Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1988 жылы Джонатан Капланның түсірген фильмі
1988 film by Jonathan Kaplan
"Айыпталушы" – 1988 жылғы Джонатан Каплан режиссерлік еткен және Том Топор жазған американдық құқықтық драма. Фильм 1983 жылы Массачусетс штатының Нью-Бедфорд қаласында болған Шерил Араухоның топпен зорлану оқиғасына негізделген. Басты рөлдерде Жуди Фостер, Келли МакГиллис, Берни Коулсон, Лео Росси, Энн Хирн, Кармен Аргензиано, Стив Антин және Том О'Брайен ойнаған. Фильмде Сара Тобиас (Фостер) атты жас қыз, жергілікті барда үш ер адамнан топпен зорталады. Аудандық прокурор Кэтрин Мерфидің (МакГиллис) көмегімен ол зорлаушыларды, сондай-ақ шабуылға көмектескен ер адамдарды соттауға кіріседі. Фильмнің түсірілімі 1987 жылдың 27 сәуірінде Ванкуверде басталып, 22 маусымда аяқталды. "Айыпталушы" 39-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілді, онда ол "Алтын аю" жүлдесі үшін бақ сынады, ал 1988 жылдың 14 қазанында АҚШ кинотеатрларында кеңінен көрсетілді. Фильм топтық зорлауды бейнелегендігі үшін жарық көргеннен кейін көп дау тудырды. Бұл дауға қарамастан, фильм сыншылардың жоғары бағасын алды, актерлердің шеберлігі мен тақырыптың шынайы бейнеленгені көптеген адамдардың ризашылығына ие болды. Ұлттық кинорежиссерлер кеңесі оны жылдың үшінші үздік фильмі деп таныды. Бұл фильм зорлаудың қорқынышы мен оның құрбанның өміріне тигізетін әсерін көрсеткен алғашқы фильмдердің бірі ретінде есептеледі. Фостердің ойнаған рөлі оның ересектер рөлдеріне қадамы болды және 61-ші "Оскар" сыйлық салтанатында "Ең үздік әйел рөлі" номинациясында "Оскар" сыйлығын жеңіп алды.
The Accused is a 1988 American legal drama film directed by Jonathan Kaplan and written by Tom Topor, loosely based on the 1983 gang rape of Cheryl Araujo in New Bedford, Massachusetts. Starring Jodie Foster, Kelly McGillis, Bernie Coulson, Leo Rossi, Ann Hearn, Carmen Argenziano, Steve Antin, and Tom O'Brien, the film follows Sarah Tobias (Foster), a young waitress who is gang raped by three men at a local bar. With the help of District Attorney Katheryn Murphy (McGillis), she sets out to prosecute the rapists as well as the men who helped induce the assault. Principal photography began in Vancouver on April 27, 1987, and concluded on June 22. The Accused premiered at the 39th Berlin International Film Festival, where it competed for the Golden Bear, and was theatrically released in the United States on October 14, 1988. The film was highly controversial upon release due to its graphic portrayal of gang rape. Despite this, it received widespread acclaim from critics, with many praising the performances of the cast and authentic portrayal of its subject matter. It was chosen by the National Board of Review as the 3rd best film of the year. The film was credited for being one of the first mainstream films to deal with the horrors of rape and its aftermath on a victim's life. Foster's performance marked her breakthrough into adult roles, earning numerous accolades including the Academy Award for Best Actress at the 61st Academy Awards.
Сюжет
Сара Тобиас жергілікті барда үш ер адамнан қатыгез зорлық-зомбылыққа ұшырайды, ал бірнеше клиенттер оған қарап, қолдау көрсетіп, қуанады. Бұл іске аудандық прокурор Кэтрин Мерфи тағайындалады. Сараның зорланғанын растайтын мықты физикалық дәлелдер болғанымен, Кэтрин Сараның өткені мен шабуылға дейін ер адамдармен әдепсіз мінез-құлқының салдарынан сенімді куә бола алмайтынын сезінеді. Ол үш зорлаушының абайсыздықпен жасалған қылмысқа кінәлі деп мойындауына келіседі, бұл жыныстық қылмыс емес, соның салдарынан тоғыз ай түрмеде жазасын өтеуге келіседі. Сара Кэтриннің шешіміне ашуланып, өзін сатып кеткендей сезінеді, өйткені ол өз оқиғасын айтуға мүмкіндік алғысы келеді. Бірнеше айдан кейін Сараны зорлауына куә болған және оны қолдаған ер адамдардың бірі тұрақтан өтетін кезінде мазақтайды. Ол жауап ретінде көлігін оның жүк көлігіне тіреп, ауруханаға түседі. Кэтрин Сараға істі сотқа беру мүмкіндігін бермегеніне және зорлаушыларға келісім ұсынғанына өкінеді. Ол Сараға шабуыл жасалған кезде қол шапалақтаған және оны қолдаған ер адамдарды қылмыстық құлыққа қатысқандық үшін соттауға шешім қабылдайды. Егер олар кінәлі деп табылса, зорлау фактісі тіркеледі, соның салдарынан зорлаушылар 5 жыл түрмеде жазасын өтейді. Іс сотқа өткен кезде Сара шабуыл болған түні болған оқиға туралы куәлік беруге мүмкіндік алады. Осы уақытта Кэтрин дәлелдерді зерделейді және 911 нөміріне шалған қоңыраудың жазбасын табады, онда жас жігіт Сараның зорланғанын хабарлайды. Ол қоңырау шалған адамның сол түні барда болған студент Кеннет Джойс екенін біледі. Алғашында тартынғанмен, ол сотта куәлік беруге келіседі, олардың зорлауды қолдап, Сараны қатыгездікпен зорлауға ынталандырғанын айтады. Үш ер адам қылмыстық құлыққа қатысқандық үшін кінәлі деп танылады, нәтижесінде зорлаушылар қосымша жаза мерзімін өтейді. Сара Кэтринмен бірге сот залынан жеңіспен шығады. Фильмнің соңында мынандай мәтін пайда болады: "Америка Құрама Штаттарында әр алты минут сайын зорлау туралы хабарлама келеді. Зорлық-зомбылықтың әр төртінші құрбаны екі немесе одан да көп адамнан шабуылға ұшырайды".
Sarah Tobias is brutally gang raped by three men at a local bar while several patrons watch and cheer. District Attorney Katheryn Murphy is assigned to the case. Although there is strong physical evidence corroborating Sarah's rape, Katheryn feels that Sarah will not make a credible witness due to her checkered past and flirtatious behavior with the men before her attack. She agrees to a plea bargain, allowing the three rapists to plead guilty to the lesser offense of reckless endangerment, a felony without a sexual offense, and serve nine months in prison. Sarah is angered and feels betrayed by Katheryn's decision, as she wants the chance to tell her story. Several months later, Sarah is harassed in a parking lot by one of the men who watched and encouraged her rape. In response, she drives her car into his truck, resulting in her hospitalization. Katheryn feels guilty for not giving Sarah the choice to take her case to trial and offering her rapists a plea deal. She decides to prosecute the men who clapped and cheered during Sarah's assault for criminal solicitation. If convicted, the rape will go on record, nullifying the plea deal, and her rapists will serve 5 years in prison. As the case goes to trial, Sarah is finally able to testify about what happened the night of her attack. Meanwhile, Katheryn pores over evidence and comes across a tape of a 911 call in which a young man reports Sarah's rape. She discovers the caller is Kenneth Joyce, a college student who was present that night at the bar. Reluctant at first, he agrees to testify for the prosecution, recounting how the accused men cheered and goaded the rapists on as they brutalized Sarah. The three men are found guilty of criminal solicitation, and as a result, the rapists will serve additional time in prison. Sarah leaves the courtroom triumphant with Katheryn. The film closes with a title stating, "In the United States a rape is reported every six minutes. One out of every four rape victims is attacked by two or more assailants".
Тақырыптар
Бұл 1983 жылы Массачусетс штатының Нью-Бедфорд қаласында Шерил Араухоны топтап зорлау оқиғасына және одан кейін болған, жалпыұлттық назар аударған сот процесіне шамалы негізделген (сондай-ақ, 2020 жылғы Netflix деректік сериалы «Медиа сотта» атты эпизодтың да тақырыбы болды). Фильм әлеуметтік теңсіздік, әйелдерге деген жеккөрушілік, посттравматикалық стресс синдромы, әйелдерді жамандау, құрбанды кінәлау және әйелдердің мүмкіндіктерін арттыру тақырыптарын зерттейді.
It is loosely based on the 1983 gang rape of Cheryl Araujo in New Bedford, Massachusetts, and the resulting trial which received national coverage (and was also the focus of an episode on the 2020 Netflix documentary series Trial by Media). The film explores the themes of classism, misogyny, post traumatic stress disorder, slut shaming, victim blaming and women's empowerment.
Даму
Джонатан мен мен көптеген ескі фильмдерді қарадық, бірақ осы тақырыпты зерттеген бірде-бір фильмді таба алмадық. Фильмнің сюжеті зорлауға арналған фильмдердің өзі болған жоқ. Көптеген фильмдерде зорлау эпизоды кездеседі, бірақ «Айыпталушы» зорлау туралы фильм. Басқа ешқандай тақырып жоқ. Бұл екі әйел туралы, оларды құтқаруға ешқандай ер адам келмейді. Бұл өте қиын тақырып. —Topor фильмнің маңыздылығын түсіндіріп, Dawn Steel оған осы тақырыпта фильм түсіруге қызығушылық танытқан. Кейін Paramount Pictures компаниясынан Шерри Лансинг пен Стэнли Джаффи фильмді продюсерлік ету үшін келісімшартқа қол қойды. Топор 30 зорлау құрбанымен, сондай-ақ көптеген зорлаушылармен, прокурорлармен, қорғаушы адвокаттармен және медициналық қызметкерлермен сұхбаттасты. Продюсерлер Шерри Лансинг пен Стэнли Р. Джаффи Фостерді кастингке алуға күмәнданды, өйткені олар оның Сара рөліне жеткілікті тартымды бола алады деп ойламады. Сонымен қатар, Фостер жақында Йель университетін бітірген және оқу кезінде сәтті фильмдерде ойнамағандықтан, продюсерлердің басты таңдауы болған жоқ. Көптеген кастингтерден және бірнеше танымал актрисалардың бас тартуынан кейін ол ақыры бұл рөлге бекітілді. Джейн Фонда бастапқыда адвокат Кэтрин Мерфи рөлін ойнауға келісіп, бірақ сценарийді эксплуатациялық және нашар жазылған деп тапқандықтан жобадан шықты. Элен Баркин, Мишель Пфайффер, Сигурни Уивер, Дебра Уингер, Мерил Стрип және Джина Дэвис та бұл рөлге үміткер болды. Келли МакГиллис, «Top Gun» (1986) фильмімен коммерциялық сәттілікке қол жеткізгеннен кейін, фильмнің табысты болу перспективалары үшін кастингтен өтті. Фильм шыққан кезде ол 1982 жылы екі ер адам пәтеріне кірген кезде зорлық-зомбылық пен зорлаудан аман қалғанын мойындады. Осы тәжірибесіне сүйене отырып, ол Мерфи рөлін сомдады. Фостер бұл фильмді өзінің актерлік мансабына қажетті серпіліс берудің соңғы мүмкіндігі деп қарады. Ол Йель университетінде оқу үшін Голливудтан демалыс алған және актерлік өнерге оралғаннан кейін сәл тоқырауды бастан өткерді. Оның көптеген фильмдері сыншылар мен кассада жылы қабылдамады. Егер «Айыпталушы» да осындай нәтиже көрсетсе, актерлік мансабынан бас тартатынын айтты. Ақырында, фильмнің сәттілігі оның мансабын жаңартты.
quote box|width=45%|quote="Jonathan and I looked at a lot of old films, and we couldn't find one that had explored the subject. There were almost no movies where the subject of the movie is rape. There are many movies that have a rape incident in them, but The Accused is about rape. There's no other subject. And it's about two women; there's no man who comes to rescue them. It's a very tough subject. "|source=—Topor explaining the importance of making the film Dawn Steel called him to ask if he'd be interested in doing a movie on the subject. Sherry Lansing and Stanley Jaffe from Paramount Pictures were subsequently signed on to produce the film. Topor interviewed 30 rape victims and numerous rapists, prosecutors, defense attorneys and medical professionals. Producers Sherry Lansing and Stanley R. Jaffe both had serious doubts about casting Foster because they did not think she could be sexual enough for the role of Sarah. Also, Foster who had recently graduated from Yale and didn't make any successful films during her time at school, wasn't the prime choice for the producers. Following numerous auditions as well as rejection from various established actresses, she was finally cast in the part. Jane Fonda was initially attached to play attorney Katheryn Murphy but left the project as she found the script exploitative and poorly written. Ellen Barkin, Michelle Pfeiffer, Sigourney Weaver, Debra Winger, Meryl Streep and Geena Davis were also considered for the part. Kelly McGillis, who had just experienced commercial success with the action film Top Gun (1986), was cast for the bankable prospects of the film. She acknowledged at the time of the film's release that she herself had survived a violent attack and rape in 1982 when two men broke into her apartment. Based on her experience, she took on the role of Murphy. Foster viewed the film as a last ditch effort to give her acting career a much needed boost. She had taken a sabbatical from Hollywood to attend Yale and had experienced a bit of a dry spell upon her return to acting. Most of her films had a lukewarm response both with critics and at the box office. She stated that she would have retired from acting had The Accused followed suit. Ultimately, the film's success revitalized her career.
Түсірілім
"Айыптаушы" фильмінің түсірілімі 1987 жылдың 22 сәуірінде басталды және екі айдан кейін 2 маусымда аяқталды. Оқиғасы Вашингтон штатында болғанымен, көбінесе Ванкувер, Британдық Колумбияда түсірілді. Ұжымдық зорлау көрінісі шыққан кезде көп дау тудырды. Оны түсіруге бес күн кетті, бұл актерлер мен түсіру тобы үшін қиын жағдай болды. Барлығы Фостерді қорғап, осы жағдайдың оған қаншалықты ауыр тиеді деп алаңдады. Сұхбатының бірінде Фостер зорлау көрінісін алдын ала мұқият репетициялағанын айтты, осылайша түсірілімге қатысушылардың ешқайсысына жағымсыз тосынсыр болмайды. Ол көріністі түсіргенін есіне алмаса, түсірілім барысында жылап, оң көзіндегі қан тамырларын жарып, толыққанды есінен шығып қалғанын мәлімдеді. Еркек актерлердің көбі қатты күйзелді. Клифф "Скорпион" Альбрект рөлін сомдаған Лео Росси, Дэнни рөлін сомдаған Вуди Браунның көрініс түсірілгеннен кейін қылмыстық түрде жиналғанын және трейлерінде құсып тастағанын еске алды.
Principal photography for The Accused began on April 22, 1987, and wrapped two months later on June 2. Although set in Washington state, it was filmed mainly in Vancouver, British Columbia. The gang rape scene was highly controversial at the time of its release. It took five days to complete and the filming was a difficult experience for the cast and crew involved. Everyone felt protective of Foster and worried how traumatic the situation could be for her. In an interview, Foster explained that the rape scene was meticulously rehearsed beforehand, so there would be no unpleasant surprises for anyone involved in the actual scene. She has stated that she does not remember filming the scene and completely blacked out and broke blood vessels in her right eye from crying during the shooting of the scene. The male actors were overwhelmingly upset. Leo Rossi (who played Cliff "Scorpion" Albrect, the bystander), recalled the experience of Woody Brown (who played Danny, one of the rapists) following the filming of the scene, in which he bolted from the set and threw up in his trailer.
Шығару
"Айыптаушы" 1988 жылы 14 қазанда Солтүстік Америкадағы шектеулі көрсетімдерде жарық көрді. Бұл фильм сәуірде шығуы жоспарланған, бірақ Америка Жазушылар Гильдиясының ереуіліне байланысты қазан айына кейінге жылдырылды. Фильм 1989 жылы 39-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде тұсаукесерге шықты, онда ол "Алтын аю" сыйлығы үшін бақ сынасты.
The Accused was released in limited theatres in North America on October 14, 1988. Although it was supposed to be released in April, it was deferred to October due to the Writers Guild of America's strike. The film premiered at the 39th Berlin International Film Festival in 1989, where it competed for the Golden Bear.
Кассалық жинақ
АҚШ және Канададағы тұңғыш көрсетілім аптасында "Айыптаушы" фильмі 796 кинотеатрда 4,3 миллион долларлық табыс алып, кассада бірінші орынға шықты. Фильмнің жалпы табысы 32,1 миллион долларды құрады.
In its opening weekend in the United States and Canada, The Accused was number one at the box office, grossing $4.3 million in 796 theaters. The film grossed a total of $32.1 million.
Сыни жауап
"Айыпталушы" фильмі шыққан кезде сыншылардан жағымды пікірлер алды, ал Фостердің ойынына кеңінен жоғары баға берілді. Rotten Tomatoes шолулар жинағы 27 шолу негізінде фильмге 93% мақұлдау рейтингін берді, орташа бағасы 7.2/10. Metacritic-те фильмнің 100 балдық шкала бойынша 65 балға бағасы берілді, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлер" дегенді көрсетеді. Роджер Эберт фильмдегі екі қылмыстық іске оң баға беріп, сот процесінен алынған сабақтың "бұл фильм ұсынып тұрған ең маңызды хабар болуы мүмкін – ауызша жыныстық қанау, ол салонның артқы бөлмесінде немесе күнделікті жағдайда болсын, зорлық-зомбылықтың бір түрі. Бұл көзге көрінбейтін жарақаттар қалдырмайтын, бірақ құрбандарының қоғамда еркін және жеңіл жүріп-тұруына кедерес келтіретін түрме сияқты." Empire журналынан Роб Бити фильмге бес жұлдыз берді, оны құбылмалы деп сипаттап, дау тудырған зорлау көрінісін "азапты, қорқынышты және толыққанды сенімді" деп атады. The Globe and Mail газетінің журналисі Джуди Стид оны "кейде шыдамсыз, бірақ әрқашан қызықты тәжірибе" деп сипаттады. The New York Times газетінің Винсент Канби оны "тұрақты түрде қызықтыратын мелодрама, мақсаттары қарапайым және американдық жұмысшы табының өмірін ашық көретін көзбен қарауымен, клишелерден қашуымен бірдей тиімді" деп атады. Марджори Хайнс 1998 жылы жарық көрген "The V Chip Debate: Content Filtering from Television to the Internet" кітабында педагогтардың фильмге "V рейтингі беріліп, көптеген мектептерде оқу бағдарламасында қолдануға тыйым салынуы мүмкін деп алаңдағанын" айтты.
The Accused received positive reviews from critics upon its release, with Foster's performance receiving widespread acclaim. The review aggregator Rotten Tomatoes gives the film an approval rating of 93% based on 27 reviews, with an average rating of 7.2/10. On Metacritic, the film has an average score of 65 out of 100 indicating "generally favourable reviews". In a positive review, writing of the two criminal prosecutions in the film, Roger Ebert finds that the lesson of the trial "may be the most important message this movie has to offer that verbal sexual harassment, whether crudely in a saloon back room or subtly in an everyday situation, is a form of violence one that leaves no visible marks but can make its victims feel unable to move freely and casually in society. It is a form of imprisonment." Rob Beattie from Empire, gave the film five out of five stars, calling it phenomenal and called the controversial rape scene "devastating, harrowing and utterly convincing". Judy Steed of The Globe and Mail called it "An experience that is sometimes unbearable and always riveting". Vincent Canby of The New York Times called it "A consistently engrossing melodrama, modest in its aims and as effective for the clichés it avoids as for the clear eye through which it sees its working class American lives". Marjorie Heins, in the 1998 book The V Chip Debate: Content Filtering from Television to the Internet, said that educators worried that the film would "receive V ratings and be subject to at least a presumption against curricular use in many public schools."
Марапаттар
61-ші «Оскар» сыйлығында Фостер «Үздік әйел актер» сыйлығын жеңіп алды. Бұл фильмнің жалғыз номинациясы болды, осылайша 1962 жылдан бері (София Лорен «Екі әйел» үшін жеңіп алғаннан кейін) үзіліссіз бір номинациямен фильм жеңіске жеткен алғашқы жағдай ретінде тарихта қалды. 2006 жылы Фостердің ойнаған рөлі Premiere журналының «Барлық уақыттағы 100 үздік кино рөлі» тізімінде 56-шы орынға ие болды. Сыйлық/Фестиваль Санаттары Номинациялар Нәтиже Сілтеме Академия сыйлығы Үздік әйел актриса Джоди Фостер Берлин халықаралық кинофестивалі «Алтын аю» Джонатан Каплан Бостон киносыншылары қоғамы сыйлығы Үздік әйел актриса Джоди Фостер Екінші орын Британдық кино және телеарналар академиясы сыйлығы Басты рөлдегі үздік әйел актриса Чикаго киносыншылары қауымдастығы сыйлығы Үздік әйел актриса Дэвид ди Донателло сыйлығы Үздік шетелдік әйел актриса «Алтын глобус» сыйлығы Драма жанрындағы үздік әйел актриса «Юпитер» сыйлығы Үздік халықаралық әйел актриса Канзас-Сити киносыншылары тобы сыйлығы Үздік әйел актриса Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығы сыйлығы Үздік әйел актриса Екінші орын Ұлттық киносыншылар кеңесі сыйлығы Үздік он фильм 3-ші орын Үздік әйел актриса Джоди Фостер Нью-Йорк киносыншылары тобы сыйлығы Үздік әйел актриса Екінші орын «Халық таңдауы» сыйлығы Сүйікті драмалық кино актрисасы Саяси кино қоғамы сыйлығы Адам құқықтары
At the 61st Academy Awards, Foster won Best Actress. This was the film's sole nomination, thus marking the first occurrence of such an event since 1962 (when Sophia Loren won for Two Women) that the winner of the category won for a film with a single nomination. In 2006, Foster's performance was ranked #56 on Premiere's 100 Greatest Film Performances of all time. Award/Festival Category Nominee(s) Result Ref. Academy Awards Best Actress Jodie Foster Berlin International Film Festival Golden Bear Jonathan Kaplan Boston Society of Film Critics Awards Best Actress Jodie Foster Runner up British Academy Film Awards Best Actress in a Leading Role Chicago Film Critics Association Awards Best Actress David di Donatello Awards Best Foreign Actress Golden Globe Awards Best Actress in a Motion Picture – Drama Jupiter Awards Best International Actress Kansas City Film Critics Circle Awards Best Actress Los Angeles Film Critics Association Awards Best Actress Runner up National Board of Review Awards Top Ten Films 3rd Place Best Actress Jodie Foster New York Film Critics Circle Awards Best Actress Runner up People's Choice Awards Favourite Dramatic Motion Picture Actress Political Film Society Awards Human Rights