жасау арқылы күнкөріс істеді. Кертис Джек Лас-Анимасқа жиі келіп, көбінесе мас күйінде Кертистің әкесінің түрмесіне түсетінін көп рет байқаған. Фест кейіпкері Кертис рөлге дайындалған, бірақ Кертистің нақты дауысын көрсетпеген, мұрыннан шығатын, ерекше дыбысты, ауылдық акцентімен ерекшеленді. Телевизион жұлдыздарының көпшілігі өз бағдарламаларын насихаттау үшін жеке кездесулер өткізгендей, Кертис те "Гансмөк" түсірілімі болмаған кезде және шоу тоқтатылғаннан кейін бірнеше жыл бойы жәрмеңкелерде, родеоларда және басқа да орындарда батыстық тақырыбындағы сахналық қойылымдарда өнер көрсетіп, елді аралап саяхаттады. 1976 жылы Кертис болашақ президент Рональд Рейганды президенттікке кандидаттығын иелену үшін қолдады, ол сол кезде ағымдағы президент Джеральд Фордпен бәсекелесіп жатқан еді. "Гансмөк" телесериалының екі эпизодында Кэрролл О'Коннор түсті, ал жылдар өткен соң Кертис О'Коннордың NBC телеарнасындағы "Түннің ыстығында" бағдарламасында зейнеткер полиция детективі рөлін ойнады. Ол 1973 жылы Диснейдің "Робин Гуд" анимациялық фильміндегі бүркіт Натсиге дауыс берді. Он жылдан кейін ол "The Yellow Rose" атты қысқа өмір сүрген батыстық телесериалға оралды, онда ол көптеген сахналарын Ноа Бери-Жр.мен бірге ойнады.

Соңғы жылдар

1981 жылы Кертис Оклахома штатының Оклахома қаласында орналасқан Ұлттық Каубойлар және Батыс мұрасы музейінің Батыс өнерпаздарының даңқы залына енгізілді. Кертистің соңғы актерлік рөлі – батыс жазушысы Луи Л’Амурдың «Conagher» (1991) телефильміндегі қартайған мал шаруасы «Сейборн Тэй» болды. Басты рөлді Сэм Эллиотт ойнады, ал Кертистің «Гансмөк» сериалындағы әріптесі Бак Тейлор (Ньюли О’Брайен) сол фильмде жаман жігітті сомдады. Бак Тейлордың әкесі, Даб Тейлор да фильмде шағын рөлде ойнады. Кертис 1966 жылы Торри Коннеллиге үйленді. Олар 1991 жылы Кертис қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді, және ол екі баланың әкесі болды. Кен Кертистің Фестус рөліндегі мүсіні Калифорния штатының Фресно округіндегі Кловис қаласындағы 430 Pollasky даңғылында, Білім беру қызметкерлерінің несиелік одағының алдында орналасқан. Өмірінің соңғы жылдары Кертис Кловис қаласында тұрды. Кертис республикашыл болды және 1964 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Барри Голдуотерді қолдады.

Өлім

Кертис 1991 жылғы 28 сәуірде Калифорния штатының Фресно қаласында ұйықтағанда жүрек талмасынан көз жұмды. Оның денесі өртеліп, күлі Колорадоның далалық аймағына шашылды.