Кіріспе
Австралия үкіметі органы, 1976–2021
Австралияның Отбасы соты – отбасылық құқық мәселелерін, мысалы, ажырасу туралы өтініштерді, бала тәрбиесіне қатысты дауларды және жұбайлар ажырасқан кезде мүлікті бөлуді қарастыратын жоғары Австралиялық федералды сот. Австралияның Федералды округтік сотымен бірге ол Австралияның барлық штаттары мен аумақтарындағы отбасылық құқық мәселелерін қамтыды, бірақ Батыс Австралияда жеке Отбасы соты бар. Оның басты міндеті – ең күрделі заңдарға, фактілерге және тараптарға қатысты істерді қарау, отбасылық құқықтың мамандандырылған салаларын қамту және отбасылық құқық мәселелері бойынша ұлттық апелляциялық сот ретінде жалпыұлттық қамтуды қамтамасыз ету болды. 2021 жылы Моррисон үкіметі 1 қыркүйектен бастап қолданысқа енетін заң арқылы Отбасы сотын Австралияның Федералды округтік сотымен біріктіріп, Австралияның Федералды округтік және Отбасы сотын құрды. Біріктірілгеннен кейін Австралияның Федералды округтік және Отбасы соты отбасылық құқыққа қатысты мәселелерді қарауға құзыретті жалғыз сот болып табылады (Батыс Австралиядан басқа).
Құру
Австралияның отбасылық соты Австралия Конституциясының 3-тарауы бойынша, 1975 жылғы Отбасылық құқық туралы заңмен құрылды және 1976 жылғы 5 қаңтарда жұмысын бастады. Қазіргі уақытта оған Бас судья, Бас судьяның орынбасары, Апелляциялық бөлім судьялары және басқа судьялар кіреді. 2008 жылдың шілдесінде 44 судья (олардың 5-і Батыс Австралияның Отбасы сотының судьялары), 2 сот тіркеушісі және 1 аға тіркеуші болды. Сот Батыс Австралиядан басқа Австралияның барлық штаттары мен аумақтарында тіркелімдерді ұстайды. Осы уақытқа дейін сотта бес Бас судья қызмет етті: Элизабет Эватт (1976–1988), Алястер Николсон (1988–2004), Диана Брайант (2004–2017), Джон Паско (2017–2018) және қазіргі Бас судья Уилл Альстергрен, ол 2018 жылдың 10 желтоқсанында тағайындалды (2017 жылдың қыркүйегінен бастап Австралияның Федералды округтік сотының Бас судьясы қызметін атқарды және осы лауазымды сақтап қалды). Бас судьяның орынбасары лауазымын бұрын Джон Фолкс 2016 жылдың 30 қазанына дейін атқарды, бірақ 2018 жылдың 10 желтоқсанынан бастап бұрынғы Бас прокурор Роберт Макклелланд осы лауазымды иеленді. Сот Австралияның барлық штаттары мен аумақтарында некеге қатысты барлық істерді қарау құқығына ие, бірақ Батыс Австралияда өз отбасылық соты бар. Дегенмен, Батыс Австралия сотының шешімдеріне қатысты Австралияның Отбасы сотына шағымдану мүмкіндігі бар. Оның құзыретіне некелердің жарамдылығын немесе жарамсыздығын, ажырасуды, тұру орнын, араласуды, материалдық көмек көрсетуді, балаларға жәрдемақы төлеуді және мүліктік мәселелерді қарау кіреді. 1975 жылғы Отбасылық құқық туралы заң бойынша берілген бұл құзырет, Австралия Конституциясының 51-бабындағы «ерлі-зайыптылық мәселелері» тақырыбы бойынша мемлекеттің жауапкершілігі болып табылады. 1975 жылға дейін отбасылық құқық мәселелеріне қатысты құзырет негізінен мемлекеттік Жоғарғы соттарда болды және олар Некеге қатысты істер туралы заңға сәйкес жүзеге асырылды.
Қарым-қатынастардың айырмашылығы
Австралия Конституциясының 51(xxi) және (xxii) баптары некеге және "ерлі-зайыптылық мәселелерге" қатысты заң шығаруға одақтың құқығын негіздейді, ал де-факто қаржылық мәселелер бойынша заң шығару құқығы көбінесе Австралия Конституциясының 51(xxxvii) бабына сәйкес штаттардың одаққа жүктеген міндеттемелеріне байланысты. "Де-факто қаржылық мәселе" деп аталатын арнайы мәселе жаратылды; 2008 жылғы Отбасы заңына түзетулер (Де-факто қаржылық мәселелер және басқа шаралар) туралы заң жобасының түсіндірмелік меморандумына қараңыз. Дегенмен, "ерлі-зайыптылық мәселе" және "де-факто қаржылық мәселе" анықтамалары кейбір аспектілерде өзгеше, себебі осы мәселелер бойынша заң шығаруға одақтың құқығының көздері әртүрлі. Сондықтан, 1975 жылғы Отбасы туралы заңдағы "де-факто қаржылық мәселе" анықтамасының (а) – (д) тармақтары осы баптар бойынша сот ісін тек тиісті де-факто қарым-қатынас тоқтағаннан кейін басталатын істермен шектейді.
Фактикалық қатынастар бойынша шектеулі төрелік
Осылайша, 2009 жылдың 1 наурызынан бастап 1975 жылғы Отбасы туралы заңның жаңа бөлімі қатысушы мемлекет немесе аумақпен географиялық байланысы бар фактілік қатынастар бойынша шектеулі юрисдикцияға ие болды, Отбасы туралы заңның 90RG, 90SD және 90SK баптарына сәйкес. Қатысушы мемлекеттер мен аумақтар: Жаңа Оңтүстік Уэльс, Виктория, Квинсленд, Оңтүстік Австралия, Тасмания, Австралия астаналық аумағы, Солтүстік аумағы, Норфолк аралы, Рождество аралы және Кокос (Килинг) аралдары. Аталған штаттар Австралия Конституциясының 51(xxxvii) бабына сәйкес де-факто мәселелерін қарауға құқылы болды.
Фактикалық қатынастардан туған балалар
Отбасы соты де-факто некеде тұрғандардың және ешқашан бірге өмір сүрмеген балалардың мәселелерін де қарау құқығына ие. Толық соттан шағымданудың жалғыз жолы – Австралияның Жоғары Сотына жүгіну, бірақ мұндай шара қолдану үшін Жоғары Соттан арнайы рұқсат алу қажет.
Федералды округ сотымен қарым-қатынасы
1999 жылы Федералды магистраттық соттың (қазіргі Австралия Федералды округтік соты) құрылуымен, Отбасы соты көптеген мәселелер бойынша Федералды округтік сотпен (FCC) бірдей құзыреттілікке ие болды. FMC бастапқыда неке тарату және жарамсыздық туралы өтініштерді, 0,3 миллион доллардан кем құны бар отбасылық мүліктік дауларды (немесе тараптар келіскен жағдайда одан жоғары құнды дауларды), баламен қарым-қатынас, алимент және басқа да мәселелерді реттейтін ата-аналық бұйрықтарды, сондай-ақ тараптар келіскен жағдайда баланың тұратын жерін анықтайтын бұйрықтарды қарауға құзыретті болды. 2000 жылдың желтоқсан айында оның құзыреті «тұру орыны» мәселесін де қамтыды. Көбінесе, тек күрделі және шешілуі қиын отбасылық даулар ғана Федералды округтік соттан Отбасы сотына жіберіледі. Бұл, Австралия Отбасы соты мен Федералды округтік соттың отбасылық құқық қызметтерін ұсынуына қатысты. 2008 жылдың қараша айында жарияланған есепте, сот құрылымдары мен есеп беру жүйесін өзгерту арқылы отбасылық құқық саласында іс жүргізу практикасын интеграциялауға мүмкіндік беретін басқарудың мүмкін болатын үлгілері ұсынылды. Есепте «Отбасы соты мен FMC-де әкімшілік құрылымдар мен корпоративтік қызметтердің айтарлықтай қайталануы бар және бұл қайталану қаржылық тұрғыдан тұрақты емес» деген қорытынды жасалды. Есепке сәйкес, Федералды округтік соттың ұсынысынан басқа барлық сарапшылық пікірлер, «отбасылық құқық қызметтерін соттар арқылы ұсынудың ең тиімді моделі – бір әкімшілікпен қамтамасыз етілген екі жеке сот бөлімшесі бар бірыңғай отбасылық сот болар еді» деген тұжырымға келді. Бас прокурорға жазған хатында қазіргі Бас судья Диана Брайант екі соттың да қарсыласатын бюджеттік қиындықтарын атап өтті, сондай-ақ сотқа жүгінушілер мен қоғам үшін ресурстар мен функциялардың қайталануы айқын көрінетінін мәлімдеді. Ол «қазіргі уақытта бірінші инстанцияда отбасылық құқық жөніндегі істерді қарауға құзыретті, бірақ заңдық тұрғыдан ешқандай айырмасы жоқ екі сот бар» деп тоқталды. Оның ұсынымы Федералды округтік соттың отбасылық құқық функцияларын жаңа атымен Австралия Отбасы сотының құрамына біріктіруді көздейді.
family law property disputes (where the property in dispute was worth less than $0.3m, or property disputes worth more than this if the parties consented), parenting orders providing for matters such as contact, maintenance and specific issues, and where the parties consented, parenting orders providing for the residence of a child. In December 2000, its jurisdiction was extended to encompass "residence". In general practice, only the more complex and intractable family law cases are transferred from the Federal Circuit Court to the Family Court. of the delivery of family law services by the Family Court of Australia and the Federal Magistrates Court. A November 2008 report set out a possible framework of governance options to achieve a more integrated system of case management practices across the family law jurisdiction, with changes in judicial structures and reporting relationships. The report concluded that "there exists a significant level of duplication of administrative structures and corporate services across the Family Court and the FMC and that the existing and proposed duplication is not financially sustainable". According to the report, all review submissions, with the exception of that provided by the Federal Magistrates' Court, "considered that the most effective model for the delivery by the Courts of family law services would be a single family court, with two separate judicial divisions serviced by a single administration." In her written submission to the Attorney General, the current Chief Justice, Diana Bryant, noted "the budgetary pressures facing both existing Courts", and that as far as litigants and the public were concerned, there appeared to be significant duplication of resources and functions. She noted that "there are at present two courts with concurrent jurisdiction doing first instance family law work with no legislative differentiation." Her submission favoured combining the current family law functions of the Federal Magistrates Court with the Family Court of Australia under a new Court, with a new name.
Әр түрлі
Отбасы соты құрылған кезде, сотты азырақ ресми және "отбасыға жақын" етуге тырысылды, сондықтан парик киюге болмайды деген ұсыныс жасалды, бірақ мантии сақталды. 1987 жылы парик кию талабы қайта орнатылды. Австралия Отбасы сотының судьялары мен сот хатшылары қара жібек мантии, жолақтары немесе жабосы бар баржа киетін, сондай-ақ парик киетін. Қазір судьялар қара мантии киеді (апелляциялық және ресми отырыстарда қызыл жолақпен).