Кіріспе

Австралияның 7-ші бас судьясы және саясаткер (1903–1997)

Сэр Гарфилд Эдвард Джон Барвик (22 маусым 1903 – 13 шілде 1997) – 1964 жылдан 1981 жылға дейін Австралияның жетінші және ең ұзақ қызмет еткен бас судьясы болған австралиялық судья. Ол бұрын Либералдық партияның саясаткері болып, 1958 жылдан 1964 жылға дейін Мензис үкіметінде министрлік қызмет атқарды. Барвик Сиднейде дүниеге келді, Форт-стрит орта мектебінде оқыды, содан кейін Сидней университетінде заңды оқыды. 1927 жылы адвокаттыққа қабылданды және көптеген маңызды істерде, соның ішінде Жоғарғы сотта жиі басқаратын Австралияның ең белгілі адвокаттарының бірі болды. NSW адвокаттар қауымдастығының және Австралия заң кеңесінің президенті қызметін атқарды. Барвик саясатқа 54 жасында ғана кірді, 1958 жылғы Парамттадағы сайлауда Өкілдер палатасына сайланды. Премьер-министр Роберт Мензис оны жыл соңына дейін Бас прокурор етіп тағайындады, ал 1961 жылы ол қосымша Сыртқы істер министрі болды. 1964 жылы Мензис Барвикті зейнеткерлікке шыққан Оуэн Диксонның орнына бас судьялыққа ұсынды. Келесі 17 жыл ішінде Барвик соты корпорациялардың өкілеттігін едәуір кеңейту және салық салудың конституциялық негіздеріне қатысты бірнеше істерді қамтитын көптеген маңызды конституциялық істерді қарады. Барвик 1975 жылғы конституциялық дағдарыста да шағын, бірақ маңызды рөл атқарды, генерал-губернатор Джон Керрге премьер-министр Гоф Уитламды қызметтен босату оның құзыретіне кіретінін кеңес берді. 77 жасында соттан зейнетке шықты, бірақ 94 жасқа дейін қайтыс болғанға дейін қоғамдық тұлға болып қала берді. Кәсіби қызметінен бөлек, ол Австралия табиғатты қорғау қорының тұңғыш президенті болды.

Ерте өмір және білім

Барвик методист ата-аналарының үш ұлының бірі болды, олар Корнуоллдық текті болған; ол кейіннен өзінің корнуоллдық екеніне өте қатысты болды. Ол Сиднейдің орталық қалалық аймағындағы Станморда өсті және Форт-стрит жоғары мектебіне қатысты. Ол Сидней университетін заң бойынша Ұниверситет медалімен бітірді.

Заң мансабы

Барвик университетті бітіргеннен кейін көп ұзамай заңгерлік практикаға қабылданды, бірақ (кейін мойндағандай) Ұлы депрессия кезінде қаржылық жағдайы нашарлап, қиындықтарға тап болды. Ол кіші інісіне Эшфилдте сервистік станция ашу үшін банк несиесіне кепіл болды, бірақ несие қайтарылмаған кезде банктің талабын өтей алмады және мұнай компанияларын қаралағандық үшін сотқа бергеннен кейін банкротқа шықты. Бұл оның мансабында көптеген адамдардың айтуына себеп болды. Дегенмен, ол 1927 жылдан бастап көптеген сот юрисдикцияларында адвокаттық қызметпен айналысып, үлкен танымалдыққа және қарсы тараптың құрметіне ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Барвиктің 1939 жылғы Ұлттық қауіпсіздік заңына (Австралия үкіметінің билігін орталықтандырған) наразылығы оны адвокаттар қатарының алдыңғы шебіне шығарды. Ол 1943 жылы Уильям Добеллдің суретші Джошуа Смиттің Арчибальд сыйлығын жеңіп алған портретінің көркемдік құндылығына қатысты істе көпке танылды; жеңілген қатысушы суретті портрет емес, карикатура деп мәлімдеді. Барвик талапкердің мүддесін қорғады, олар істі ұтырғанмен, судьялар оның аргументтерінің шеберлігіне жоғары баға берді және оның есімі сол кезден бастап кеңінен танылды. Австралияның маңызды конституциялық істерінің көптегеніне қатысқан (мысалы, Әуе компаниялар ісі және Банкті ұлттандыру ісі), ол 1953 жылы рыцарь атағына ие болды. Оның шеберлікпен сотта қорғауға қатысқан оқиғаның бір мысалы – өлім жазасына кесілген он үш малайзиялықтың ісі. Олардың он екісі Барвиктің қызметін пайдаланды, ол қамау ордерлеріндегі техникалық кемшілікті анықтап, олардың бостандығын қамтамасыз етті. Ал соңғысы, жеткілікті қорғау алған жоқ, асылып өлтірілді.

Саясат

Либералдық партияның мүшесі Барвик 1958 жылы Парамттада өткен төтенше сайлауда Өкілдер палатасына сайланды және 54 жасында парламенттік мансабын бастады. Ол 1958, 1961 және 1963 жылғы жалпы сайлауларда қайта сайланды. 1958 жылғы сайлаудан кейін Барвик Бас прокурор ретінде кабинетке тағайындалды, зейнеткерлікке шыққан Нил О'Салливанның орнын басты. Осы лауазымда ол Неке туралы заңға және Қылмыстық кодекске түзетулер енгізетін заңнаманы жүргізіп, шектеуші сауда тәжірибесі туралы заңнаманың үлгісін құрды. Сондай-ақ, Австралияға көшіп келген және Кеңес Одағы тарапынан қудаланған Эстониялық соғыс қылмыскері Эрвин Викс ісіндегі рөлі үшін көпшіліктің назарына ілікті. Барвик КСРО-ның экстрадициялық талабын қабылдаудан бас тартты, себебі екі ел арасында экстрадиция туралы шарт болған жоқ; Викс иммиграциялық тексеруден өткен және мұндай экстрадиция Австралияның егемендігіне нұқсан келтіруі мүмкін еді. 1961 жылғы сайлаудан кейін Барвик Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 15-ші, 17-ші және 18-ші сессияларына Австралия делегациясын жетекшілік етті. Біраз уақыт Барвик Роберт Мензистің Либералдық партияның лидері және премьер-министрі лауазымына ықтимал ізбасары ретінде қарастырылды. Оның парламентке енгені туралы жаңалық тарағанда Фрэнк Браун сеніммен былай деп жазды:

Дегенмен, Барвик саяси өмірдің қысымына бейімделуге күресті. 1959 жылғы Қылмыстық кодекске байланысты өткізілген қатыгез дебаттар оны көз жасына дейін әкелгені туралы хабарлар тарады, ол кейіннен бұл ақиқатқа сәйкес келетінін растады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мензиес: «Ол парламентті түсінбеді, ол көңілі толмаған саясатшы болды» деді. 1960 жылы өткізілген сауалнама көрсеткендей, жалпы халықтың үш пайызы ғана оны Мензистің орнын басушы ретінде қолдады. Ол басқа Либералдық партия депутаттарынан аз қолдау алды, ал оның лидерлік перспективалары туралы болжамдар көбінесе бұқаралық ақпарат құралдарында қозғалды. Барвиктің Жоғары сотқа тағайындалуы Гарольд Холттың, орынбасар лидердің, жолын ашты және ол 1966 жылы Мензиестің орнын қарсылықсыз иеленді.

Бас судья

1964 жылғы 27 сәуірде Барвик Австралия Жоғарғы Сотының Бас судьясы болып тағайындалды, Сэр Оуэн Диксонның орнын басып, Сидней университетін заң бойынша бітірген алғашқы түлек ретінде осы лауазымға ие болды. Ол Канберрадағы Жоғарғы сот ғимаратының салынуына үлкен үлес қосты (сол себепті бұл ғимарат ресми емес түрде "Гар Махалы" деп аталды) және 1966 жылы Австралия табиғатты қорғау қорының алғашқы президенті болды. Барвик Жоғарғы соттың сегіз судьясының бірі болды, сотқа тағайындалғанға дейін Австралия Парламентінде қызмет еткен. Басқалары – Эдмунд Бартон, Ричард О’Коннор, Исаак Исаакс, Х. Б. Хиггинс, Эдвард МакТиернан, Джон Латэм және Лайонель Мерфи. 1972 жылы ол Австралия халықаралық қатынастар институтының президенті болды. 1973–1974 жылдары «Ядролық сынақтар (Австралия Францияға қарсы)» және «Ядролық сынақтар (Жаңа Зеландия Францияға қарсы)» істерінде Халықаралық соттың төтенше судьясы болды, Австралия мен Жаңа Зеландияны бірлесіп өкілдік етті. Барвик сотының маңызды шешімі корпорациялар билігінің қазіргі заманғы түсіндірілуінің басталуын белгіледі, бұл билік 1909 жылдан бері тар мағынада түсіндіріліп келген. 1971 жылғы «Бетон құбырлар» ісі федералды парламенттің корпорациялардың сауда қызметін реттеуге құқылы екенін анықтады, ал бұрынғы түсіндірмелерде тек жүріс-тұрысты немесе жұртшылықпен жасалатын мәмілелерді реттеуге ғана рұқсат етілген. Сот көптеген маңызды конституциялық істерді де қарады, соның ішінде теңіздер мен су астындағы жерлер ісі (1975), аумақтық теңізге егемендікті растайтын заңнаманы қолдады; Бірінші (1975) және Екінші (1977) Аумақтық сенаторлар ісі, Австралия Парламентіне материктік аумақтарды өкілдік етуге мүмкіндік беретін заңнаманың жарамдылығына қатысты; және Расселге қарсы Рассел (1976) ісі, 1975 жылғы Отбасы заңының жарамдылығына қатысты. Сот 1974 жылғы Австралия Парламентінің бірлескен отырысына қатысты бірнеше істі де қарады, соның ішінде Кормак пен Коуп (1974) және Мұнай және минералдық органдар ісі (1975). Барвик соты салықтан жалтару және салық төлеуден қашу туралы бірнеше мәшһүр істі қарады, көбінесе салық органына қарсы шешім шығарды. Көптеген шешімдерде Барвик жетекшілік еткен сот салықтан жалтаруды (салық міндеттемелерін заңды түрде азайту) және салық төлеуден қашуды (заңсыз жолмен міндеттемелерден құтылу) ажыратты. Бұл шешімдер іс жүзінде салықтан жалтаруға қарсы заңнаманы күшсіз етіп, 1970 жылдары салықтан жалтару схемаларының көбеюіне әкелді, бұл сотқа көп сын тудырды. 1975 жылғы Австралия конституциялық дағдарысы кезінде ол 1966 мен 1980 жылдар аралығында даулы мәселелерге қатысты. Барвик Тайлық кеңесінің процедурасына түзету енгізуді талап етіп, наразылық білдіруге мүмкіндік беруді қалады, алайда ол бұл құқығын бір рет қана пайдаланды. Апелляциялар көбінесе басқа Ұлттар Достастығы елдерінің шешімдеріне қатысты, бірақ кейде штаттық Жоғарғы соттардан түскен апелляцияларды да қамтыды. Барвик 1968 жылғы Тайлық кеңесі (Апелляцияларды шектеу) заңының қабылдануын қолдады, ол Жоғарғы соттан Тайлық кеңесінің Сот комитетіне апелляция жасауға тыйым салды. Ол «Австралия өз заңдық қателіктерін жасауы керек» деді. Алайда, 1986 жылғы Австралия заңына дейін штаттық Жоғарғы соттардан Тайлық кеңесіне шағымдану мүмкіндігі сақталды.

Жеке өмір

1929 жылы Барвик Норма Саймонсқа үйленді, олардың бір ұлы мен бір қызы болды. Ол Роберт Элликоттің бесжылдық туысы болды, ол да Бас прокурор, кейіннен Австралия Федералдық сотының судьясы болды, және Барвик сияқты Форт-стрит мектебі мен Сидней университетінде оқыды. 1997 жылдың 13 шілдесінде 94 жасында Барвик қайтыс болды. Ол кремацияланып, күлі Солтүстік Субұрбалар Мемориалдық бағында жерленді.

Құрметтер

1953 жылғы маусымда "қоғамдық қызметке қосқан үлесі үшін" Бакалавр рыцарі атағымен марапатталды. 1965 жылғы қаңтарда Жоғарғы соттың бас судьясы қызметін атқарғаны үшін Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің Ұлы крестіне (GCMG) ие болды. 1981 жылғы маусымда "Австралия Парламентіне, үкіметіне және заң саласына қызмет еткені үшін" Австралия орденінің (АК) рыцарі болып тағайындалды.