Кіріспе

Америка актрисасы (1904–1951)

Майо Джейн Метот (3 наурыз, 1904 – 9 маусым, 1951) – американдық кино және сахна актрисасы. Ол 30-дан астам фильмде, сондай-ақ түрлі Бродвей қойылымдарында ойнады және актер Хамфри Богартпен болған құйынды некесіне байланысты көптеген БАҚ назарына іліккен. Метот Винсент Юманстың "Ұлы күн" (1929) мюзиклі сияқты Бродвейдің көптеген мюзиклдері мен пьесаларында ойнады. Содан кейін ол Warner Brothers студиясы үшін түрлі қосалқы рөлдерде ойнады, көбінесе қатал мінезді әйелдерді бейнеледі. Оның кинодағы жұмыстарының ішінде "Түнгі клубтың хәнімі" (1932) құпия фильмі, "Джимми джентльмен" (1934) комедиясы және "Белгіленген әйел" (1937) қылмыстық драмасы бар. Метот "Белгіленген әйел" түсірілім алаңында Богартпен танысып, олардың арасында романтикалық қарым-қатынас туды және 1938 жылы үйленді. Метот ауыр алкоголизммен күресті және 1943 жылы өзін-өзі өлтіруге талпынғаннан кейін параноидтық шизофрения диагнозы қойылды. Ол 1945 жылы көптеген келісімдерден кейін Богарттан ажырасты. Кинодағы мансабын дамыта алмағаннан кейін, ол туған Портлендке оралды, оның алкоголизмі мен депрессиясы нашарлады. Ол 1951 жылы 47 жасында алкоголизмнен туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды.

19041922: Ерте өмір және мансап басталуы

Мейо Джейн Метот 1904 жылғы 3 наурызда Иллинойс штатының Чикаго қаласында Берил Эвелиннің (қызметтес аты Вуд) және кеме капитаны Джон Диллон "Джек" Метоттың жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Осы шақта ол The Spectator газетінің тілшісі Фэй Кингке: «Егер мүмкін болса, мен керемет актриса боламын» деді. Содан кейін Метот Портлендтен таңдалған делегаттармен бірге Вашингтонға сапар шекті, онда ол президент Вудро Вильсонға гүл шоғын сыйлады. Метот тоғыз жасында Портлендтегі Бейкер акционерлік компаниясында өнер көрсетуді бастады. 1914 жылы ол Портлендтегі American Lifeograph Studios студиясы түсірген «Естен кеткен әндер» атты қысқа сериалдық фильмде Бейкер акционерлік компаниясының бірнеше актерлерімен бірге киноға дебют жасады. 1916 жылдың қаңтарында ол Бейкер акционерлік компаниясының «The Littlest Rebel» қойылымында басты рөлді ойнады. 1919 жылы Мисс Кэтлин мектебін бітіргеннен кейін Метот Бейкер акционерлік компаниясында толық уақыт жұмыс істеуге кірісті, 1919 жылдың тамызында Верна Фелтонмен бірге «Come Out of the Kitchen» қойылымында ойнады, ал 1920 жылдың қазанында «Parlor, Bedroom and Bath» қойылымында күйеу іздеген келіншектің қарындасы рөлінде, 1921 жылдың мамырында «That Girl Patsy» комедиясында өнер көрсетті. Метот соғыс ардагері, оператор Джек Ламондпен танысты және олар 1921 жылдың жазында шапшаң романға түсті. Сол жылдың 21 қыркүйегінде олар Вашингтон штатының Ванкувер қаласындағы Сент-Люк епископ шіркеуінде үйленді. Метот Бейкер акционерлік компаниясымен жергілікті қойылымдарда, соның ішінде 1921 жылдың қарашасында «Linger Longer Letty» және 1922 жылдың наурыз айында «Parlor, Bedroom and Bath» қойылымын қайта жаңғыртуда өнер көрсетуді жалғастырды. 1922 жылдың қарашасында Метот пен Ламонд Нью-Йорк қаласына көшті, онда Ламонд Cosmopolitan Productions компаниясында жұмыс істеді. Пьеса сыншылар тарапынан жағымсыз пікірлер алса да, Майо – актерлік құрамның өзінің рөлі үшін сынға ұшырамаған жалғыз мүшесі болды. Одан кейін 1927 жылы Нью-Йорк қаласындағы Куинс аймағындағы New Cort Theatre театрында Сэм Х. Харрис қойған «The Medicine Man» қойылымы болды. Содан кейін ол Винсент Юманс пен Билли Роуздың «Great Day» (1929) мюзикліндегі рөлді ойнады, «More Than You Know» және басқа да бірнеше стандартты әндерді таныстырды. Оның «Half Gods» (1929) қойылымындағы Plymouth Theatre театрындағы рөлі сыншылардың жоғары бағасын алды, «The Brooklyn Citizen» газетінің Альвин Кейтон былай деп жазды: «Үміт Ферриер рөліндегі Майо Метот, жақында Юманстың «Great Day» мюзиклінде ойнаған, өзінің рөлін эмоциямен және түсінікпен жеткізіп, ерекше қабілет көрсетті, бұл Үмітті өмірге жақын етті. Біз бұл рөлді одан да жақсы орындау мүмкін емес деп санаймыз».

19301937: Голливудқа көшіп барады

1930 жылы Метот Голливудқа көшіп, сахнадан киноға өтуге үміттенді. Ол алғашқы маңызды сөйлейтін рөлін United Artists компаниясының «Корсар» (1931) атты гангстерлік фильмінде ойнады. Метот мұнай магнаты Перси Т. Морганға үйленді, ол Джон "Джек" Морганмен бірге Голливудтың Сансет бульварындағы «Cock n' Bull» мейрамханасының тең иесі болды, осы мейрамханада «Мәскеу есегі» коктейлі туған. 1932 жылы Warner Bros. компаниясымен келісімшартқа отырғаннан кейін, Метот Адольф Менжудың қатысуымен түсірілген «The Night Club Lady» қылмыстық фильмінде басты әйел рөлін ойнады. Содан кейін Уорнердің көптеген заманауи қылмыстық мелодрамаларында, мысалы, «Аң оқырман» және Уильям Уайлердің «Заң кеңесшісі» (екеуі де 1933), сондай-ақ Джимми Кагни мен Бетт Дэвиспен бірге түсірілген «Джимми Джент» (1934) фильмдерінде жағымсыз екінші рөлдерде және өткір тілді «әйелдер» рөлінде ойнады.

1938-1944: Хамфри Богартпен некеде

Метот «Белгіленген әйел» фильмінде Хамфри Богартпен бірге ойнағаннан кейін оған ғашық болды. Жұбайлар 1938 жылдың 28 тамызында Беверли-Хиллсте үйленді. Богарт Метотқа үйленмес бұрын актрисалар Хелен Менкен және Мэри Филипспен үйленген болатын, ал ол бұрынғы ажырысуларын әйелдерінің мансабы мен ұзақ ажырасуларына байланыстырады. Метот пен Богарт үйленгеннен кейін екі жыл өткен соң Метот актерліктен бас тартты. Екеуі Голливудтағы танымал жұпқа айналды, бірақ олардың некесі оңай болған жоқ. Екеуі де көп ішімдік ішетін, ал Метот мас күйіндегі зорлық-зомбылық әрекеттерімен танымал болды. Олар баспасөзде «Соққыласып жатқан Богарлар» деп аталды, ал Метоттың ұрысқақтығы үшін оны «Слагги» деп атады. Кейін Богарт өзінің моторлық яхтасын оның құрметіне «Слагги» деп атады. Оның ішінде Метот Богарттың иығына пышақ тіккен, ал екіншісінде екеуі бір-бірінің басына виски бөтелкелерімен соққан оқиғалар болды. Актриса Глория Стюарт – Богарт пен Метоттың досы – кейінірек Метоттың мас күйінде тапаншаны көрсетіп, Богартты атып тастаумен қорқытқан кешкі асқа барғанын еске алды. Стюарт сондай-ақ Метоттың бетінде бірнеше рет көк дақтарды көргенін және жұбайлар арасындағы физикалық төбелес куәсі болғанын, оның ішінде Богарт Метоттың көйлегін жыртып тастағанын айтты. Жұбайлар некелері барысында бірнеше рет ажырасып, қайта табысты. 1943 жылы «Ие бол және болма» фильмін түсіріп жатқанда, Богарт 19 жасар Лорен Баколлға ғашық болып, олардың арасында махаббат оянып, қарым-қатынас басталады. Метот бұл туралы біліп, жиі түсірілім алаңына баратын. Богарт некені сақтап қалуға тырысты, бірақ Метоттың алкоголизмi күшейді, сондай-ақ олардың ұрыстары да жиіледі. Богарт 1944 жылдың 19 қазанында жұбайлардың үйінен кетіп қалғанын мәлімдеді. Татуласу көңілсіз аяқталды; Метот 1944 жылдың 3 желтоқсанында Богарт тағы да үйден кетіп қалғанын хабарлады.

19451951: Карьерасы құлдырап, Орегонға оралды

Метот 1945 жылғы 10 мамырда Лас-Вегас сотында ажырасуға өтініш берді, және ол өтініш бергеннен бір сағат өткен соң ажырасу туралы шешім қабылданды. Богарт 1945 жылғы 21 мамырда Лорен Баколлға үйленді. Ажырасқаннан кейін Метот бірнеше ай бойы қоғамдық назардан тыс қалды және бір кезеңді Малабар Ферма мемлекеттік паркінде өткізді. 1945 жылдың тамызында Метот Нью-Йоркте сахналық мансабын жаңадан бастауға тырысты. Бірақ ол сәттілікке жете алмады және алкоголизм мен депрессияның құрбаны болды. 1940 жылдардың соңында ол Орегонға қайтып келді, онда анасы оның күтімін қарауға көмектесті.

Өлім

Метот 1951 жылдың 9 маусымында Портлендтегі Холладей парк ауруханасында қайтыс болды. Ол кезде баспасөзде Метоттың белгісіз операцияның салдарынан қайтыс болғаны туралы хабарланғанымен, оның өлімінің нақты себебі өте қана алкоголизм екені анықталды. Метот өзінің 50 000 долларлық мүлкін (2024 жылғы наурыз айындағы шамамен 599 085 доллар) анасы Эвелинге қалдырды. Бұған қоса, ол өзінің классикалық кітаптардан тұратын жеке кітапханасын және оқу орны үшін стипендиялық қорды Catlin Gabel School мектебіне, өзі білім алған орнына, сыйлады. Метоттың денесі Орегон штатының Портленд қаласындағы Селлвуд ауданындағы Портленд мемориалдық кесенесінде ата-анасымен бірге жерленген. Богарт 1957 жылы қайтыс болғанға дейін Метоттың қабіріне гүлдер жіберіп тұрды.